Thị trường bản quyền âm nhạc Việt phát triển mạnh cả ở trong và ngoài nước

Theo báo cáo Global Collections Report 2025 do Liên minh các tổ chức quyền tác giả quốc tế (CISAC) công bố ngày 25/11, Việt Nam đứng thứ 47 thế giới với tổng doanh thu bản quyền âm nhạc đạt 14 triệu Euro trong năm 2024, tăng 12,7% so với năm trước. Đáng chú ý, doanh thu bản quyền kỹ thuật số của Việt Nam đạt 12 triệu Euro, chiếm tới 86,6% tổng doanh thu và xếp thứ 8 khu vực châu Á – Thái Bình Dương, vượt qua nhiều thị trường lớn như Đài Loan (Trung Quốc) hay Thái Lan. Đây là mức tăng trưởng 15,7% của mảng digital, thuộc nhóm cao nhất khu vực, cho thấy xu hướng khai thác âm nhạc trên nền tảng số đang trở thành động lực tăng trưởng chủ đạo.

Trong nước, năm 2025 cũng ghi nhận hàng loạt kỷ lục mới. Theo báo cáo tổng kết hoạt động năm 2025 của Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam (VCPMC), tổng doanh thu tiền sử dụng quyền tác giả âm nhạc do VCPMC thu được trong năm 2025 đã đạt hơn 424 tỷ đồng, tăng 8% so với năm 2024. Trong đó, khu vực phía Bắc đóng góp hơn 211 tỷ đồng, khu vực phía Nam hơn 212 tỷ đồng, phản ánh sự phát triển đồng đều của thị trường âm nhạc trên cả nước. Riêng lĩnh vực website và ứng dụng âm nhạc chiếm tỷ trọng lớn nhất với gần 298 tỷ đồng, cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của môi trường số trong chuỗi giá trị âm nhạc.

Cùng với tăng trưởng doanh thu, số lượng tác giả ủy quyền tại VCPMC tiếp tục gia tăng mạnh mẽ. Tính đến tháng 12/2025, Trung tâm có 7.207 tác giả thành viên, tăng 696 người trong năm, tương đương mức tăng 11% so với năm 2024. Trong đó, hội viên tại phía Bắc là 2.922 tác giả, phía Nam là 4.285 tác giả. Riêng quý III/2025, VCPMC đã chi trả hơn 108 tỷ đồng tiền bản quyền cho các tác giả trong và ngoài nước, thể hiện hiệu quả rõ nét của cơ chế thu và phân phối tiền tác quyền.

Báo cáo của VCPMC cũng cho thấy công tác chi trả cũng đạt nhiều dấu ấn đáng chú ý. Trong năm 2025, VCPMC đã thực hiện chi trả gần 269 tỷ đồng tiền bản quyền cho các chủ sở hữu, tăng 5% so với cùng kỳ. Đặc biệt, có một nhạc sĩ nhận tiền tác quyền hơn 4 tỷ đồng trong năm, 6 nhạc sĩ nhận từ 3 đến 4 tỷ đồng, 9 nhạc sĩ nhận từ 2 đến 3 tỷ đồng và 41 tác giả nhận từ 1 đến 2 tỷ đồng. Không chỉ có nhạc sĩ, nhiều ca khúc cũng đạt mức doanh thu tác quyền trên 1 tỷ đồng, khẳng định giá trị kinh tế ngày càng rõ nét của quyền tác giả âm nhạc.

Sự bứt phá này đến từ việc mở rộng nhanh chóng các hình thức khai thác âm nhạc hợp pháp, từ phát sóng truyền thống, biểu diễn, nhạc nền trong kinh doanh dịch vụ, đến mạng xã hội, livestream và các nền tảng phát trực tuyến xuyên biên giới.

Đồng thời, VCPMC đã chủ động đẩy mạnh chuyển đổi số, đầu tư xây dựng hạ tầng công nghệ, ứng dụng phần mềm quản lý và phân phối bản quyền theo chuẩn CISAC, từng bước chuẩn hóa dữ liệu, gắn mã định danh quốc tế cho tác phẩm, nâng cao độ chính xác trong thu, chi và đối soát tiền bản quyền.

Vẫn còn không ít thách thức

Bên cạnh những kết quả tích cực, thị trường bản quyền âm nhạc Việt Nam vẫn đối mặt với không ít thách thức. Vi phạm bản quyền ngày càng tinh vi, xuất hiện cả trên môi trường số lẫn trong hoạt động biểu diễn, tổ chức sự kiện và kinh doanh dịch vụ. Nhiều đơn vị vẫn chưa phân biệt rõ giữa quyền của nền tảng số và quyền của tác giả, dẫn đến tình trạng chậm trễ hoặc né tránh nghĩa vụ thanh toán tiền bản quyền. Trước thực tế đó, VCPMC đã tăng cường các hoạt động khảo sát, thu thập chứng cứ, cảnh báo, truy thu và khởi kiện các hành vi xâm phạm quyền tác giả, đồng thời phối hợp chặt chẽ với cơ quan quản lý nhà nước và tác giả để bảo vệ quyền lợi chính đáng của người sáng tạo.

Phát biểu tại hội nghị tổng kết hoạt động năm 2025, Phó Cục trưởng Cục Bản quyền tác giả Phạm Thị Kim Oanh khẳng định, con số hơn 424 tỷ đồng tiền tác quyền thu được là minh chứng sinh động cho hiệu quả hoạt động của VCPMC. Việc ứng dụng khoa học công nghệ, đặc biệt là AI trong quản trị số và minh bạch hóa quy trình thu, chi tiền bản quyền được đánh giá là xu thế tất yếu, góp phần nâng cao niềm tin của tác giả và đối tác sử dụng.

Có thể thấy, năm 2025 không chỉ là năm bùng nổ về doanh thu mà còn là dấu mốc khẳng định vị thế của Việt Nam trên bản đồ bản quyền âm nhạc quốc tế. Những kỷ lục mới đạt được cho thấy quyền tác giả đang dần trở thành nền tảng quan trọng của ngành công nghiệp âm nhạc, tạo động lực cho sáng tạo, thúc đẩy tính chuyên nghiệp và mở ra cơ hội hội nhập sâu rộng với thị trường toàn cầu. Trên nền tảng đó, một thị trường âm nhạc văn minh, bền vững và tôn trọng giá trị trí tuệ đang từng bước được hình thành.   

Những kết quả này cũng sẽ trở thành những nền tảng tảng vững chắc để Việt Nam xây dựng nền công nghiệp văn hóa bùng nổ trong những năm tiếp theo.

Thái An