Tòa phúc thẩm liên bang khu vực 3 của Mỹ đã giữ nguyên phán quyết có lợi cho Thomson Reuters trong vụ kiện bản quyền với Ross Intelligence, qua đó bác lập luận cho rằng việc sử dụng các nội dung có bản quyền của Westlaw để xây dựng công cụ tìm kiếm pháp lý ứng dụng AI thuộc phạm vi “sử dụng hợp lý” (fair use).

Phán quyết được Tòa phúc thẩm Khu vực 3 tại Philadelphia công bố ngày 30/9/2026, sau khi được nộp dưới dạng niêm phong một ngày trước đó. Đây là lần đầu tiên một tòa phúc thẩm liên bang Mỹ xem xét vấn đề sử dụng tác phẩm có bản quyền để phát triển công nghệ AI trong bối cảnh tranh chấp bản quyền.

Không phải mọi hoạt động sử dụng dữ liệu để phát triển AI đều là “sử dụng hợp lý”

Vụ việc bắt nguồn từ đơn kiện năm 2020 của Thomson Reuters đối với Ross Intelligence, một công ty khởi nghiệp phát triển công cụ tìm kiếm pháp lý dựa trên AI.

Trọng tâm tranh chấp là các “headnotes” trên nền tảng nghiên cứu pháp lý Westlaw. Đây là những bản tóm tắt các điểm pháp lý trong các phán quyết của tòa án, được đội ngũ biên tập viên pháp lý của Thomson Reuters xây dựng và duy trì.

Thomson Reuters cáo buộc Ross đã sử dụng hàng nghìn headnotes để phát triển một công cụ tìm kiếm pháp lý cạnh tranh với Westlaw. Theo lập luận của Thomson Reuters, Ross có được các nội dung này thông qua một bên được cấp phép thay vì tự tạo ra các tài liệu tương tự.

Ross sau đó lập luận rằng việc sử dụng các headnotes nhằm huấn luyện hệ thống tìm kiếm pháp lý của mình thuộc phạm vi fair use, một cơ chế của luật bản quyền Mỹ cho phép sử dụng tác phẩm có bản quyền trong một số trường hợp mà không cần sự cho phép của chủ sở hữu.

Tuy nhiên, Tòa phúc thẩm Khu vực 3 không chấp nhận lập luận này.

Theo phán quyết, việc Ross sử dụng các headnotes không mang tính “chuyển đổi” đủ để được hưởng cơ chế fair use. Tòa cho rằng Ross sử dụng nội dung của Thomson Reuters để phát triển một sản phẩm có mục đích tương tự và cạnh tranh trực tiếp với Westlaw.

Thẩm phán liên bang Tamika Montgomery-Reeves, người viết ý kiến cho hội đồng ba thẩm phán nhất trí, nhận định vụ việc có thể được nhìn nhận như một tranh chấp liên quan đến tương lai của công nghệ pháp lý AI. Tuy nhiên, theo bà, bản chất vụ việc vẫn là một tranh chấp bản quyền thông thường, trong đó tòa phải xác định liệu các tài liệu của Thomson Reuters có đủ tính sáng tạo để được bảo hộ hay không và việc Ross sử dụng những tài liệu đó có thuộc fair use hay không.

Tòa phúc thẩm cũng bác lập luận riêng của Ross rằng các headnotes không đủ điều kiện được bảo hộ bản quyền.

Phán quyết nêu rằng các tài liệu của Thomson Reuters có “dấu ấn sáng tạo” và Ross hướng tới việc sử dụng chúng để xây dựng một sản phẩm cạnh tranh trực tiếp với mục đích tương tự.

Kết luận vụ kiện có thể tạo tiền lệ cho các tranh chấp bản quyền AI hiện nay

Vụ Ross Intelligence và Thomson Reuters được chú ý trong bối cảnh hàng loạt vụ kiện tại Mỹ liên quan đến việc sử dụng các tác phẩm có bản quyền để huấn luyện AI.

Tuy nhiên, phạm vi tác động của phán quyết cần được xem xét thận trọng. Công cụ của Ross là một hệ thống tìm kiếm pháp lý ứng dụng AI, không phải AI tạo sinh, tức công nghệ có khả năng tạo ra nội dung mới.

Tòa phúc thẩm cũng phân biệt vụ việc với một số tranh chấp AI khác. Trong một chú thích, tòa cho biết những quan ngại mà Bộ Tư pháp Mỹ nêu trong một vụ kiện bản quyền liên quan đến OpenAI không áp dụng đối với vụ Ross.

Sự khác biệt này có thể khiến việc áp dụng trực tiếp phán quyết vào các vụ kiện liên quan đến những hệ thống AI tạo sinh trở nên hạn chế. Trong các tranh chấp đó, các công ty công nghệ thường lập luận rằng dữ liệu được sử dụng trong quá trình huấn luyện giúp hệ thống tạo ra sản phẩm mới, trong khi các chủ sở hữu bản quyền cho rằng việc sử dụng tác phẩm của họ có thể tạo ra những sản phẩm cạnh tranh và gây tổn hại đến thị trường.

Trước đó, thẩm phán liên bang Stephanos Bibas tại Delaware đã bác lập luận fair use của Ross vào tháng 2/2025. Ông cho rằng Ross sử dụng các headnotes nhằm tạo thuận lợi cho việc phát triển một công cụ nghiên cứu pháp lý cạnh tranh, do đó việc sử dụng này không mang tính chuyển đổi.

Một số tổ chức công nghệ, trong đó có NetChoice, đã ủng hộ Ross trong quá trình kháng cáo. Các tổ chức này lập luận rằng việc sử dụng headnotes để xây dựng một công cụ tìm kiếm pháp lý bằng ngôn ngữ tự nhiên là một hình thức sử dụng mang tính chuyển đổi.

Tranh chấp giữa Thomson Reuters và Ross diễn ra trong thời điểm các nhà xuất bản, tác giả, hãng thu âm và nhiều chủ sở hữu quyền khác khởi kiện các công ty công nghệ vì sử dụng tác phẩm có bản quyền để huấn luyện AI mà không được phép.

Ross đã đóng cửa nền tảng của mình vào năm 2021, với lý do chi phí theo đuổi vụ kiện với Thomson Reuters.

Trong khi đó, các tòa án Mỹ đã đưa ra những kết luận khác nhau đối với việc sử dụng sách có bản quyền để huấn luyện AI. Một số phán quyết năm 2025 trong các vụ việc liên quan đến Anthropic và Meta xác định việc huấn luyện AI bằng sách có thể thuộc fair use trong những hoàn cảnh cụ thể. Tuy nhiên, trong vụ Anthropic, công ty vẫn phải đối mặt với trách nhiệm pháp lý liên quan đến việc sử dụng một thư viện sách bị sao chép trái phép.

Một báo cáo của các cơ quan bản quyền liên bang Mỹ công bố tháng 5/2025 cũng cho rằng việc huấn luyện AI tạo sinh trong một số trường hợp có thể thuộc fair use, trong khi những trường hợp khác thì không. Mức độ tác động đến thị trường của các tác phẩm gốc là một yếu tố quan trọng trong đánh giá này.

Việc Tòa phúc thẩm Khu vực 3 đưa ra phán quyết trong vụ Ross vì vậy tạo thêm một cơ sở pháp lý quan trọng cho các tranh chấp đang diễn ra. Tuy nhiên, do vụ án liên quan đến công cụ tìm kiếm pháp lý không tạo sinh và có những đặc điểm cạnh tranh trực tiếp với Westlaw, phạm vi áp dụng đối với các mô hình AI tạo sinh vẫn cần được các tòa án tiếp theo xem xét trong từng vụ việc cụ thể.

Thomson Reuters cho biết doanh nghiệp hài lòng với phán quyết. Công ty khẳng định nội dung biên tập của Westlaw, được các biên tập viên pháp lý xây dựng và duy trì, được bảo hộ bản quyền và việc Ross sao chép nội dung này không cấu thành fair use.

Ross Intelligence và luật sư của công ty chưa đưa ra bình luận ngay sau khi phán quyết được công bố.

Quỳnh Trang