Điểm tựa đầu tiên là chi phí. Mô hình R1 của DeepSeek được phát triển với ngân sách dưới 6 triệu USD - một con số chỉ bằng phần lẻ so với chi phí xây dựng GPT-4.

Trung Quốc đạt được điều này bằng cách tối ưu hóa sức mạnh từ những dòng chip cũ hơn như Nvidia H800, vốn không nằm trong danh mục cấm xuất khẩu của Mỹ. Thay vì chạy theo phần cứng đắt đỏ, họ chọn cách thông minh hơn, đó là tối ưu chi phí để tạo lợi thế cạnh tranh bền vững.

Bên cạnh đó, chiến lược “freemium” mà các công ty Trung Quốc đang áp dụng - cung cấp mô hình miễn phí nhưng đầy sức mạnh - cho thấy họ đang tái hiện công thức đã giúp Google hay Facebook thống trị Internet: thu hút người dùng, mở rộng cộng đồng phát triển, rồi mới tìm cách kiếm tiền sau.

Một khi AI Trung Quốc trở thành tiêu chuẩn trong giới lập trình viên và doanh nghiệp toàn cầu, việc kiếm lời chỉ còn là vấn đề thời gian. Họ có thể tung ra phiên bản thương mại cao cấp, bán dịch vụ hỗ trợ kỹ thuật, thậm chí thu lợi từ dữ liệu, tất cả đều dựa trên một nền tảng mà ban đầu được trao đi miễn phí.

Để chiến lược "AI miễn phí" có thể thành công, các công ty cần một nền tảng hạ tầng đủ mạnh và rẻ để vận hành. Và đây là lúc vai trò của nhà nước Trung Quốc thể hiện rõ nhất.

Theo một báo cáo từ Strider Technologies, Bắc Kinh đang triển khai một kế hoạch xây dựng hơn 250 trung tâm dữ liệu AI chuyên dụng trên toàn quốc. Về bản chất, đây là một chương trình trợ cấp khổng lồ của chính phủ.

Bằng cách đầu tư vào hạ tầng tính toán, nhà nước giúp giảm đáng kể chi phí vận hành cho các công ty AI trong nước. Điều đó cũng cho phép họ có thể duy trì mô hình kinh doanh miễn phí trong một thời gian dài để bóp nghẹt đối thủ cạnh tranh.

Tham vọng này còn vươn ra ngoài không gian, với kế hoạch triển khai hàng nghìn vệ tinh hoạt động như các trung tâm dữ liệu trên quỹ đạo. Về mặt kinh tế, điều này sẽ tạo ra một lợi thế độc nhất: khả năng thu thập và xử lý dữ liệu gần như ngay lập tức, mở ra các mô hình kinh doanh hoàn toàn mới trong các lĩnh vực như logistics, nông nghiệp thông minh và tài chính. Đây là một khoản đầu tư dài hạn để kiểm soát toàn bộ chuỗi giá trị của nền kinh tế dữ liệu.

Liệu tương lai của AI sẽ là một dịch vụ cao cấp, hay một tiện ích cơ bản mà ai cũng có thể tiếp cận? Câu trả lời sẽ không chỉ định hình ngành công nghệ, mà còn định hình lại toàn bộ nền kinh tế toàn cầu trong nhiều thập kỷ tới. Và hiện tại, Trung Quốc đang là người quyết liệt nhất trong việc đặt cược vào một tương lai miễn phí.

TH