Sự dịch chuyển này làm dấy lên nỗi lo ngại sâu sắc về sự suy giảm nhu cầu phần cứng cao cấp, kích hoạt làn sóng bán tháo trên thị trường chứng khoán Phố Wall.

Thị trường tài chính và công nghệ toàn cầu vừa chứng kiến những biến động mạnh mẽ ngay sau khi startup công nghệ Trung Quốc Moonshot AI chính thức công bố mô hình trí tuệ nhân tạo thế hệ mới mang tên Kimi K3. Với những tuyên bố mạnh mẽ về việc sở hữu năng lực tiệm cận các công cụ hàng đầu của các doanh nghiệp Mỹ nhưng có mức chi phí vận hành chỉ bằng một nửa, dòng sản phẩm mới này đã nhanh chóng làm dấy lên những lo ngại sâu sắc về sự thay đổi mang tính cấu trúc của chuỗi cung ứng toàn cầu. Sự xuất hiện của Kimi K3 được xem là nguyên nhân cốt lõi khiến nhóm cổ phiếu công nghệ và bán dẫn đồng loạt lao dốc.

Trong phiên giao dịch ngày 17/7 tại thị trường Mỹ, sắc đỏ đã bao phủ diện rộng trên các bảng điện tử khi các chỉ số chứng khoán chủ lực liên tục mất điểm. Cụ thể, chỉ số Dow Jones đã giảm 406,55 điểm, tương đương mức giảm 0,77%, chỉ số S&P 500 giảm 1,01% và chỉ số Nasdaq giảm 1,4%. Đối với nhóm ngành phần cứng công nghệ, chỉ số bán dẫn Philadelphia chứng kiến mức sụt giảm mạnh lên tới 1,63%, đồng thời chứng chỉ lưu ký của tập đoàn sản xuất chip TSMC trên sàn Mỹ cũng chịu ảnh hưởng tiêu cực khi giảm đến 2,77%.

Sản phẩm mới của Moonshot AI được giới đầu tư ví như một khoảnh khắc DeepSeek mới trên thị trường tài chính, gợi nhớ lại cú sốc lớn đã từng làm lung lay nhóm cổ phiếu công nghệ hồi đầu năm. Theo thông tin từ Bloomberg, mô hình Kimi K3 được thiết kế theo cấu trúc đa phương thức nguyên bản ngay từ đầu, cho phép hệ thống tự xử lý đồng thời văn bản, hình ảnh cùng nhiều tác vụ kết hợp phức tạp mà không cần phải tích hợp thêm các mô-đun thị giác phụ trợ từ bên ngoài. Doanh nghiệp định vị sản phẩm này chuyên phục vụ cho các lập trình viên, các tác vụ đại lý thông minh, công tác nghiên cứu khoa học cùng các quy trình suy luận chuyên sâu. Nhiều bài đánh giá và các bảng xếp hạng công nghệ uy tín ban đầu cho thấy Kimi K3 sở hữu năng lực vượt trội trong việc viết mã nguồn, sửa lỗi chương trình, xây dựng website cũng như tự động hóa quy trình.

Mức chi phí tối ưu chính là tác nhân trực tiếp làm thay đổi tâm lý của giới đầu tư toàn cầu. Ông Alexander Mironov, Giám đốc quản lý danh mục đầu tư tại Gavekal Capital, nhận định Kimi K3 là mô hình xuất sắc nhất từ trước đến nay do Trung Quốc phát triển dựa trên hiệu quả xử lý vượt trội của mỗi token. Với mức chi phí vận hành chỉ bằng khoảng một nửa so với các sản phẩm cao cấp hiện nay của Mỹ là Claude Opus và GPT-5.5, thị trường bắt đầu xuất hiện áp lực cạnh tranh buộc OpenAI và Anthropic phải cân nhắc các chiến lược giảm giá dịch vụ để giữ chân đối tác.

Sự hiện diện của giải pháp thay thế giá rẻ từ châu Á đã dẫn đến những phân tích đầy thận trọng từ Phố Wall. Trong báo cáo nghiên cứu mới công bố, nhóm Data Assets & Alpha của ngân hàng JPMorgan chỉ ra rằng tâm lý thị trường đang bị bao phủ bởi mối lo ngại mang tên DeepSeek 2.0, phản ánh nỗi sợ về một cuộc khủng hoảng giá trị tương tự giai đoạn đầu năm 2026. Phân tích chi tiết về chuỗi tác động tiêu cực này, ông Ling Wei Sen, Giám đốc điều hành của Union Bancaire Privee tại Singapore, nhận định rằng việc các doanh nghiệp Mỹ hướng tới các giải pháp chi phí thấp từ Trung Quốc sẽ kéo tụt nhu cầu đối với các dòng mô hình của OpenAI hay Anthropic. Khi doanh số sụt giảm, các tập đoàn phát triển phần mềm Mỹ buộc phải cắt giảm ngân sách đầu tư, làm thu hẹp đáng kể dòng chi tiêu vốn dành cho hạ tầng và gián tiếp bóp nghẹt nhu cầu tiêu thụ các dòng chip xử lý chuyên dụng. Nhật báo The Wall Street Journal cũng đưa ra đánh giá tương tự khi cho rằng công nghệ trí tuệ nhân tạo đang dần biến đổi từ một nguồn tài nguyên khan hiếm thành một loại hàng hóa phổ thông, buộc toàn ngành phải bước vào cuộc đua khốc liệt về mặt giá cả.

Mặc dù vậy, giới chuyên gia quốc tế cho biết hiệu năng thực tế của Kimi K3 trên quy mô vận hành lớn hiện vẫn chưa được cộng đồng công nghệ kiểm chứng một cách rộng rãi và toàn diện, đồng nghĩa với việc kết quả kiểm tra năng lực phòng thí nghiệm chưa thể khẳng định chắc chắn cho sự thành công thương mại. Ở góc nhìn mang tính bao quát hơn, ông Nicolas Neet, Giám đốc quản lý danh mục tại công ty quản lý quỹ đầu tư Financìere de l'Échiquier của Pháp, lưu ý rằng đợt điều chỉnh sâu của thị trường chứng khoán không hoàn toàn do yếu tố Kimi K3. Diễn biến này còn xuất phát từ sự tổng hòa của nhiều yếu tố vĩ mô khác, bao gồm những nghi ngờ ngày càng tăng của cổ đông về biên lợi nhuận thực tế của các khoản đầu tư, thực trạng định giá quá cao của các cổ phiếu công nghệ trong thời gian qua, cùng những tín hiệu cho thấy đà tăng trưởng chung của toàn bộ lĩnh vực đang có dấu hiệu chững lại.

Phạm Tuấn