Trong diễn biến mới của vụ kiện bản quyền có thể ảnh hưởng lớn đến ngành trí tuệ nhân tạo tạo sinh, Midjourney đang tìm cách buộc Disney, Universal và Warner Bros. Discovery phải công khai các hoạt động phát triển và sử dụng AI nội bộ nhằm phục vụ cho chiến lược bào chữa của mình.

Động thái này diễn ra trong vụ kiện do các hãng phim lớn khởi xướng, cáo buộc Midjourney cho phép tạo ra hàng loạt hình ảnh sao chép trái phép các nhân vật nổi tiếng được bảo hộ bản quyền. Đáp lại, Midjourney lập luận rằng việc sử dụng AI của mình thuộc phạm vi "sử dụng hợp lý" (fair use), đồng thời cho rằng chính các nguyên đơn cũng đang áp dụng những phương thức AI tương tự.

Theo hồ sơ mới được đệ trình lên tòa án liên bang, luật sư của Midjourney, Bobby Ghajar, đề nghị Thẩm phán John Kronstadt hủy bỏ quyết định trước đó của Thẩm phán phụ trách thủ tục tố tụng Joel Richlin, người đã giới hạn phạm vi cung cấp chứng cứ của các hãng phim.

Trong phán quyết ban hành giữa tháng 6/2026, Thẩm phán Joel Richlin chỉ yêu cầu Disney, Universal và Warner Bros. cung cấp thông tin liên quan đến các ứng dụng AI hướng tới người tiêu dùng, thay vì các hệ thống AI được sử dụng nội bộ.

Tuy nhiên, Midjourney cho rằng phạm vi này quá hẹp và không phản ánh đầy đủ thực tế sử dụng AI của các nguyên đơn.

Theo lập luận của luật sư Bobby Ghajar, nếu các hãng phim cũng đang phát triển các mô hình AI tạo ảnh được huấn luyện trên dữ liệu có bản quyền chưa được cấp phép để phục vụ các hoạt động như xây dựng storyboard hoặc phát triển ý tưởng cho phim và chương trình truyền hình, thì đây sẽ là bằng chứng quan trọng chứng minh việc huấn luyện AI trên dữ liệu có bản quyền chưa được cấp phép là thông lệ phổ biến trong ngành.

Midjourney cho rằng những thông tin này có ý nghĩa trực tiếp đối với lập luận "fair use", đồng thời hỗ trợ cho lập luận "unclean hands", nguyên tắc pháp lý cho rằng nguyên đơn không thể yêu cầu tòa bảo vệ quyền lợi nếu chính họ cũng thực hiện hành vi tương tự mà họ đang lên án.

Để chứng minh điều này, Midjourney yêu cầu các hãng phim cung cấp nhiều tài liệu nội bộ, bao gồm kế hoạch kinh doanh về AI, báo cáo nghiên cứu, bộ dữ liệu huấn luyện, trọng số mô hình AI, cũng như các tài liệu trình bày tại các cuộc họp hội đồng quản trị liên quan đến chiến lược AI.

Trong khi đó, Disney, Universal và Warner Bros. chỉ đồng ý cung cấp thông tin về các ứng dụng AI được triển khai cho người dùng cuối, đồng thời từ chối tiết lộ các công cụ AI phục vụ hoạt động nội bộ.

Phía các hãng phim cho rằng yêu cầu của Midjourney không liên quan đến vấn đề cốt lõi của vụ kiện, đó là liệu Midjourney có xâm phạm quyền tác giả đối với các tác phẩm được bảo hộ hay không.

Luật sư đại diện cho các nguyên đơn, David Singer, trước đó đã chỉ trích yêu cầu của Midjourney là một "cuộc tìm kiếm chứng cứ vô căn cứ" (fishing expedition) nhằm đánh lạc hướng khỏi hành vi bị cáo buộc.

Theo ông Singer, các hãng phim không tìm cách ngăn cản sự phát triển của công nghệ AI hay đóng cửa hoạt động kinh doanh của Midjourney. Mục tiêu của vụ kiện chỉ là yêu cầu Midjourney chấm dứt việc sao chép các bộ phim, chương trình truyền hình và các nhân vật nổi tiếng được bảo hộ bản quyền, đồng thời ngừng phân phối, trưng bày công khai, trình diễn và tạo ra các tác phẩm phái sinh có chứa những nhân vật này khi chưa được cấp phép, những quyền mà bất kỳ chủ sở hữu bản quyền nào cũng có quyền bảo vệ trước hành vi xâm phạm.

Vụ kiện bắt đầu từ tháng 6/2025 khi Disney và Universal đồng loạt khởi kiện Midjourney, cáo buộc nền tảng này tạo điều kiện cho việc tái tạo trái phép nhiều nhân vật nổi tiếng như Darth Vader và Elsa. Đến tháng 9/2025, Warner Bros. Discovery tiếp tục tham gia vụ kiện với cáo buộc Midjourney xâm phạm bản quyền đối với các nhân vật như Superman, Batman và Bugs Bunny, đồng thời yêu cầu mức bồi thường lên tới 150.000 USD cho mỗi tác phẩm bị cho là bị xâm phạm.

Hiện yêu cầu mới của Midjourney đang chờ Thẩm phán John Kronstadt xem xét. Kết quả của tranh chấp về phạm vi thu thập chứng cứ này được đánh giá có thể tạo tiền lệ quan trọng đối với các vụ kiện liên quan đến AI tạo sinh và bản quyền trong tương lai.

Quỳnh Trang