Trong bối cảnh ngành công nghiệp ô tô đang chuyển mạnh sang xe điện và các loại động cơ tăng áp dung tích nhỏ, động cơ xoay Wankel vẫn là một công nghệ đặc biệt gắn liền với Mazda. Hồ sơ sáng chế mới được hãng nộp lên Văn phòng Sáng chế và Nhãn hiệu Hoa Kỳ cho thấy Mazda chưa từ bỏ việc nghiên cứu, cải tiến loại động cơ này.

Sáng chế tập trung vào một hệ thống tuần hoàn khí thải, thường được gọi là hệ thống EGR, được thiết kế cho động cơ xoay. Về cơ bản, hệ thống này đưa một phần khí thải quay trở lại động cơ nhằm hỗ trợ kiểm soát lượng khí thải phát sinh trong quá trình đốt nhiên liệu.

Điểm đáng chú ý nằm ở cách Mazda xử lý các luồng khí thải khác nhau trong động cơ. Theo hồ sơ sáng chế, khí thải từ các cửa xả bên và cửa xả ngoại vi của buồng động cơ sẽ được dẫn theo những đường riêng biệt. Luồng khí có nhiệt độ cao hơn từ cửa xả bên được đưa trực tiếp tới bộ tăng áp, trong khi luồng khí mát hơn từ cửa xả ngoại vi được đưa trở lại động cơ trước khi đi qua một bộ làm mát khí tuần hoàn chuyên dụng.

Cách bố trí này có thể giúp bộ làm mát khí tuần hoàn có kích thước nhỏ hơn do phải xử lý luồng khí có nhiệt độ thấp hơn. Về mặt thiết kế, giải pháp được kỳ vọng giúp Mazda tăng khả năng khai thác công suất của động cơ trong khi vẫn kiểm soát lượng khí thải.

Động cơ xoay Wankel có cấu tạo khác biệt đáng kể so với động cơ đốt trong sử dụng piston truyền thống. Chính đặc điểm này khiến việc áp dụng các giải pháp kiểm soát khí thải phổ biến trên ô tô trở thành một bài toán kỹ thuật riêng đối với Mazda. Trước đó, mẫu động cơ xoay sử dụng làm bộ phát điện mở rộng phạm vi hoạt động trên Mazda MX-30 Skyactiv R-EV đã được trang bị hệ thống EGR.

Việc tiếp tục nộp sáng chế cho thấy Mazda vẫn đang đầu tư vào việc giải quyết những hạn chế kỹ thuật của động cơ xoay, đặc biệt là bài toán cân bằng giữa hiệu suất, công suất và yêu cầu kiểm soát khí thải.

Tuy nhiên, việc được cấp hoặc nộp hồ sơ sáng chế không đồng nghĩa công nghệ sẽ chắc chắn được đưa vào sản xuất thương mại. Hồ sơ sáng chế chủ yếu cho thấy hướng nghiên cứu và giải pháp kỹ thuật mà doanh nghiệp muốn xác lập quyền sở hữu công nghiệp. Việc Mazda có đưa thiết kế này lên một mẫu xe thương mại hay không vẫn chưa được xác nhận.

Từ góc độ sở hữu trí tuệ, những hồ sơ như vậy cũng cung cấp một nguồn thông tin đáng chú ý về chiến lược công nghệ của doanh nghiệp. Thông qua các tài liệu sáng chế được công bố, thị trường có thể phần nào nhận diện những hướng nghiên cứu mà Mazda đang theo đuổi, ngay cả khi sản phẩm hoặc công nghệ tương ứng chưa xuất hiện trên xe thương mại.

Với Mazda, hồ sơ mới không phải lời khẳng định rằng động cơ xoay sẽ sớm trở lại trên những mẫu xe thể thao mới, nhưng ít nhất cho thấy hãng vẫn đang tìm kiếm các giải pháp kỹ thuật để kéo dài tiềm năng của công nghệ Wankel trong bối cảnh ngành ô tô đang thay đổi nhanh chóng.

Trần Ân