Lý do lừa đảo lĩnh vực tài sản mã hóa ngày càng lan rộng và khó kiểm soát
Chủ nhiệm Ủy ban Ứng dụng Fintech Hiệp hội Blockchain Việt Nam chỉ ra một trong những chiêu được ưa thích là tạo ra các token giả mạo với tên gọi, logo gần giống với các tài sản mã hóa uy tín khiến không ít nhà đầu tư sơ suất mua nhầm. Một hình thức khác là “bẫy mật ngọt” (honey pot), trong đó nhà đầu tư mua vào token nhưng bị khóa tính năng bán, dẫn đến bị “kẹt vốn” ngay sau khi xuống tiền.
Một thủ đoạn khác mang tính kỹ thuật cao là rút thảm (rug pull). Các dự án thường được quảng bá rầm rộ để thu hút người dùng mua token, sau đó đội ngũ phát triển bất ngờ rút toàn bộ tiền thanh khoản khỏi sàn phi tập trung. Kết quả là giá trị token sụp đổ chỉ sau một đêm, nhà đầu tư không kịp trở tay.
Ngoài ra, còn có hình thức airdrop lừa đảo khi token miễn phí bất ngờ xuất hiện trong ví của người dùng. Nếu tương tác, đưa ra yêu cầu hoặc truy cập các liên kết do bên phát hành cung cấp, người dùng có thể vô tình cấp quyền truy cập ví cho kẻ gian và mất toàn bộ tài sản.
Đối với hình thức lừa đảo kết hợp tâm lý và công nghệ, có thể kể đến giả mạo thông tin (phishing). Trong đó, kẻ gian dựng website, email, tin nhắn có giao diện giống hệt các sàn giao dịch, ví điện tử uy tín để lừa người dùng nhập khóa riêng tư/khóa bí mật, cụm từ khôi phục ví hoặc mã OTP. Một khi thông tin bị đánh cắp, ví sẽ bị rút sạch mà chủ sở hữu không kịp phản ứng.
Ngoài ra, còn có hình thức mạo danh người nổi tiếng hoặc các dự án lớn. Các đối tượng lừa đảo thường lập tài khoản mạng xã hội trông giống như những nhân vật có ảnh hưởng trong ngành để quảng bá “cơ hội đầu tư nội bộ”, “token tặng thưởng”, từ đó dẫn dụ người dùng gửi tiền hoặc cung cấp thông tin cá nhân.
Cuối cùng là chiêu bơm thổi giá (pump and dump): một nhóm nhà đầu cơ sẽ bí mật mua một token ít tên tuổi, sau đó tạo hiệu ứng lan truyền, đánh vào tâm lý FOMO (sợ bỏ lỡ cơ hội). Khi giá bị đẩy lên cao, nhóm này âm thầm bán ra, khiến giá sụt mạnh và để lại toàn bộ rủi ro cho những nhà đầu tư nhỏ lẻ lao vào sau.
Theo các chuyên gia, nhiều nguyên nhân khiến nhà đầu tư Việt trở thành “miếng mồi béo bở” cho các chiêu trò lừa đảo crypto, Ông Phan Đức Trung, Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Blockchain Việt Nam chỉ ra Bốn nguyên nhân gốc rễ khiến các hình thức lừa đảo trong lĩnh vực tài sản mã hóa ngày càng lan rộng và khó kiểm soát được:
Thứ nhất, đó là tính ẩn danh đặc thù của tiền mã hóa.
Thứ hai, do sự thiếu hiểu biết về tài chính của một bộ phận người dân.
Thứ ba, sức mạnh của mạng xã hội cũng góp phần tiếp tay cho các chiêu trò lừa đảo.
Thứ tư, tỷ lệ khai báo các vụ lừa đảo còn rất thấp.
TH