Theo đó,  việc siết chặt quy định về chứng chỉ hành nghề và mức phạt lên đến 60 triệu đồng không chỉ bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư mà còn là "tấm vé" để các doanh nghiệp địa phương phát triển bền vững trong một thị trường quy mô hàng trăm dự án trọng điểm.

Việc chuyên nghiệp hóa đội ngũ môi giới theo Luật Kinh doanh bất động sản 2023 là cuộc 'thanh lọc' tự nhiên để bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân và nhà đầu tư.

'Cò đất' tự do hết đất sống

Tính đến tháng 3/2026, thị trường bất động sản thành phố Cảng ghi nhận những chỉ số phát triển vượt kỳ vọng. Theo dữ liệu từ Sở Xây dựng, năm 2025, thành phố đưa ra thị trường gần 16.000 sản phẩm nhà ở thương mại đủ điều kiện giao dịch. Hiện toàn địa bàn đang triển khai đồng loạt 146 dự án nhà ở thương mại với quy mô lên tới 27.000 căn chung cư và 61.000 căn nhà ở riêng lẻ. Phân khúc nhà ở xã hội ghi nhận bước tiến thần tốc với 48 dự án đang thực hiện, tổng quy mô khoảng 54.914 căn, đạt 111% chỉ tiêu Chính phủ giao.

Sự bùng nổ của các dự án trọng điểm tại Thủy Nguyên, An Dương và các khu đô thị ven sông Cấm kéo theo sự gia tăng nhanh chóng của lực lượng trung gian. Hải Phòng hiện có khoảng 12.000 người hành nghề môi giới bất động sản.

Hệ thống mạng lưới kinh doanh dịch vụ cũng mở rộng mạnh mẽ với gần 450 sàn giao dịch, công ty và văn phòng bất động sản hoạt động chính thức. Tuy nhiên, con số này cũng đặt ra bài toán quản lý phức tạp, khi sự chênh lệch về trình độ và đạo đức nghề nghiệp giữa các môi giới còn là khoảng trống lớn.

Kể từ ngày 1/8/2024, khi Luật Kinh doanh bất động sản 2023 có hiệu lực, diện mạo nghề môi giới thay đổi căn bản. Theo phân tích của Luật sư Trần Văn Tám, Văn phòng luật sư Hợp danh VIP (Đoàn Luật sư thành phố Hải Phòng), điểm cốt lõi nằm ở Điều 61, quy định, cá nhân hành nghề môi giới bất động sản phải có chứng chỉ hành nghề và bắt buộc phải làm việc trong một doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ sàn giao dịch hoặc doanh nghiệp môi giới. Điều này đồng nghĩa với việc kỷ nguyên của những “cò đất” tự do, hoạt động thiếu tổ chức và không chịu sự ràng buộc trách nhiệm pháp lý đã khép lại.

Đáng chú ý, công tác thanh tra, hậu kiểm đang được các cơ quan chức năng thành phố siết chặt. Theo quy định tại Điều 59, Nghị định 16/2022/NĐ-CP, hành vi kinh doanh dịch vụ môi giới bất động sản độc lập mà không có chứng chỉ hành nghề hoặc hành nghề khi không thuộc biên chế của một pháp nhân doanh nghiệp sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính từ 40 - 60 triệu đồng.

Đây là mức phạt nghiêm khắc, đủ sức răn đe để chấm dứt tình trạng môi giới “vỉa hè”, chuyên tung tin đồn thổi gây sốt đất ảo tại các khu vực đang chuẩn bị lên đô thị hoặc đón dự án hạ tầng lớn. Việc buộc môi giới gắn liền với doanh nghiệp không chỉ minh bạch hóa các khoản thù lao mà còn giúp Nhà nước quản lý chặt chẽ dòng thuế và trách nhiệm tư vấn thông tin quy hoạch.

Chuyển biến về chất

Các đợt nhận hồ sơ dự thi sát hạch chứng chỉ môi giới đang thu hút đông đảo sự quan tâm. Hồ sơ yêu cầu khắt khe về tính cập nhật pháp luật, từ đơn đăng ký gửi Sở Xây dựng thành phố Hải Phòng đến các văn bằng chứng chỉ công chứng trong vòng 6 tháng. Đặc biệt, Giấy chứng nhận hoàn thành khóa học môi giới phải được cấp sau ngày 1/8/2024. Đây là yêu cầu bắt buộc để bảo đảm người hành nghề được cập nhật đầy đủ các nội dung mới nhất của Luật Đất đai và Luật Nhà ở hiện hành.

Anh Hoàng Văn Nam, môi giới tại khu vực Thủy Nguyên cho biết: “Với số lượng hơn 12.000 người làm nghề môi giới bất động sản tại Hải Phòng hiện nay, sự cạnh tranh rất lớn. Khách hàng giờ đây rất tinh tường, họ hỏi về trích lục quy hoạch đến năm 2030, hỏi về mức đặt cọc không quá 5%. Nếu không có chứng chỉ hành nghề chính quy, người môi giới không chỉ đối mặt với mức phạt 60 triệu đồng mà còn tự đánh mất uy tín trên thị trường”.

Ở góc độ quản trị, ông Đặng Văn Hùng, Giám đốc sàn giao dịch bất động sản Four Home Hải Phòng khẳng định hệ thống gần 450 sàn giao dịch tại Hải Phòng hiện nay đang bước vào cuộc thanh lọc khắt khe. 100% nhân sự của sàn phải có chứng chỉ hành nghề. Chuyên nghiệp hóa môi giới giúp giảm thiểu rủi ro pháp lý cho khách hàng, đồng thời giúp doanh nghiệp phát triển bền vững thay vì chạy theo những giao dịch chộp giật. Với mặt bằng giá mới được xác lập và quy mô dân số hơn 4,6 triệu người, thị trường Hải Phòng không còn chỗ cho những môi giới thiếu kiến thức. Việc các cá nhân chủ động nộp hồ sơ dự thi sát hạch là tín hiệu tích cực cho thấy sự chuyển biến về nhận thức pháp luật của người làm nghề.

Để đội ngũ môi giới thực sự trở thành động lực phát triển, ông Nguyễn Quang Văn, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Hải Phòng cho rằng cần chuẩn hóa công tác đào tạo và sát hạch, thường xuyên tổ chức các kỳ thi sát hạch chất lượng cao dưới sự giám sát chặt chẽ của Sở Xây dựng. Nội dung đào tạo không chỉ dừng lại ở kiến thức pháp luật khô khan mà phải cập nhật sát sườn các quy hoạch đặc thù của thành phố Cảng đến năm 2030, tầm nhìn 2050, giúp môi giới có khả năng tư vấn trung thực về tiềm năng và rủi ro của từng khu vực.

Cơ quan quản lý cần ứng dụng công nghệ số và minh bạch thông tin, khuyến khích các sàn giao dịch xây dựng hệ sinh thái dữ liệu số. Khi thông tin về giá đất, tình trạng pháp lý dự án được công khai trên các nền tảng công nghệ, môi giới buộc phải hành nghề dựa trên số liệu thật. Đây là cách tốt nhất để triệt tiêu tình trạng “thổi giá” ăn chênh lệch.

Thị trường bất động sản Hải Phòng năm 2026 đang đứng trước vận hội lớn. Đội ngũ môi giới chuyên nghiệp, được chuẩn hóa qua các kỳ sát hạch và am hiểu pháp luật sẽ là nhân tố quan trọng giúp thị trường vận hành ổn định, bảo đảm an sinh xã hội và góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển thành phố Cảng hiện đại, văn minh.

Thu Hằng