Dự án thorium muối nóng chảy của Trung Quốc bắt đầu từ các nghiên cứu lý thuyết vào thập niên 1970. Năm 2009, lãnh đạo Viện Hàn lâm giao cho ông Xu nhiệm vụ biến công nghệ hạt nhân thế hệ mới thành hiện thực.

Lò phản ứng bắt đầu được xây dựng từ năm 2018. Phần lớn các nhà khoa học trong nhóm đã chọn bỏ kỳ nghỉ, làm việc ngày đêm để nghiên cứu – nhiều người bám trụ tại công trường hơn 300 ngày mỗi năm.

Đến tháng 10/2023, lò phản ứng đạt trạng thái tới hạn – tức phản ứng dây chuyền được duy trì liên tục. Tới tháng 6/2024, lò đạt công suất tối đa. Bốn tháng sau, quá trình nạp lại nhiên liệu thorium diễn ra thành công ngay khi lò đang vận hành – biến đây thành lò phản ứng thorium duy nhất hoạt động trên thế giới.

 Xu Hongjie, nhà khoa học phụ trách dự án tại Viện Vật lý Ứng dụng Thượng Hải của Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc (CAS) cùng cộng sự đã nghiên cứu các tài liệu Mỹ được giải mật, tái tạo lại những thí nghiệm cũ và phát triển công nghệ xa hơn. 

Các chuyên gia cho rằng lò phản ứng thorium là bước nhảy vọt tiếp theo trong đổi mới năng lượng. Một số nhà khoa học ước tính một mỏ thorium tại Nội Mông có thể đáp ứng nhu cầu năng lượng của Trung Quốc trong hàng chục nghìn năm với ít chất thải phóng xạ hơn so với các lò phản ứng hiện tại dựa trên uranium.

Thorium có nhiều ưu điểm hơn so với uranium khi dùng làm nhiên liệu hạt nhân. Kim loại này dồi dào hơn hẳn trong vỏ Trái Đất, tạo ra ít chất thải phóng xạ tồn tại lâu dài và phụ phẩm không phù hợp làm vũ khí. Khi kết hợp với công nghệ muối nóng chảy, thiết kế lò vận hành ở áp suất khí quyển và hạn chế tình trạng quá nhiệt, nâng cao độ an toàn chung. Những đặc điểm này làm cho lò phản ứng thorium trở nên hấp dẫn trong bối cảnh thế giới đang tìm kiếm các nguồn năng lượng sạch và an toàn.

TH