Trong bối cảnh Vương quốc Anh đang tìm cách thu hút các công ty công nghệ AI thông qua việc điều chỉnh luật bản quyền, một loạt đề xuất đã được đưa ra, trong đó có việc cho phép các doanh nghiệp sử dụng dữ liệu có bản quyền để huấn luyện mô hình AI với ít rào cản pháp lý hơn.

Dù phương án gây tranh cãi nhất, cho phép AI khai thác mọi nội dung có bản quyền trừ khi chủ sở hữu chủ động từ chối, đã bị loại bỏ, làn sóng phản đối từ các ngành công nghiệp sáng tạo vẫn gia tăng. Không chỉ giới âm nhạc hay nghệ sĩ, lĩnh vực thể thao, đặc biệt là Premier League, cũng chính thức bày tỏ quan ngại.

Theo Premier League, nếu không được kiểm soát chặt chẽ, các ngoại lệ bản quyền có thể bị lợi dụng để phát tán trái phép nội dung thi đấu, làm suy giảm nghiêm trọng giá trị thương mại của bóng đá.

Chia sẻ với báo chí, người phát ngôn của Premier League cho rằng Chính phủ Anh đã chưa đánh giá đầy đủ vai trò kinh tế của thể thao khi xây dựng chính sách. Premier League nhấn mạnh thành công của giải đấu trong hơn ba thập kỷ qua gắn liền với hệ thống bảo vệ bản quyền chặt chẽ.

Trong chu kỳ 2025-2028, giải đấu này dự kiến tạo ra 12,25 tỷ bảng Anh doanh thu từ bản quyền truyền hình và thương mại, trong đó riêng doanh thu bản quyền quốc tế đã tăng 27%. Đây là nguồn thu cốt lõi, quyết định sức hút toàn cầu của giải.

Premier League cảnh báo, nếu các ngoại lệ bản quyền dành cho AI không được kiểm soát, chúng có thể bị các đối tượng vi phạm lợi dụng để tạo ra các luồng phát sóng trái phép, làm xói mòn giá trị các hợp đồng bản quyền. Theo tổ chức này, việc cho phép AI sử dụng tài sản trí tuệ của bên thứ ba mà không xin phép là điều khó chấp nhận trong bất kỳ lĩnh vực nào khác.

Thay vì nới lỏng, Premier League đề xuất xây dựng một cơ chế cấp phép rõ ràng, đảm bảo chủ sở hữu bản quyền được trả thù lao tương xứng và có quyền kiểm soát việc sử dụng nội dung. Đồng thời, giải đấu cũng yêu cầu các công ty AI minh bạch hơn về thuật toán và chịu chế tài nghiêm khắc nếu vi phạm.

Một điểm đáng chú ý khác là đề xuất yêu cầu các mô hình AI, dù được huấn luyện ở nước ngoài nhưng sử dụng tại Anh, vẫn phải tuân thủ luật bản quyền của quốc gia này. Điều này nhằm ngăn chặn việc “nhập khẩu” các mô hình đã được đào tạo từ dữ liệu vi phạm bản quyền.

Về phía Chính phủ Anh, các quan chức cho biết hiện chưa có phương án cuối cùng. Trong giai đoạn tiếp theo, chính sách sẽ tập trung vào bốn trụ cột chính, gồm kiểm soát “bản sao kỹ thuật số”, gắn nhãn nội dung do AI tạo ra, tăng quyền kiểm soát cho nhà sáng tạo, và hỗ trợ các cá nhân, doanh nghiệp nhỏ trong việc cấp phép nội dung.

Thực tế, thể thao không đứng ngoài làn sóng AI. Premier League đã chủ động hợp tác với các tập đoàn công nghệ như Microsoft và Adobe nhằm ứng dụng AI trong phân tích hiệu suất, tuyển trạch cầu thủ cũng như nâng cao trải nghiệm người hâm mộ.

Tuy nhiên, trong bối cảnh thị trường bản quyền truyền hình có dấu hiệu chững lại và cạnh tranh từ các nền tảng giải trí số ngày càng gay gắt, các giải đấu thể thao lớn đang nỗ lực bảo vệ nguồn thu cốt lõi. Với Premier League, mục tiêu không chỉ là tham gia vào cuộc chơi AI, mà còn đảm bảo họ được hưởng lợi công bằng từ chính tài sản trí tuệ mà mình sở hữu.   

Thái An