Tại Hội thảo “Một số vấn đề trong thực thi bảo hộ quyền Sở hữu trí tuệ” Hội Sở hữu trí tuệ Việt Nam (VIPA) và các đơn vị phối hợp tổ chức, nhiều chuyên gia cho rằng hiện nay các nền tảng thương mại điện tử chưa có quy trình xác minh người bán chặt chẽ. Từ đó, các đối tượng đã sử dụng tài khoản ảo, thông tin giả mạo thiết lập cửa hàng để kinh doanh trên không gian mạng một cách tự do. Đồng thời, trên nền tảng số vẫn chưa có cơ chế phối hợp giữa cơ quan quản lý Nhà nước về thương mại điện tử, cơ quan thực thi quyền sở hữu trí tuệ, chống hàng giả, các nền tảng số và chủ thể quyền để trao đổi, nâng cao năng lực, phối hợp chia sẻ thông tin và xử lý vi phạm nhanh chóng và triệt để.

Ông Phan Minh Nhựt – Chủ tịch hiệp hội Vacip cho biết - hiện chưa có cơ chế giám sát, lọc các phẩm sử dụng hình ảnh cố tình che mờ, cắt xén nhãn hiệu nhằm né tránh hệ thống kiểm duyệt hoặc có bằng chứng hiển nhiên là hàng hóa giả mạo, gây khó khăn trong việc phát hiện và xử lý hành vi xâm phạm.

Với hành vi vi phạm trên nền tảng số ngày càng tinh vi, các đối tượng cố ý che dấu địa chỉ kho bãi bằng cách livestream, gửi hàng hóa từ nhiều địa chỉ khác nhau ở xa địa chỉ kho bãi thực tế, thậm chí sử dụng các khu dân cư cao cấp có bảo vệ kiểm soát người ra vào; điều hành từ nước ngoài.

Song song, các đối tượng còn có hành vi tạo ra nhiều website mang tên miền tương tự gây nhầm lẫn với các nhãn hiệu của chủ thể quyền để đánh lừa người tiêu dùng và sử dụng công cụ ẩn danh (VPN, proxy) để thực hiện hành vi vi phạm, gây khó khăn cho quá trình điều tra, xử lý.

Điều đáng nói, các đối tượng sử dụng sản phẩm giả trộn với hàng thật để qua mắt lực lượng chức năng, tuồn hàng giả ra ngoài thị trường với số lượng lớn, thậm chí các đối tượng ít đăng hình ảnh về sản phẩm, thông tin sản phẩm khiến người tiêu dùng không phân biệt đâu là hàng thật.

Ông Nhựt cho rằng khung pháp lý trên các nền tảng mạng xã hội và thực thi chưa đồng bộ dẫn đến tình trạng lỗ hổng trong việc nhất quán hệ thống pháp luật. Đồng thời, chưa giải quyết xung đột giữa bảo vệ dữ liệu bắt buộc công bố khi tham gia hoạt động thương mại điện tử.

Bên cạnh đó, trên nền tảng số Vneid vẫn chưa có quy định bắt buộc định danh người dán dựa trên mã định danh cá nhân tích hợp vào Vneid (đối với cá nhân) và mã số thuế (đối với tổ chức, doanh nghiệp), công bố thông tin cơ bản về người bán.

Trước tình trạng đó, ông Phan Minh Nhựt đưa ra những giải pháp thiết thực nhằm xác minh người bán và chế tài cho hành vi gian dối và tái phạm. Song song, thiết lập cơ chế lọc, gỡ bỏ link vi phạm ứng dụng AI\Big data và chủ động phối hợp để xác minh, xử lý đối tượng vi phạm.

Ông Nhựt yêu cầu phối hợp và cung cấp thông tin để phân biệt hàng hóa, hồ sơ pháp lý, đối tượng vi phạm trên nền tảng số. Hỗ trợ hoạt động điều tra, giám định, xác nhận hàng hóa giả mạo sở hữu trí tuệ, và xử lý vi phạm. Đồng thời, phối hợp tiếp nhận, truy xuất thông tin, xác minh, điều tra và xử lý các đối tượng vi phạm trọng điểm; quản lý các nền tảng số, xác thực định danh người bán trên không gian mạng.

Tuấn Quang