Từ tranh chấp công nghệ sang gây sức ép chuỗi giá trị

LG Energy Solution (LGES), một trong những nhà sản xuất pin hàng đầu Hàn Quốc, gần đây đã đệ đơn xin lệnh cấm tạm thời đối với mẫu SUV điện EX30 của Volvo Cars tại Hàn Quốc.

Nguyên nhân xuất phát từ việc mẫu xe này sử dụng pin NCM dạng lăng trụ do Sunwoda cung cấp, mà LGES cho rằng đã vi phạm các bằng sáng chế cốt lõi liên quan đến công nghệ “cấu trúc cụm điện cực”.

Công nghệ này sử dụng lớp phân tách phủ đặc biệt để liên kết các lớp điện cực thành một khối ổn định, đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo an toàn pin. Đây được xem là tài sản trí tuệ trọng yếu của LGES.

Song song với động thái pháp lý, LGES thông qua đơn vị quản lý bằng sáng chế Tulip Innovation đã đề nghị Ủy ban Thương mại Hàn Quốc điều tra hành vi thương mại không công bằng. Cơ quan này đã chính thức vào cuộc.

Chiến lược “đánh vào khách hàng” để gây áp lực

Giới quan sát nhận định, dù Volvo là đối tượng bị kiện, mục tiêu thực sự của LGES là gây sức ép lên Sunwoda, đối tác cung ứng pin chính.

Trước đó, LGES đã thắng kiện Sunwoda tại Đức, qua đó buộc cấm bán và thu hồi sản phẩm vi phạm. Tuy nhiên, doanh nghiệp Trung Quốc vẫn từ chối đàm phán tiền bản quyền. Điều này khiến LGES chuyển hướng chiến lược, trực tiếp nhắm tới các khách hàng của Sunwoda.

Không chỉ Volvo, LGES còn mở rộng các vụ kiện sang nhiều hãng xe khác. Tiêu biểu có thể nhắc  tới như việc đệ đơn ên tòa án Đức nhằm vào mẫu Qashqai của Nissan Motor, yêu cầu điều tra mẫu Grand Koleos của Renault hay khởi kiện BYD tại Tòa án Sáng chế Thống nhất Châu Âu liên quan đến hệ thống quản ý pin (BMS).

Thậm chí, các tranh chấp còn lan sang lĩnh vực vật liệu khi LG Chem đệ đơn kiện chi nhánh Hàn Quốc của Ronbay Technology về vi phạm sáng chế vật liệu cathode.

Điều này cho thấy LGES đang triển khai chiến lược bảo vệ sở hữu trí tuệ trên toàn bộ chuỗi giá trị, từ vật liệu, cell pin đến hệ thống quản lý.

Liên minh Hàn – Nhật gia tăng sức ép

Không chỉ riêng LGES, các doanh nghiệp Nhật Bản cũng bắt đầu tham gia cuộc chơi. Panasonic đã hợp tác với LGES thông qua Tulip Innovation, xây dựng danh mục hơn 5.000 bằng sáng chế nhằm tạo sức ép kép đối với các doanh nghiệp Trung Quốc, buộc họ phải lựa chọn giữa trả phí bản quyền hoặc đối mặt kiện tụng.

Động thái này phản ánh xu hướng hình thành các “liên minh bằng sáng chế” giữa các doanh nghiệp đi trước nhằm duy trì lợi thế công nghệ trước các đối thủ mới nổi.

Trung Quốc dựng “lá chắn bằng sáng chế” cấp quốc gia

Trong khi các công ty Hàn Quốc và Nhật Bản chủ yếu hành động riêng lẻ, Trung Quốc lại triển khai chiến lược quy mô quốc gia.

Chính phủ nước này đã ban hành quy định xử lý tranh chấp sở hữu trí tuệ ở nước ngoài từ năm 2025, đồng thời xây dựng hơn 100 nền tảng hỗ trợ pháp lý trên toàn cầu, với sự tham gia của khoảng 2.000 chuyên gia.

Bên cạnh đó, Trung Quốc thúc đẩy mô hình “bể bằng sáng chế” với sự tham gia của các tập đoàn lớn như CATL, BYD cùng các trường đại học, nhằm chia sẻ tài sản trí tuệ trong nước và dựng rào cản kỹ thuật đối với doanh nghiệp nước ngoài.

Một ví dụ điển hình là nền tảng đổi mới pin thể rắn toàn phần, quy tụ nhiều doanh nghiệp ô tô và viện nghiên cứu nhằm đẩy nhanh thương mại hóa công nghệ.

Cuộc cạnh tranh không chỉ là công nghệ

Theo các chuyên gia, cuộc chiến hiện nay không còn đơn thuần là tranh chấp pháp lý mà đã trở thành công cụ cạnh tranh chiến lược.

Việc LG Energy Solution mở rộng kiện tụng sang các hãng ô tô cho thấy xu hướng “tư pháp hóa cạnh tranh”, trong đó bằng sáng chế trở thành đòn bẩy để kiểm soát thị trường và buộc đối thủ phải tham gia đàm phán.

Trong bối cảnh nhu cầu xe điện toàn cầu có dấu hiệu chững lại, áp lực cạnh tranh càng gia tăng, khiến các doanh nghiệp phải tận dụng tối đa lợi thế sở hữu trí tuệ để bảo vệ vị thế.

Một nguồn tin trong ngành nhận định, nếu không có chiến lược cấp quốc gia về tiêu chuẩn và bảo hộ sở hữu trí tuệ, các doanh nghiệp riêng lẻ sẽ gặp bất lợi trước những “hệ sinh thái bằng sáng chế” được tổ chức bài bản như Trung Quốc.

Quỳnh Trang