Ngày 5/9, tại Thủ đô Hà Nội, Ban Liên lạc Công an chi viện chiến trường miền Nam thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước, phối hợp với Tổ chức “Trái tim người lính”, đã tổ chức một sự kiện mang đậm giá trị nhân văn và lịch sử. Đây là hoạt động chào mừng 80 năm Quốc khánh nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 - 2/9/2025) và Ngày truyền thống lực lượng Công an nhân dân Việt Nam (19/8/1945 - 19/8/2025). Sự kiện là dịp để toàn xã hội bày tỏ sự tri ân sâu sắc đối với các Anh hùng - Liệt sĩ Công an nhân dân, những người đã dâng hiến cả cuộc đời cho độc lập dân tộc và bình yên của nhân dân.

Một điểm nhấn quan trọng tại buổi lễ là hoạt động trao tặng 8 di ảnh màu của các Anh hùng, Liệt sĩ Công an nhân dân – những con người tiêu biểu của lực lượng CAND qua các thời kỳ kháng chiến và xây dựng đất nước. Những bức chân dung này từng là ảnh đen trắng, nay được phục dựng lại bằng màu sắc sinh động, bởi nhóm họa sĩ trẻ của Tổ chức “Trái tim người lính”. Việc phục dựng không đơn thuần là kỹ thuật mỹ thuật, mà còn là sự thổi hồn lịch sử, truyền cảm xúc và tôn vinh vẻ đẹp tinh thần bất diệt của người chiến sĩ CAND.

Các di ảnh được trao lần này gồm: Mẹ Việt Nam Anh hùng Lê Thị Mỵ (1901 – 1989), đại diện cho những người mẹ của cán bộ chiến sĩ Công an nhân dân, đã có con hy sinh trong các cuộc kháng chiến; đồng chí Tô Quyền (1929 - 1996), đại diện cho thế hệ cán bộ Công an đã tham gia kháng chiến chống Pháp và chi viện cho chiến trường miền Nam trong kháng chiến chống Mỹ; Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Hòa Luông (1918 - 1952), đại diện cho lực lượng Công an xung phong miền Nam trong kháng chiến chống Pháp; Anh hùng liệt sĩ Tạ Văn Sáu (1928 - 1960), đại diện cho Lực lượng An ninh Vũ trang miền Nam trong kháng chiến chống Mỹ; Anh hùng liệt sĩ Trần Văn Thọ (1935 - 1961), đại diện cho lực lượng Công an nhân dân Vũ trang hoạt động tại vùng biên giới (nay là bộ đội Biên phòng); Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Kim Vang (1944 - 1972), đại diện cho thế hệ các cán bộ Công an là con em cán bộ miền Nam tập kết ra Bắc; Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Văn Uân (1948 – 1972); đại diện cho lực lượng Công an, đã hy sinh vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống nhân dân, trong kháng chiến chống Mỹ tại miền Bắc; Anh hùng Liệt sĩ Bùi Xuân Quý (1954 - 1984), đại diện cho các thế hệ Công an nhân dân hy sinh trong phòng chống tội phạm.

Các di ảnh màu được trao tặng cho Bảo tàng Mặt trận Tổ quốc và Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam, không chỉ góp phần làm phong phú tư liệu trưng bày, mà còn là nguồn cảm hứng cho thế hệ hôm nay và mai sau về truyền thống anh hùng cách mạng, đạo lý uống nước nhớ nguồn.

Đại tá, nhà văn Đặng Vương Hưng, người khởi xướng dự án phục dựng màu ảnh chia sẻ rằng, do đặc thù ngành Công an có tính bảo mật cao, việc tìm kiếm và sưu tầm ảnh của các cán bộ, chiến sĩ qua các thời kỳ là vô cùng khó khăn. Tuy nhiên, ông cùng nhóm họa sĩ trẻ vẫn miệt mài thực hiện hành trình này với tâm huyết tri ân và khơi nguồn cảm hứng lịch sử cho thế hệ trẻ.

Đặc biệt, trong khuôn khổ sự kiện, cuốn hồi ký “Chiến trường và Quê hương” của Thiếu tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phan Văn Lai cũng chính thức được ra mắt. Ở tuổi 95, với 75 năm tuổi Đảng, Thiếu tướng Phan Văn Lai không chỉ là một chứng nhân lịch sử mà còn là một tấm gương sáng về đạo đức, lý tưởng và bản lĩnh của người chiến sĩ Công an. Ông từng giữ cương vị Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Xây dựng lực lượng Bộ Công an, Chánh Thanh tra Bộ Công an, và là Trưởng ban Liên lạc Công an chi viện chiến trường miền Nam trong kháng chiến chống Mỹ.

Cuốn hồi ký không chỉ là bản ghi lại cuộc đời đầy gian truân và vinh quang của tác giả, mà còn là một bức tranh sinh động về cả một thời kỳ lịch sử. Những trang sách đưa người đọc trở lại vùng chiến trường Trị Thiên - Huế ác liệt, nơi Thiếu tướng Phan Văn Lai đã cùng đồng đội chiến đấu suốt 12 năm ròng, trong khói lửa, đói khát, bệnh tật nhưng vẫn không lùi bước. Trong cuốn sách dày 344 trang, ông không viết nhiều về mình mà dành phần lớn để khắc họa hình ảnh các đồng đội – những người đã cùng ông làm nên những chiến công vang dội, như Bảy Khiêm, Lê Văn Trĩ, đồng chí Mão, đồng chí Tạo...

Điều xúc động hơn cả là tinh thần khiêm nhường và lòng biết ơn sâu sắc mà tác giả thể hiện trong từng câu chữ. Ông viết hồi ký không phải để ngợi ca bản thân, mà để tưởng nhớ đồng đội đã ngã xuống, tri ân người mẹ – cụ Lê Thị Mỵ – người phụ nữ đã sinh ra những người con chiến sĩ, để ghi lại ký ức về những người dân Trị Thiên từng âm thầm che chở cho cán bộ giữa bom đạn kẻ thù. Ông muốn cuốn hồi ký là tài liệu truyền cảm hứng cho thế hệ con cháu, nhắc nhở họ luôn biết ơn, giữ gìn và phát huy truyền thống cách mạng.

Gia đình ông Phan Văn Lai là một gia đình cách mạng tiêu biểu: có hai người con là liệt sĩ, mẹ là Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, và đặc biệt là sự kiện hiếm hoi khi cả ông và con trai – Thiếu tướng Phan Quốc Thái – đều được phong hàm sĩ quan cấp tướng trong lực lượng CAND. Đó không chỉ là vinh dự cá nhân mà còn là minh chứng cho sự tiếp nối và kế thừa truyền thống yêu nước, phụng sự Tổ quốc trong từng thế hệ người lính Công an.

Dưới sự dẫn dắt của Thiếu tướng Phan Văn Lai, Hội Đồng hương Trực Ninh tại Hà Nội cũng trở thành điểm sáng trong phong trào hướng về quê hương. Ông đã vận động được hàng trăm tỷ đồng đóng góp xây dựng nông thôn mới tại địa phương – một minh chứng rằng, người chiến sĩ Công an nhân dân không chỉ chiến đấu ngoài mặt trận mà còn là những người có trách nhiệm xã hội sâu sắc trong thời bình.

Cuốn sách “Chiến trường và Quê hương” do Nhà xuất bản Hội Nhà văn cấp phép, cũng chính là tác phẩm ghi dấu một trong những tác giả cao tuổi nhất Việt Nam còn viết hồi ký. Nhà văn Đặng Vương Hưng nhận định đây là một tư liệu quý, phản ánh tinh thần quả cảm, khiêm nhường và tận tụy đến giây phút cuối đời của người chiến sĩ CAND.

Sự kiện khép lại, nhưng dư âm vẫn vang vọng trong lòng những người tham dự. Từng bức ảnh màu, từng trang hồi ký, từng câu chuyện về sự hy sinh, về lòng trung thành tuyệt đối, về tinh thần “vì dân phục vụ” của các Anh hùng - Liệt sĩ Công an nhân dân sẽ còn mãi là ngọn đuốc soi đường cho thế hệ trẻ. Trong bối cảnh hiện nay, khi đất nước bước vào thời kỳ hội nhập và phát triển mạnh mẽ, việc ghi nhớ, tôn vinh và học tập từ những tấm gương của thế hệ đi trước là hành động thiết thực để giữ gìn bản sắc, củng cố niềm tin và tiếp nối truyền thống hào hùng của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam.

Không chỉ là một sự kiện văn hóa, đây còn là một lời nhắc nhở sâu sắc: Hình tượng người chiến sĩ Công an nhân dân – dũng cảm, kiên trung, tận tụy và nhân văn – sẽ luôn là điểm tựa tinh thần cho dân tộc, là biểu tượng sống động của chủ nghĩa anh hùng cách mạng trong thời đại mới.

PV