Theo UBND huyện Thạch Thất, từ ngày 2/4 đến 4/4/2025, nơi đây sẽ diễn ra Lễ đón nhận danh hiệu Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia, kỷ niệm 10 năm 34 pho tượng Phật được công nhận Bảo vật Quốc gia (2015-2025) và khai hội chùa Tây Phương năm 2025.

Lễ hội năm nay không chỉ là dịp để người dân và du khách hành hương, chiêm bái mà còn mang ý nghĩa đặc biệt trong việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc. Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng và nhiều hoạt động đặc sắc, sự kiện này hứa hẹn sẽ mang đến những trải nghiệm ấn tượng, tôn vinh giá trị lịch sử, kiến trúc và nghệ thuật đặc biệt của ngôi chùa cổ kính bậc nhất Việt Nam.

Chùa Tây Phương, hay còn gọi là Sùng Phúc tự, được xây dựng từ thời nhà Mạc (thế kỷ XVI) và trùng tu vào thời Lê Trung Hưng (thế kỷ XVIII). Ngôi chùa mang phong cách kiến trúc độc đáo với ba nếp chùa nằm trên ba tầng cao dần, gồm chùa Hạ, chùa Trung và chùa Thượng. Để đến chùa, du khách phải chinh phục 239 bậc đá ong, một đặc trưng riêng của vùng đất Thạch Thất.

Nét đặc sắc của chùa Tây Phương không chỉ nằm ở kiến trúc mà còn ở hệ thống mái chùa chồng diêm hai tầng tám mái với những đầu đao cong vút mềm mại, đậm nét kiến trúc cổ Việt Nam. Toàn bộ công trình sử dụng vật liệu truyền thống như gỗ lim, đá ong, gạch nung, tạo nên vẻ đẹp cổ kính, bề thế nhưng vẫn hài hòa với thiên nhiên. Bên trong chùa, các cột, kèo đều được chạm khắc tinh tế với hoa văn rồng, phượng… thể hiện trình độ điêu khắc đỉnh cao của nghệ nhân xưa.

Một trong những điểm đặc biệt nhất của chùa Tây Phương chính là hệ thống tượng Phật bằng gỗ sơn son thếp vàng, được coi là kiệt tác điêu khắc của nghệ thuật tôn giáo Việt Nam. Trong số đó, nổi bật nhất là 18 pho tượng La Hán được tạc từ gỗ mít vào thế kỷ XVIII với những đường nét chạm khắc sống động, thể hiện rõ thần thái và tâm trạng của từng vị La Hán. Những bức tượng này không chỉ có giá trị nghệ thuật cao mà còn phản ánh tư tưởng Phật giáo sâu sắc.

Chính hội chùa Tây Phương diễn ra vào ngày 6/3 Âm lịch hàng năm, với phần lễ và phần hội mang đậm bản sắc truyền thống. Phần lễ được tổ chức trang nghiêm với các nghi thức dâng hương, cúng Phật cầu cho quốc thái dân an, rước kiệu từ chân núi lên chùa, tái hiện nét đẹp văn hóa tâm linh lâu đời. Các xã, thị trấn trong huyện cũng dâng lễ vật lên chùa, thể hiện lòng thành kính của người dân với các bậc tiền nhân.

 Phần hội lại mang đến một không gian văn hóa đặc sắc với nhiều hoạt động hấp dẫn. Những tiết mục múa rối nước truyền thống được tổ chức tại lễ hội giúp du khách hiểu hơn về nghệ thuật dân gian Việt Nam. Các trò chơi dân gian như ném còn, đi cà kheo, đánh đu cũng thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia, tạo nên bầu không khí sôi động, vui tươi. Đặc biệt, những màn biểu diễn cồng chiêng Tây Nguyên và giao lưu vật dân tộc mang đến sự phong phú, đa dạng cho lễ hội, góp phần bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc.

Trong khuôn khổ lễ hội năm nay, huyện Thạch Thất cũng tổ chức các khu vực trưng bày và bán các sản phẩm làng nghề truyền thống của địa phương như.

PV