Đây là hoạt động nằm trong khuôn khổ Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2019–2030 (VNEEP 3), nhằm nâng cao năng lực truyền thông, lan tỏa thông điệp tiết kiệm năng lượng đến toàn xã hội.

Phát biểu khai mạc hội nghị, ông Đặng Hải Dũng – Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) khẳng định, tiết kiệm năng lượng và tiết kiệm điện là giải pháp thiết thực, hiệu quả, góp phần giảm áp lực cung ứng năng lượng, tiết kiệm chi phí cho doanh nghiệp và người dân, đồng thời bảo vệ môi trường. Ông Dũng nhấn mạnh: “Tiết kiệm năng lượng không chỉ là giải pháp cấp thiết trước mắt mà còn là định hướng chiến lược lâu dài trong bối cảnh nhu cầu tiêu thụ năng lượng ngày càng tăng”.

Theo khảo sát của VNEEP 3, tiềm năng tiết kiệm năng lượng tại Việt Nam còn rất lớn, đặc biệt là trong lĩnh vực công nghiệp – lĩnh vực chiếm trên 50% tổng tiêu thụ năng lượng quốc gia. Với hơn 3.000 cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm, tổng sản lượng tiêu thụ điện đạt hơn 80 tỷ kWh/năm. Nếu chỉ cần tiết kiệm 2% điện năng mỗi năm, toàn ngành công nghiệp có thể giảm được khoảng 1,6 tỷ kWh, tương đương hơn 3.200 tỷ đồng chi phí tiền điện.

Ngày 18/6/2025, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Luật mới khẳng định rõ hơn vai trò then chốt của việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả trong phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia, phù hợp với định hướng tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.

Trong quá trình triển khai các chủ trương lớn, công tác truyền thông giữ vai trò then chốt. Những thông tin chính xác, kịp thời, gần gũi và có chiều sâu về tiết kiệm năng lượng là “chìa khóa” để khơi dậy trách nhiệm cộng đồng, thay đổi hành vi xã hội. Ông Đặng Hải Dũng khẳng định Bộ Công Thương cam kết sẽ tiếp tục đồng hành cùng báo chí, hỗ trợ đầy đủ thông tin để phóng viên, biên tập viên có thể tác nghiệp hiệu quả, góp phần đưa chủ trương, chính sách đến gần hơn với người dân và doanh nghiệp.

Chia sẻ tại hội nghị, ông Nguyễn Đình Hiệp – Chủ tịch Hội Khoa học và Công nghệ sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả Việt Nam (VECEA) cho biết, sau khi Luật số 50/2010/QH12 được ban hành, Chính phủ đã ban hành hàng loạt văn bản hướng dẫn thi hành, trong đó có 16 thông tư quy định về định mức sử dụng năng lượng trong các lĩnh vực sản xuất, 6 bộ TCVN về hệ thống quản lý năng lượng và kiểm toán năng lượng, hơn 50 bộ tiêu chuẩn hiệu suất năng lượng và hàng loạt quyết định chỉ định cơ sở thử nghiệm. Những văn bản này đã hình thành khung pháp lý đầy đủ cho việc thúc đẩy tiết kiệm năng lượng trên phạm vi toàn quốc.

Về công tác tuyên truyền, nhiều hoạt động đã được triển khai sâu rộng như chiến dịch Giờ Trái đất hàng năm, cuộc vận động hộ gia đình tiết kiệm điện với hơn 120.000 hộ tham gia, 4.500 tin bài đăng tải trên báo, đài địa phương, hơn 80 phóng sự chuyên sâu và nhiều hội thảo tập huấn được tổ chức. Ngoài ra, chương trình hỗ trợ doanh nghiệp kiểm toán năng lượng và đào tạo đội ngũ chuyên gia cũng được thực hiện đồng bộ với hơn 5.000 kiểm toán viên năng lượng và người quản lý năng lượng đã được cấp chứng chỉ.

Chương trình dán nhãn năng lượng đã đạt nhiều kết quả tích cực với hơn 20.000 sản phẩm thuộc 19 nhóm hàng hóa được dán nhãn. Việc loại bỏ khoảng 45 triệu bóng đèn sợi đốt đã giúp nâng cao hiệu suất sử dụng điện và tiết kiệm khoảng 100 triệu kWh mỗi năm.

Tại hội nghị, TS. Dương Trung Kiên – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Điện lực đã giới thiệu các giải pháp tiết kiệm năng lượng trong doanh nghiệp như tối ưu hóa quy trình sản xuất, quản lý năng lượng thông minh, tích hợp thiết bị hiện đại và sử dụng thiết bị hiệu suất cao. Ông Kiên nhấn mạnh rằng tiết kiệm năng lượng giúp doanh nghiệp không chỉ giảm chi phí mà còn nâng cao năng suất, cải thiện môi trường làm việc và tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Bà Lê Thị Thúy Lan – Trưởng ban Môi trường và Phát triển bền vững (EVN) cho biết, trong năm 2023, cả nước tiết kiệm được 5.298 triệu kWh, tương đương 2,1% sản lượng điện thương phẩm. Đến năm 2024, con số này tăng lên 6.506 triệu kWh, chiếm 2,46%. Hơn 9,9 triệu lượt người dân đã được tư vấn trực tiếp và gián tiếp về cách sử dụng điện an toàn và hiệu quả. Các chương trình “Gia đình Tiết kiệm điện”, “Tiết kiệm điện học đường” và “Tiết kiệm điện công sở” đã lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng.

EVN cũng xác định khách hàng sử dụng điện lớn là nhóm mục tiêu trọng điểm. Những giải pháp như điều chỉnh phụ tải, tư vấn kỹ thuật và truyền thông đa nền tảng đã được triển khai nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng điện trong nhóm đối tượng này.

Ông Trần Bá Dung – Nguyên trưởng Ban nghiệp vụ, Hội Nhà báo Việt Nam, chia sẻ về các kỹ năng cần thiết trong truyền thông về tiết kiệm năng lượng như khai thác góc độ con người, kể câu chuyện từ những sáng kiến thiết thực, đơn giản hóa thông tin kỹ thuật và tăng tính tương tác. Ông cho rằng báo chí cần thể hiện vai trò là “người dẫn dắt niềm tin”, truyền cảm hứng để thay đổi hành vi cộng đồng.

Thông qua hội nghị, Bộ Công Thương kỳ vọng đội ngũ báo chí sẽ trở thành cầu nối truyền thông mạnh mẽ, đưa thông tin chính thống, khoa học và gần gũi về tiết kiệm năng lượng đến với doanh nghiệp, người dân và toàn xã hội. Việc lan tỏa ý thức sử dụng năng lượng hiệu quả sẽ góp phần giảm phát thải khí nhà kính, bảo vệ môi trường và đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia trong thời gian tới.