Chủ động nhận diện thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng

Sáng 28/9/2026, Công an phường La Gi phối hợp với Trường THPT Lý Thường Kiệt tổ chức chương trình tuyên truyền về phòng, chống lừa đảo và quy tắc ứng xử trên không gian mạng cho 99 cán bộ, giáo viên cùng khoảng 1.683 học sinh của nhà trường.

Tại chương trình, lực lượng Công an tập trung hướng dẫn cán bộ, giáo viên và học sinh nhận diện những thủ đoạn lừa đảo thường gặp trên môi trường mạng, đồng thời trang bị kỹ năng kiểm chứng thông tin, bảo vệ thông tin cá nhân và ứng xử an toàn, văn minh khi tham gia mạng xã hội.

Trong bối cảnh công nghệ số ngày càng gắn sâu với học tập, công việc và đời sống, không gian mạng đang trở thành một phần quan trọng của đời sống xã hội. Cùng với những tiện ích mà công nghệ mang lại, các phương thức lừa đảo trực tuyến cũng ngày càng có xu hướng lợi dụng tâm lý, sự thiếu cảnh giác và khoảng trống kỹ năng số của người sử dụng.

Vì vậy, nâng cao khả năng tự bảo vệ trên không gian mạng không chỉ là yêu cầu đối với mỗi cá nhân mà còn là một nội dung quan trọng trong quá trình xây dựng xã hội số an toàn.

Kiểm chứng trước khi tin và chia sẻ

Một nội dung được nhấn mạnh tại chương trình là kỹ năng kiểm chứng thông tin trước khi tiếp nhận và chia sẻ.

Trên mạng xã hội, thông tin có thể được lan truyền với tốc độ rất nhanh. Một nội dung chưa được kiểm chứng, khi được chia sẻ rộng rãi, có thể tạo ra những tác động vượt xa phạm vi của người đăng tải ban đầu.

Đáng chú ý, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo đang tạo ra thêm những hình thức nội dung ngày càng khó nhận biết bằng phương pháp quan sát thông thường. Hình ảnh, âm thanh, video hoặc văn bản có thể được tạo dựng và chỉnh sửa bằng công nghệ, làm gia tăng nguy cơ người dùng tiếp nhận thông tin sai lệch hoặc bị lợi dụng để thực hiện hành vi lừa đảo.

Tại chương trình, cán bộ, giáo viên và học sinh được tuyên truyền hưởng ứng chiến dịch “TinAI: Kiểm trước, tin sau”, qua đó nâng cao cảnh giác trước tin giả, thông tin sai lệch và những nội dung do AI tạo ra với mục đích lừa đảo.

Thông điệp này đặt ra một yêu cầu quan trọng trong quá trình chuyển đổi số: công nghệ càng phát triển, kỹ năng số của người sử dụng càng cần được nâng cao.

Bảo vệ dữ liệu cá nhân từ những kỹ năng cơ bản

Bên cạnh nhận diện thủ đoạn lừa đảo, việc bảo vệ thông tin cá nhân cũng được đặt trong nội dung tuyên truyền.

Thông tin cá nhân có thể trở thành dữ liệu để các đối tượng xấu khai thác nhằm tiếp cận, tạo lòng tin hoặc thực hiện những kịch bản lừa đảo được cá nhân hóa.

Do đó, kỹ năng bảo vệ tài khoản, thông tin cá nhân, nhận diện yêu cầu bất thường và kiểm chứng nguồn gửi là những kỹ năng thiết yếu đối với người sử dụng internet.

Đối với học sinh, đây càng là vấn đề cần được quan tâm khi mạng xã hội và các nền tảng số đang trở thành một phần quen thuộc trong quá trình học tập, giao tiếp và giải trí.

Việc đưa kiến thức an toàn số vào môi trường giáo dục góp phần hình thành thói quen sử dụng công nghệ có trách nhiệm ngay từ sớm.

Xây dựng văn hóa ứng xử an toàn, văn minh trên môi trường số

Không gian mạng không chỉ đặt ra yêu cầu về kỹ năng phòng tránh lừa đảo mà còn đòi hỏi người sử dụng có trách nhiệm đối với thông tin mình tiếp nhận và chia sẻ.

Ứng xử văn minh trên mạng xã hội bắt đầu từ việc tôn trọng người khác, không lan truyền thông tin chưa được kiểm chứng, không tiếp tay cho nội dung sai lệch và chủ động cảnh báo khi phát hiện dấu hiệu bất thường.

Từ góc độ chuyển đổi số, đây cũng là quá trình hình thành năng lực công dân số. Người sử dụng không chỉ biết khai thác công nghệ mà còn phải hiểu rủi ro, biết tự bảo vệ và có trách nhiệm với hành vi của mình trên môi trường số.

Thông qua hoạt động tuyên truyền, lực lượng Công an phường La Gi và Trường THPT Lý Thường Kiệt góp phần đưa những kiến thức về an toàn không gian mạng đến gần hơn với cán bộ, giáo viên và học sinh, qua đó nâng cao khả năng tự phòng ngừa trước các nguy cơ phát sinh trong quá trình sử dụng công nghệ.

Là cơ quan báo chí chuyên ngành về sở hữu trí tuệ và sáng tạo, Tạp chí Sở hữu trí tuệ và Sáng tạo ghi nhận, biểu dương và tích cực tuyên truyền những hoạt động thiết thực của Công an phường La Gi trong công tác tuyên truyền, nâng cao kỹ năng số, ý thức bảo vệ thông tin cá nhân và chủ động phòng, chống lừa đảo trên không gian mạng, góp phần xây dựng môi trường số an toàn, văn minh và có trách nhiệm.

       Phan Hải