Sáng 26/7, tại Khu công nghiệp Nhân Cơ, tỉnh Lâm Đồng, Công ty TNHH Luyện kim Trần Hồng Quân công bố sản phẩm nhôm thỏi đầu tiên được sản xuất tại Việt Nam. Đây là kết quả sau hơn 11 năm triển khai dự án Nhà máy Điện phân nhôm Đắk Nông, đồng thời đánh dấu việc nước ta lần đầu làm chủ khâu điện phân để tạo ra nhôm kim loại từ alumin.

Sự kiện được xem là bước hoàn thiện chuỗi giá trị bôxít, alumin và nhôm trong nước. Trước đó, dù sở hữu khoảng 5,8 tỷ tấn tài nguyên bôxít, chủ yếu tập trung tại khu vực Tây Nguyên, Việt Nam mới dừng ở khâu khai thác và sản xuất alumin, trong khi nhôm kim loại vẫn phải nhập khẩu để phục vụ nhiều ngành công nghiệp.

Dự án được đầu tư theo ba giai đoạn. Giai đoạn đầu có công suất 150.000 tấn nhôm mỗi năm đã đi vào vận hành. Giai đoạn hai dự kiến hoàn thành trong quý IV/2026, nâng công suất lên 300.000 tấn mỗi năm. Khi hoàn thành toàn bộ dự án vào quý I/2027, nhà máy sẽ đạt công suất thiết kế 450.000 tấn nhôm mỗi năm.

Theo tính toán, khi vận hành đủ công suất, dự án có thể tạo giá trị sản xuất khoảng 1,35 đến 1,4 tỷ USD mỗi năm, góp phần giảm khoảng 1,5 tỷ USD kim ngạch nhập khẩu nhôm, đồng thời tạo việc làm cho từ 3.500 đến 4.000 lao động trực tiếp và gián tiếp.

Phát biểu tại lễ công bố, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Phan Văn Giang đánh giá việc sản xuất thành công nhôm thỏi là dấu mốc quan trọng của ngành công nghiệp luyện kim Việt Nam, thể hiện năng lực làm chủ công nghệ điện phân và hiện thực hóa chủ trương chế biến sâu khoáng sản. Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển ngành luyện kim; đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng công nghệ hiện đại; tỉnh Lâm Đồng tập trung phát triển hạ tầng, năng lượng và logistics; doanh nghiệp bảo đảm vận hành nhà máy an toàn, hiệu quả, hướng tới mô hình sản xuất xanh và thông minh.

Bí thư Tỉnh ủy Lâm Đồng Y Thanh Hà Niê Kđăm cho biết địa phương đã đồng hành cùng dự án trong nhiều năm, từng bước tháo gỡ những khó khăn về cơ chế, mặt bằng và hạ tầng để đưa nhà máy vào vận hành. Thời gian tới, tỉnh sẽ tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi để phát triển hệ sinh thái công nghiệp sau nhôm, thu hút các dự án chế biến sâu và vật liệu mới.

Việc hoàn thiện chuỗi sản xuất nhôm không chỉ giúp nâng cao giá trị nguồn tài nguyên bôxít mà còn mở ra cơ hội phát triển các ngành công nghiệp như cơ khí chế tạo, điện lực, xây dựng, ô tô, hàng không và sản xuất vật liệu mới, góp phần nâng cao năng lực tự chủ của ngành công nghiệp Việt Nam.

                   Phan Hải