Kỳ tích từ đêm diễn chỉ bán được... 5 vé

Hội An – nơi biết bao tinh hoa từng tụ về. Cái đẹp văn hóa di sản của vùng đất này đòi hỏi những người làm du lịch phải thực tâm yêu nghệ thuật, yêu giá trị truyền đời của Hội An và xứ Quảng để chắt chiu và tôn vinh. Trong nhiều cách thức khai thác du lịch, show diễn thực cảnh “Ký ức Hội An” (TP Đà Nẵng) đã chạm được vào tiềm năng lớn đó và trở thành một sản phẩm độc đáo riêng biệt.

Nhìn lại những ngày đầu năm 2015 - 2016, khi mô hình "công nghiệp văn hóa" vẫn còn là một khái niệm xa lạ tại Việt Nam, ban lãnh đạo Tập đoàn Gami đã nhen nhóm ý tưởng về một sản phẩm du lịch đột phá. Thay vì chỉ xây dựng một khu nghỉ dưỡng thông thường, một nhóm nghiên cứu mạnh được thành lập dưới sự chủ trì của Ông John Nguyễn để tìm kiếm một mô hình kinh doanh sáng tạo lấy văn hóa làm trung tâm.

Sau 2 năm miệt mài nghiên cứu, học tập tại nhiều quốc gia từ phương Tây đến phương Đông như Tây Ban Nha, Pháp, Nhật Bản, Trung Quốc,... đồng thời nhận được sự cố vấn từ các chuyên gia đầu ngành như nhà sử học Dương Trung Quốc – Cố vấn lịch sử, GS. Phạm Đạo Kính – cố vấn kiến trúc, Nhạc sĩ  Đức Trí – cố vấn âm nhạc, họa sĩ Trịnh Quang Vũ - cố vấn phục trang; cùng với sự chỉ đạo sản xuất của Ông John Nguyễn, tổng đạo diễn Ông Mai Soái Nguyên, và hơn 6 tháng tập luyện vất vả của hàng trăm diễn viên, ngày 18/3/2018, show diễn thực cảnh "Ký ức Hội An" chính thức ra mắt.

Vạn sự khởi đầu nan. Ông Nguyễn Xuân Hà – thành viên Ban điều hành Đảo Ký ức Hội An -một thành viên trong nhóm nghiên cứu dự án ban đầu, bồi hồi nhớ lại: "Nếu để kể về những ngày đầu, chúng tôi đã có những đêm chỉ bán được vỏn vẹn 5 chiếc vé. Dưới sân khấu là hàng trăm diễn viên miệt mài biểu diễn, trên khu khán đài 3.000 chỗ chỉ có vài bóng khách."

Biết rằng một sản phẩm du lịch mới luôn cần thời gian để các công ty lữ hành chú ý, đội ngũ Ký ức hội An càng quyết tâm muốn khẳng định mình. Để công chúng biết đến chất lượng của "Ký ức Hội An", Đảo Ký ức Hội An đã phải tìm đến từng phường xã, đoàn thể để gửi tặng vé mời miễn phí.

“Nhiều người lúc bấy giờ còn dè dặt từ chối, để rồi giờ đây họ phải tiếc nuối vì đã bỏ lỡ cơ hội”, ông Xuân Hà nói. Nhiều người đã không được chứng kiến những viên gạch đầu tiên của một show diễn “ăn khách” nhất Việt Nam chỉ vì “cầm vé mời nhưng vẫn không đi xem”.

Lượng vé bán được cũng nhích dần từng ngày, khoảnh khắc show diễn lần đầu bán được 100 chiếc vé/đêm, cả đội ngũ vỡ òa ôm nhau ăn mừng vẫn là ký ức vẹn nguyên cảm xúc trong ông.

Cũng trong năm 2018, nhiều ý kiến trái chiều đã nổ ra xoay quanh cách truyền tải lịch sử văn hóa bằng nghệ thuật biểu diễn của “Ký ức Hội An”. Lúc này, lãnh đạo chính quyền địa phương vẫn đồng hành và ủng hộ dự án, bởi họ nhận thấy chương trình không chỉ tái hiện lịch sử mà còn kể câu chuyện văn hóa – không chỉ của riêng Hội An mà là của cả xứ Quảng và thực sự là một sản phẩm du lịch sáng tạo đóng góp vào sự đa dạng sản phẩm du lịch của địa phương. Qua đó, cùng với sự tiếp thu và tinh chỉnh kịp thời để vừa đảm bảo tính nghệ thuật, vừa không làm sai lệch các giá trị lịch sử, “Ký ức Hội An” đã dần hoàn thiện hơn.

Từ vạch xuất phát khiêm tốn ấy, "Ký ức Hội An" lớn mạnh thần kỳ, đón nhận hơn 2 triệu lượt khách sau vài năm công diễn. Đặc biệt, siêu phẩm này  thu hút sự chú ý của truyền thông quốc tế, được hãng thông tấn Reuters (Anh) ca ngợi là một "hiện tượng toàn cầu" và được Guinness Việt Nam ghi nhận kỷ lục về sân khấu ngoài trời lớn nhất cùng số lượng diễn viên đông nhất.

Tháng 11/2022, World Travel Awards – giải thưởng được mệnh danh là "Oscar của ngành du lịch thế giới" – vinh danh Đảo Ký Ức Hội An là "Điểm đến giải trí hàng đầu thế giới". Đây là sự ghi nhận xứng đáng cho những nỗ lực không ngừng nghỉ nhằm mang văn hóa, nghệ thuật và lịch sử Việt Nam đến với bạn bè quốc tế.

Chiếc khiên bảo hộ tài sản trí tuệ từ bước đi đầu tiên

“Chúng tôi luôn tôn trọng quyền tác giả và sở hữu trí tuệ trong từng công đoạn. Hiện tại, bản quyền tác giả của show Ký ức Hội An thuộc về hai đồng tác giả là ông Mai Soái Nguyên và ông John Nguyễn. Trong khi đó, quyền sở hữu tác phẩm thuộc về Công ty CP G-Performance – một đơn vị thành viên của chúng tôi.”

Chia sẻ về tài sản trí tuệ, ông Xuân Hà nhấn mạnh.

Một trong những điểm làm nên sự khác biệt và đẳng cấp của Ký ức Hội An chính là tư duy chuẩn chỉnh về pháp lý và quyền sở hữu trí tuệ ngay từ khi dự án còn trên giấy. Không đợi đến khi nổi tiếng mới giữ thương hiệu, ngay từ giai đoạn chuẩn bị những buổi công diễn đầu tiên, toàn bộ "linh hồn" của Ký ức Hội An đã được đăng ký bảo hộ độc quyền.

Từ kịch bản, âm nhạc, nhãn hiệu, logo cho đến những chi tiết nhỏ nhất như trang phục, hệ thống ánh sáng và thậm chí là từng vũ điệu, động tác biên đạo trên sân khấu đều được lập hồ sơ bảo hộ quyền tác giả, bảo hộ nhãn hiệu độc quyền. Sự nghiêm túc này đã giúp Ký ức Hội An bảo vệ thành công tài sản trí tuệ của mình trước làn sóng "ăn theo".

Khi các chương trình âm nhạc lớn, sự kiện thể thao hay thậm chí là những quán cà phê nhỏ vô tình “mượn” đạo cụ, động tác đặc trưng hay phông chữ độc quyền của Ký ức Hội An, ban tổ chức đều có những động thái nhắc nhở và xử lý vô cùng văn minh, chuẩn mực. Sự quyết liệt ấy không chỉ bảo vệ giá trị cốt lõi của tác phẩm mà còn góp phần định hình lối ứng xử thượng tôn pháp luật trong ngành nghệ thuật biểu diễn Việt Nam.

Đổi mới không ngừng: "Con thuyền chở ký ức" không bao giờ đứng yên

Để duy trì vị thế của một thương hiệu triệu người xem, "kỷ luật" và "sáng tạo" là hai từ khóa nằm lòng của mỗi thành viên tại Đảo Ký ức Hội An. 2 giờ chiều mỗi ngày, bất kể cái nắng miền Trung như đổ lửa hay những ngày mưa dầm dề, hàng trăm diễn viên vẫn miệt mài “đổ mồ hôi” tập luyện trên sân khấu rộng 25.000 m2. Từng bước đi, từng động tác biểu diễn phải khớp với nhạc đến từng giây để đảm bảo chất lượng đồng đều cho mỗi đêm diễn.

Từ một show diễn từng bị các đơn vị lữ hành nhận xét là “Hay đấy nhưng chỉ là một lựa chọn thêm” khi thiết kế tour, hiện nay, “Ký ức Hội An” được nhiều hãng lữ hành đưa vào khung chương trình chính thức, trở thành điểm đến "bắt buộc" trong hành trình khám phá di sản.

Ông Lương Văn Trang, Tổng Giám đốc VietNam Travel Mart cho biết: “Là đơn vị lữ hành chuyên phục vụ thị trường quốc tế, khách MICE và dòng khách đoàn cao cấp, VietNam Travel Mart luôn ưu tiên những sản phẩm mang giá trị văn hóa đặc sắc, chất lượng dịch vụ ổn định và tạo được ấn tượng sâu sắc. Ký Ức Hội An là một trong số ít sản phẩm đáp ứng đầy đủ những tiêu chí khắt khe đó”.

Ông Trang phân tích thêm về lý do Vietnam TravelMart thường xuyên đưa các đoàn khách đến đây: Đây là chương trình nghệ thuật thực cảnh quy mô lớn, tái hiện hơn 400 năm lịch sử và văn hóa đô thị cổ một cách sinh động, dễ tiếp cận với cả người xem trong nước lẫn quốc tế. Sân khấu ngoài trời rộng lớn cùng hơn 500 diễn viên tạo nên trải nghiệm độc đáo mà hiếm điểm đến nào tại Việt Nam có được.

Bên cạnh đó, chương trình gần như không phụ thuộc vào rào cản ngôn ngữ nên phù hợp với nhiều thị trường khác nhau như Ấn Độ, Trung Quốc, Hàn Quốc, Đông Nam Á, châu Âu và Úc. Đây cũng là sản phẩm chiến lược giúp kéo dài thời gian lưu trú và tăng mức chi tiêu du lịch về đêm tại Hội An. Công tác tổ chức, đón tiếp và khả năng phục vụ số lượng lớn tại đây được đánh giá rất tốt, đặc biệt phù hợp với các đoàn MICE và Incentive (du lịch khen thưởng).

“Ký Ức Hội An không chỉ là một chương trình biểu diễn thuần túy mà còn là sản phẩm văn hóa đặc sắc, góp phần quảng bá hình ảnh điểm đến Việt Nam ra toàn cầu. Đây là lý do chúng tôi luôn ưu tiên đưa chương trình vào các hành trình di sản miền Trung”, ông Lương Văn Trang khẳng định.

Bên cạnh đó, tinh thần cầu thị và không ngừng làm mới chính là chìa khóa giữ chân du khách. Ký ức Hội An sẵn sàng lắng nghe những ý kiến trái chiều để điều chỉnh. Ít ai biết, tà áo dài thướt tha của các cô gái trên con đường ánh sáng hiện tại từng có một dải lụa bay phất phơ phía sau để tạo hiệu ứng thị giác. Khi nhận được góp ý từ giới chuyên môn cho rằng chi tiết này chưa thuần Việt, dù phải giảm bớt hiệu ứng sân khấu, ban tổ chức vẫn chấp nhận thay đổi ngay để tôn trọng tuyệt đối giá trị lịch sử.

 "Ký ức Hội An" chưa bao giờ là một sản phẩm "đóng băng". Nếu các mini show tại Đảo Ký ức Hội An được định kỳ làm mới sau mỗi 3 đến 6 tháng, thì đại show "Ký ức Hội An" đến nay đã trải qua 4 phiên bản nâng cấp toàn diện về cả công nghệ, hiệu ứng ánh sáng lẫn biên đạo và chiều sâu câu chuyện. Đó là lý do vì sao rất nhiều khán giả sẵn sàng quay lại xem lần thứ 3, thứ 4 mà cảm xúc vẫn vẹn nguyên như “mối tình đầu”.

Từ một show diễn đơn lẻ, thương hiệu phát triển thành quần thể "Đảo Ký ức Hội An" (Hội An Memories Land) – một hệ sinh thái du lịch văn hóa trọn vẹn bao gồm công viên văn hóa chủ đề, khu nghỉ dưỡng độc đáo, nhà hát thực cảnh trên một cù lao bên sông Hoài và thiên đường ẩm thực vùng miền. Minh chứng rõ nhất cho sự thành công của thương hiệu là khi bước chân vào phố cổ, hỏi người dân địa phương chèo thuyền đưa du khách đi đâu, họ sẽ tự hào bảo: "Đi một vòng Ký ức Hội An rồi về". Cái tên ấy đã tự nhiên đi vào tâm thức của người dân bản địa.

"Ký ức Hội An" không chỉ là bữa tiệc thị giác mãn nhãn, mà đúng như nhà nghiên cứu lịch sử Dương Trung Quốc từng khẳng định: “Đây là một sản phẩm văn hóa, nghệ thuật hoàn toàn có thể sánh tầm với thế giới do chính bàn tay và trí tuệ người Việt tạo ra”. Bước qua những thăng trầm của thời gian, dịch bệnh và thiên tai, “con thuyền” chở ký ức ấy vẫn đang vươn xa trên bản đồ du lịch quốc tế.

Nếu một khu nghỉ dưỡng 5 sao được định giá bằng số viên gạch, mét vuông đất, thì 'Ký ức Hội An' được định giá bằng thứ tài sản vô hình: Sự “độc quyền” về một chương trình nghệ thuật thực cảnh kể 400 năm lịch sử văn hóa của vùng đất cô đọng trong 60 phút biểu diễn, kéo dài thời gian lưu trú của du khách.

Tài sản trí tuệ triệu đô ở chính hàng triệu lượt khách đã đến, 'Ký ức Hội An' trở thành chiếc neo giữ chân du khách tiêu tiền vào ban đêm.

Giá trị lớn nhất của một tài sản trí tuệ triệu đô là khả năng 'đóng gói di sản'. Thay vì để văn hóa xứ Quảng nằm im trong sách lịch sử, Ký ức Hội An đã nghệ thuật hóa và thương mại hóa. Định giá triệu đô ở đây là định giá tầm vóc trí tuệ của người Việt khi dám biến những giá trị tinh thần của cha ông thành một thực thể kinh tế có sức cạnh tranh sòng phẳng với các cường quốc giải trí thế giới.

Bảo Hòa