Tiếp tục 'mổ xẻ' các vấn đề về thực thi quyền sở hữu trí tuệ tại doanh nghiệp

Sáng 18/6, tại Trường quay Trung tâm Nội dung số và Truyền thông, Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN), chương trình “KỶ NGUYÊN QUYỀN, Từ bản quyền đến tài sản trí tuệ số” tiếp tục ghi hình Tập 4 và Tập 5 với sự tham gia của nhiều chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực pháp lý, sở hữu trí tuệ và quản trị doanh nghiệp.

Hai chủ đề được lựa chọn lần này được đánh giá có tính thời sự cao, phản ánh những vấn đề mà cộng đồng doanh nghiệp đang đặc biệt quan tâm khi Việt Nam bước vào giai đoạn tăng cường thực thi quyền sở hữu trí tuệ.

Trong nhiều năm, sở hữu trí tuệ vẫn thường được nhìn nhận như một lĩnh vực pháp lý chuyên sâu, ít liên quan trực tiếp đến hoạt động thường nhật của doanh nghiệp. Tuy nhiên, cùng với quá trình chuyển đổi số và sự phát triển của nền kinh tế tri thức, cách tiếp cận này đang dần thay đổi.

Ngày nay, giá trị của doanh nghiệp không chỉ nằm ở nhà xưởng, máy móc hay hàng hóa hữu hình. Thương hiệu, dữ liệu khách hàng, phần mềm, nội dung số, bí quyết kinh doanh, quy trình vận hành và các tài sản sở hữu trí tuệ đang trở thành những yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và giá trị doanh nghiệp trên thị trường.

Thực tế cho thấy, nhiều doanh nghiệp vẫn chưa nhận diện đầy đủ các tài sản vô hình mà mình đang sở hữu cũng như những rủi ro tiềm ẩn liên quan đến việc quản trị và bảo vệ các tài sản này. Không ít trường hợp cơ sở dữ liệu khách hàng bị sao chép, bí mật kinh doanh bị thất thoát, thương hiệu bị sử dụng trái phép trên môi trường số hoặc các tài sản trí tuệ khác bị khai thác mà doanh nghiệp không hề hay biết.

Đó cũng là nội dung trọng tâm được các chuyên gia phân tích tại Tập 4 của chương trình với chủ đề “Doanh nghiệp và tài sản vô hình, Những rủi ro đang tồn tại mà nhiều doanh nghiệp chưa nhận diện đầy đủ”.

Thông qua những câu chuyện thực tiễn, các khách mời không chỉ chỉ ra những “điểm mù” trong hoạt động quản trị tài sản trí tuệ mà còn đưa ra nhiều khuyến nghị giúp doanh nghiệp chủ động kiểm kê, bảo vệ và khai thác hiệu quả các nguồn lực vô hình đang ngày càng đóng vai trò chiến lược đối với sự phát triển lâu dài.

Khi thực thi quyền sở hữu trí tuệ được tăng cường

Nếu Tập 4 tập trung vào câu chuyện nhận diện và bảo vệ tài sản trí tuệ, thì tại Tập 5 chương trình sẽ đi sâu vào một vấn đề đang nhận được sự quan tâm đặc biệt từ cộng đồng doanh nghiệp hiện nay, đó là nguy cơ vô tình vi phạm pháp luật về sở hữu trí tuệ.

Những năm gần đây, cùng với việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, Việt Nam đang đẩy mạnh các hoạt động thực thi quyền sở hữu trí tuệ. Nhiều vụ việc xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan, sử dụng trái phép tác phẩm, phần mềm hoặc các tài sản trí tuệ khác đã bị xử lý nghiêm, thậm chí có trường hợp bị xem xét trách nhiệm hình sự.

Sự chuyển động mạnh mẽ này cho thấy sở hữu trí tuệ không còn là vấn đề mang tính hình thức mà đang trở thành một yêu cầu tuân thủ bắt buộc đối với mọi tổ chức, doanh nghiệp và hộ kinh doanh.

Tuy nhiên, điều khiến nhiều doanh nghiệp lo lắng không phải là việc Nhà nước tăng cường bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Ngược lại, phần lớn doanh nghiệp đều đồng tình với chủ trương xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch và cạnh tranh lành mạnh.

Điều họ băn khoăn là liệu trong quá trình hoạt động, doanh nghiệp của mình có đang tồn tại những rủi ro pháp lý mà trước đây chưa từng nhận diện hay không.

Một hình ảnh được tải từ Internet để phục vụ quảng cáo.

Một bản nhạc được sử dụng trong video truyền thông.

Một phần mềm không có giấy phép hợp lệ.

Một bộ tài liệu đào tạo được sao chép từ nguồn khác.

Hay việc thu thập và khai thác dữ liệu khách hàng chưa đúng quy định.

Đó đều là những tình huống phổ biến trong hoạt động sản xuất kinh doanh hiện nay, nhưng cũng có thể trở thành hành vi vi phạm nếu không được thực hiện đúng quy định của pháp luật.

Với chủ đề “Bẫy sở hữu trí tuệ, Khi doanh nghiệp vô tình vi phạm”, Tập 5 mang đến nhiều tình huống thực tế, giúp khán giả nhận diện rõ hơn ranh giới pháp lý trong hoạt động kinh doanh số, đồng thời hiểu rằng sự thiếu hiểu biết không còn có thể được xem là lý do miễn trừ trách nhiệm trong bối cảnh công tác thực thi đang ngày càng được siết chặt.

Từ cảnh báo rủi ro đến hướng dẫn giải pháp

Điểm khác biệt của “KỶ NGUYÊN QUYỀN” nằm ở chỗ chương trình không chỉ dừng lại ở việc cảnh báo nguy cơ hay phân tích các quy định pháp luật.

Thông qua đối thoại giữa chuyên gia và doanh nghiệp, chương trình hướng tới việc giải đáp những câu hỏi rất cụ thể mà cộng đồng doanh nghiệp đang gặp phải.

Làm thế nào để xác định đâu là tài sản trí tuệ của doanh nghiệp?

Làm thế nào để xây dựng hệ thống quản trị tài sản vô hình?

Làm thế nào để sử dụng hợp pháp hình ảnh, âm nhạc, phần mềm và nội dung số?

Làm thế nào để biến quyền sở hữu trí tuệ thành tài sản có thể khai thác và thương mại hóa?

Những nội dung này được trao đổi dưới góc nhìn thực tiễn, dễ tiếp cận và gắn trực tiếp với hoạt động sản xuất kinh doanh, giúp người xem hiểu rằng sở hữu trí tuệ không chỉ là câu chuyện của luật sư hay cơ quan quản lý mà là vấn đề liên quan trực tiếp đến hiệu quả hoạt động và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Lan tỏa văn hóa tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, khi dữ liệu, thương hiệu, nội dung sáng tạo và các tài sản trí tuệ ngày càng trở thành nguồn lực quan trọng của nền kinh tế, việc nâng cao nhận thức về quyền sở hữu trí tuệ được xem là yêu cầu cấp thiết.

“KỶ NGUYÊN QUYỀN, Từ bản quyền đến tài sản trí tuệ số” vì thế không đơn thuần là một chương trình tọa đàm, mà đang từng bước trở thành diễn đàn kết nối giữa cơ quan quản lý, chuyên gia, doanh nghiệp và cộng đồng sáng tạo nhằm cùng tháo gỡ những vướng mắc pháp lý đang tồn tại trong thực tiễn.

Thông qua việc đưa các quy định pháp luật đến gần hơn với đời sống doanh nghiệp bằng những tình huống thực tế, những câu chuyện cụ thể và những phân tích dễ hiểu từ các chuyên gia đầu ngành, chương trình góp phần giúp cộng đồng doanh nghiệp chuyển từ tâm lý bị động, đối phó sang chủ động quản trị, bảo vệ và phát triển tài sản trí tuệ như một nguồn lực chiến lược.

Sự tham gia của các chuyên gia giàu kinh nghiệm như Luật sư Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch SB Law; bà Lê Thị Minh Hằng, chuyên gia sở hữu trí tuệ, Giám đốc đơn vị cung cấp giải pháp tuân thủ bản quyền Thịnh Trí; ông Nguyễn Văn Cương, Giám đốc Trung tâm Bản quyền Việt Nam, tiếp tục khẳng định chất lượng chuyên môn và tính thực tiễn của chương trình.

Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh thực thi quyền sở hữu trí tuệ và xây dựng nền kinh tế dựa trên đổi mới sáng tạo, những nội dung được chia sẻ trong Tập 4 và Tập 5 không chỉ mang ý nghĩa tuyên truyền pháp luật mà còn trở thành nguồn tham khảo thiết thực cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cộng đồng sáng tạo trong hành trình thích ứng với các yêu cầu mới của kỷ nguyên số.

Thông điệp mà chương trình tiếp tục khẳng định là: trong thời đại kinh tế tri thức, quyền sở hữu trí tuệ không chỉ là vấn đề pháp lý, mà đã trở thành nền tảng của năng lực cạnh tranh, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững của mỗi doanh nghiệp cũng như của toàn bộ nền kinh tế.

Thái An