Thực tế, những công cụ đình đám một thời như Alexa hay Siri phần lớn mới chỉ dừng lại ở mức hoàn thành các mệnh lệnh đơn giản, đơn cử như đặt báo thức hoặc phát nhạc. Sự hạn chế mang tính hệ thống này khiến các trợ lý ảo thế hệ cũ không thể đảm đương chuỗi công việc đa bước, đồng thời hoàn toàn bất lực trong việc thấu hiểu thói quen hay sở thích cá nhân của từng người dùng.

Tuy nhiên, cục diện ngành công nghệ toàn cầu đang đứng trước một bước ngoặt lịch sử. Kể từ sau sự bùng nổ của các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) từ cuối năm 2022, thế hệ máy tính tự vận hành dựa trên nền tảng trí tuệ nhân tạo (AI agent) đang dần hiện thực hóa viễn cảnh con người không còn phụ thuộc vào bàn phím và chuột. Xu hướng này nhận được sự đồng thuận lớn từ các chuyên gia đầu ngành. Ông Bob O'Donnell, đại diện Công ty nghiên cứu Technalysis (Mỹ), nhận định rằng cái đích cuối cùng mà giới công nghệ đang hướng tới là một không gian nơi người dùng chỉ cần ra lệnh bằng giọng nói và để hệ thống tự động thực hiện từ A đến Z.

Minh chứng rõ nét nhất cho làn sóng dịch chuyển này là sự xuất hiện của OpenClaw, một tác nhân AI có khả năng tự vận hành các chương trình trên máy tính để hoàn thành công việc mà không cần sự giám sát liên tục từ con người. Sức mạnh của công nghệ này đang được các "ông lớn" công nghệ cụ thể hóa bằng những bước đi chiến lược. Tại một sự kiện công nghệ diễn ra tuần này, Giám đốc điều hành NVIDIA Jensen Huang đã gây chú ý khi ra mắt dòng chip chuyên dụng RTX Spark. Linh kiện thế hệ mới này cho phép máy tính xách tay vận hành trực tiếp các tác nhân AI ngay trên thiết bị mà không cần phụ thuộc vào kết nối đám mây, giải quyết triệt đề bài toán về tốc độ xử lý thông tin.

Không đứng ngoài cuộc đua, Microsoft đang ráo riết phát triển Scout, một tác nhân AI tích hợp sâu vào hệ sinh thái Microsoft 365. Được xây dựng dựa trên nền tảng công nghệ của OpenClaw, Scout sở hữu khả năng liên kết dữ liệu linh hoạt giữa đám mây, máy tính cá nhân và mạng internet để quản lý, theo dõi chặt chẽ dòng chảy công việc trên Outlook hay Teams. Ở một hướng tiếp cận khác, Google chuẩn bị tung ra tính năng Googlebooks nhằm tối ưu hóa trải nghiệm người dùng theo thời gian thực. Công cụ này sẽ tự động phân tích ngữ cảnh dựa trên vị trí con trỏ chuột, từ đó đưa ra các gợi ý hành động thông minh như lập lịch hẹn ngay khi người dùng lướt qua một mốc thời gian trong email.

Dù mở ra viễn cảnh đầy hứa hẹn về hiệu suất lao động, kỷ nguyên máy tính tự vận hành vẫn đang phải đối mặt với một rào cản vô hình nhưng vô cùng lớn, đó là niềm tin của người dùng. Việc giao phó toàn bộ quyền quyết định các công việc quan trọng cho AI vẫn để lại nhiều hoài nghi lớn về tính an toàn. Nhiều chuyên gia đặt ra kịch bản thực tế rằng, nếu một tác nhân AI được ủy quyền mua vé ca nhạc nhưng lại nhận diện sai hạn mức tài chính và tự ý đặt một vị trí ngồi có giá quá đắt, hậu quả kinh tế sẽ do ai chịu trách nhiệm. Đây chính là nút thắt lớn nhất mà các tập đoàn công nghệ phải tháo gỡ nếu muốn đưa công nghệ máy tính tự vận hành phổ cập sâu rộng vào đời sống xã hội.

Phạm Tuấn