Bị can Ngọc được xác định là người đứng sau thương hiệu "Vải áo dài Đất Lành", có hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để sao chép trái phép bộ sưu tập thời trang đã được bảo hộ của nhà thiết kế (NTK) Đỗ Trịnh Hoài Nam, sau đó tổ chức sản xuất và kinh doanh với quy mô lớn.

Đây là kết quả từ sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng nghiệp vụ, bắt nguồn từ thông tin ban đầu của Phòng An ninh chính trị nội bộ Công an TP Hà Nội, trước khi Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP.HCM tiến hành vào cuộc xác minh và triệt phá thành công. Động thái quyết liệt này nằm trong kế hoạch thực hiện Công điện số 38 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường đấu tranh, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Tinh vi dùng công nghệ AI để xâm phạm quyền tác giả

Theo tài liệu điều tra ban đầu, bộ sưu tập áo dài với tên gọi "Thư từ phố thị" do NTK Đỗ Trịnh Hoài Nam sáng tạo là tác phẩm nghệ thuật đã được Cục Bản quyền tác giả cấp Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả hợp pháp. Bộ sưu tập này cũng từng được công bố rộng rãi, gây tiếng vang lớn tại nhiều sự kiện văn hóa, các sàn diễn thời trang danh tiếng và trên các phương tiện truyền thông đại chúng.

Dù ý thức được rất rõ bản quyền của bộ sưu tập thuộc về NTK Đỗ Trịnh Hoài Nam và chưa hề nhận được bất kỳ sự đồng ý hay nhượng quyền nào từ chủ sở hữu, Hoàng Thị Bích Ngọc vẫn cố tình chỉ đạo cấp dưới thực hiện hành vi sao chép. Để tối ưu hóa quy trình, Ngọc đã thu thập hình ảnh các mẫu áo dài trong bộ sưu tập "Thư từ phố thị", sau đó ứng dụng các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) để quét và xử lý hình ảnh. Đội ngũ nhân viên thiết kế của Ngọc tiếp tục chỉnh sửa, hoàn thiện các file đồ họa này để đưa vào dây chuyền sản xuất hàng loạt, quảng bá rầm rộ dưới danh nghĩa thương hiệu "Vải áo dài Đất Lành" thuộc Công ty TNHH In vải áo dài Đất Lành.

Quá trình giám định từ Trung tâm bảo vệ quyền tác giả sau đó đã đưa ra kết luận khẳng định có sự trùng khớp và sao chép hoàn toàn về mặt hình thức thể hiện giữa các mẫu thiết kế áo dài được bảo hộ của NTK Đỗ Trịnh Hoài Nam với các sản phẩm vải áo dài mà công ty của Ngọc tung ra thị trường.

Dây chuyền sản xuất quy mô lớn và hành vi xóa dấu vết

Cơ quan công an cho biết, hoạt động vi phạm bản quyền của Hoàng Thị Bích Ngọc không dừng lại ở mức độ nhỏ lẻ mà được tổ chức chuyên nghiệp theo mô hình doanh nghiệp thương mại lớn. Cơ sở sản xuất của đối tượng này được đầu tư mạnh tay với hệ thống máy in chuyển nhiệt hiện đại, máy ép cuộn công suất lớn và hệ thống kho vận khép kín. Doanh nghiệp này còn phân chia nhân sự bài bản thành nhiều phòng ban chuyên trách từ bộ phận thiết kế, kế toán cho đến bộ phận kinh doanh.

Để đẩy mạnh tiêu thụ hàng nhái, Ngọc thiết lập một mạng lưới kinh doanh trực tuyến dày đặc thông qua hàng loạt tài khoản mạng xã hội và các hội nhóm bán hàng online, kết hợp với hệ thống cộng tác viên chuyên nghiệp trải dài trên cả nước. Các sản phẩm xâm phạm bản quyền được quảng cáo tràn lan trên không gian mạng và phân phối mạnh nhất tại thị trường Hà Nội cùng nhiều tỉnh thành khác.

Đáng chú ý, khi nhận thấy hành vi sai phạm của mình có nguy cơ bị cơ quan chức năng phát giác, Hoàng Thị Bích Ngọc đã lập tức chỉ đạo nhân viên xóa sạch toàn bộ dữ liệu máy tính, tin nhắn, hình ảnh quảng cáo và các bài viết liên quan đến bộ sưu tập vi phạm trên hệ thống mạng xã hội cũng như các nhóm chat nội bộ. Hành động tiêu hủy chứng cứ này nhằm mục đích đối phó và gây khó khăn cho quá trình điều tra của lực lượng chức năng.

Theo nhận định của Công an TP.HCM, việc triệt phá và xử lý hình sự triệt để vụ án này là minh chứng cho sự quyết tâm của lực lượng công an trong công cuộc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ tại Việt Nam. Hành động kịp thời không chỉ góp phần bảo vệ môi trường cạnh tranh lành mạnh, bình ổn thị trường mà còn có ý nghĩa tinh thần to lớn trong việc thúc đẩy và bảo vệ sự phát triển của ngành công nghiệp văn hóa, sáng tạo nước nhà trước các làn sóng đạo nhái tinh vi bằng công nghệ cao.

Hiện nay, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP.HCM đang tiếp tục mở rộng vụ án, tiến hành lấy lời khai và làm rõ hành vi, vai trò cũng như trách nhiệm pháp lý của các cá nhân và tổ chức khác có liên quan.

Hương Mi