Từ những thành tựu ấn tượng trong Quý III/2025 đến hàng loạt nhiệm vụ trọng tâm được đặt ra cho Quý IV, ngành khoa học và công nghệ đang tăng tốc để hoàn thành mục tiêu năm, đồng thời tạo tiền đề cho một giai đoạn bứt phá mới.

Những con số ấn tượng và bước đi chiến lược Quý III/2025

Quý III năm 2025 có thể được xem là một giai đoạn "vàng" đối với ngành khoa học và công nghệ Việt Nam. Báo cáo từ Hội nghị giao ban do Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức sáng 12/9 tại Hà Nội đã phác họa một bức tranh đầy lạc quan về những kết quả đạt được.

Một trong những thành tựu nổi bật nhất là việc hoàn thiện thể chế, chính sách. Trong ba tháng, Bộ đã tham mưu Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành tới 8 Nghị định, 4 Nghị quyết và 6 Quyết định. Đây không chỉ là những con số khô khan mà là nền tảng pháp lý vững chắc, tạo hành lang an toàn và thông thoáng cho các hoạt động đổi mới. Đáng chú ý, Nghị định số 194/2025/NĐ-CP về giao dịch điện tử và Quyết định số 1562/QĐ-TTg về bảo đảm an toàn dữ liệu đã đặt nền móng cho việc kết nối, chia sẻ dữ liệu quốc gia và bảo đảm bí mật nhà nước, hai yếu tố then chốt trong chuyển đổi số.

Bên cạnh đó, hiệu quả quản lý nhà nước trên các lĩnh vực chuyên sâu cũng được thể hiện rõ nét:

Khoa học và Công nghệ: Tỷ trọng xuất khẩu hàng hóa công nghệ cao đạt 48,36%, cho thấy sự dịch chuyển cơ cấu kinh tế theo hướng chất lượng và giá trị gia tăng. Việc điều chỉnh phương thức khoán kinh phí cho 98 nhiệm vụ khoa học cấp quốc gia đã giúp giải phóng nguồn lực, thúc đẩy sự chủ động, sáng tạo trong nghiên cứu.

Đổi mới sáng tạo: Giá trị hợp đồng chuyển giao công nghệ đăng ký đạt 308 tỷ đồng, một con số đáng khích lệ phản ánh sự sôi động của thị trường công nghệ. Sự gia tăng số lượng doanh nghiệp khoa học và công nghệ lên 945 doanh nghiệp là minh chứng cho sự phát triển mạnh mẽ của hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo.

Bưu chính, viễn thông: Ngành bưu chính ghi nhận sự tăng trưởng ấn tượng với sản lượng bưu gửi tăng 28,6% so với cùng kỳ năm trước. Trong viễn thông, tốc độ băng rộng cố định và di động của Việt Nam tiếp tục duy trì vị thế cao trong khu vực và toàn cầu. Hơn 107 triệu thuê bao băng rộng di động, trong đó có hơn 14 triệu thuê bao 5G, là những chỉ dấu cho thấy người dân và doanh nghiệp đang đón nhận và ứng dụng công nghệ mới một cách rộng rãi.

Công nghiệp công nghệ số: Ngành này đã đạt doanh thu 3,272 nghìn tỷ đồng, tăng 28% so với cùng kỳ, khẳng định vị thế là một trong những động lực tăng trưởng hàng đầu. Kim ngạch xuất khẩu phần cứng, điện tử đạt 2,908 nghìn tỷ đồng, cho thấy năng lực sản xuất của Việt Nam trên bản đồ công nghệ toàn cầu. Giải thưởng “Sản phẩm công nghệ số Make in Vietnam” 2025 được phát động sẽ tiếp tục khuyến khích các doanh nghiệp nội địa tạo ra những sản phẩm mang dấu ấn Việt Nam.

Chuyển đổi số: Tỷ lệ hồ sơ trực tuyến toàn trình đạt gần 40% trong tháng 8, tăng 3,26% so với cùng kỳ, cho thấy những nỗ lực cải cách hành chính đã mang lại hiệu quả thiết thực. Hệ thống Nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu quốc gia đã ghi nhận hơn 222 triệu giao dịch trong Quý III, minh chứng cho sự kết nối thông suốt của các nền tảng số.

Sở hữu trí tuệ: Sự tăng trưởng vượt bậc trong lĩnh vực này là một điểm sáng. Số đơn đăng ký tăng 20,4%, số đơn được xử lý tăng 63,3%, và đặc biệt, số văn bằng bảo hộ được cấp tăng tới 84,9% so với cùng kỳ. Điều này phản ánh nhận thức của xã hội về tầm quan trọng của việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, một yếu tố then chốt để thúc đẩy đổi mới.

Tiêu chuẩn đo lường chất lượng: Hoạt động công bố tiêu chuẩn quốc gia tăng 31%, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao chất lượng sản phẩm.

Năng lượng nguyên tử: Lĩnh vực này cũng được quản lý chặt chẽ với hàng trăm giấy phép và chứng chỉ được cấp, đảm bảo an toàn và hiệu quả trong ứng dụng.

Những con số trên không chỉ là thành tích mà còn là cơ sở vững chắc để ngành khoa học và công nghệ tự tin bước vào giai đoạn tiếp theo.

Nhiệm vụ trọng tâm Quý IV/2025: Tăng tốc để bứt phá

Trên cơ sở những kết quả đã đạt được, Bộ Khoa học và Công nghệ đã xác định một loạt nhiệm vụ trọng tâm, mang tính đột phá cho Quý IV/2025. Đây là giai đoạn “về đích” để hoàn thành các mục tiêu chiến lược của năm.

Hoàn thiện thể chế, chính sách, pháp luật: Đây là nhiệm vụ được ưu tiên hàng đầu và có tính chất quyết định. Bộ sẽ tập trung chuẩn bị trình Quốc hội 5 dự án luật lớn, bao gồm:

Luật sửa đổi, bổ sung Luật Sở hữu trí tuệ

Luật Công nghệ cao (sửa đổi)

Luật sửa đổi, bổ sung Luật Chuyển giao công nghệ

Luật Chuyển đổi số quốc gia

Luật Trí tuệ nhân tạo

Việc xây dựng và trình Quốc hội các dự án luật này cho thấy sự quyết tâm của Chính phủ trong việc xây dựng một hành lang pháp lý toàn diện, phù hợp với xu thế phát triển của khoa học, công nghệ và kinh tế số toàn cầu. Đồng thời, Bộ cũng khẩn trương xây dựng 16 Nghị định hướng dẫn thi hành 5 luật quan trọng đã được Quốc hội thông qua, nhằm đảm bảo các luật này nhanh chóng đi vào cuộc sống, không bị chậm trễ trong khâu triển khai.

Triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW: Nghị quyết này được coi là kim chỉ nam cho sự phát triển của ngành. Trong Quý IV, Bộ sẽ bổ sung kinh phí để thực hiện Nghị quyết một cách hiệu quả nhất. Đặc biệt, việc xây dựng kế hoạch và dự toán ngân sách cho năm 2026, năm đầu tiên thực hiện Luật mới với ba trụ cột: khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, sẽ là bước đi chiến lược, định hình lộ trình phát triển trong giai đoạn tới.

Đẩy mạnh vai trò của địa phương: Vai trò của các Sở Khoa học và Công nghệ địa phương được nhấn mạnh. Bộ đã giao nhiệm vụ cho các sở tham gia tích cực vào công tác chuẩn bị văn kiện Đại hội Đảng bộ nhiệm kỳ 2025 – 2030, lồng ghép tối đa nội dung về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào các báo cáo chính trị và kế hoạch hành động của địa phương. Điều này thể hiện sự gắn kết chặt chẽ giữa Trung ương và địa phương, đảm bảo các chủ trương, chính sách được thực hiện một cách đồng bộ từ trung ương đến cơ sở.

Bên cạnh đó, các sở khoa học và công nghệ sẽ tiếp tục thực hiện những nhiệm vụ cụ thể và thiết thực: Xây dựng danh mục công nghệ chiến lược của địa phương; Phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo; Tổ chức các hoạt động kết nối cung – cầu công nghệ; Nâng cao năng lực sở hữu trí tuệ; Thúc đẩy chuyển đổi số ở cấp xã, phường.

Đây là những bước đi quan trọng nhằm đưa khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thực sự trở thành động lực then chốt của phát triển ở từng địa phương, từng khu vực.

Tầm nhìn chiến lược cho giai đoạn mới

Năm 2025, với những thành tựu đã đạt được và những nhiệm vụ đã được xác định, là một năm bản lề. Việc hoàn thành các mục tiêu đề ra trong Quý IV không chỉ là mục đích mà còn là tiền đề vững chắc cho một giai đoạn phát triển mới.

Sự gắn kết chặt chẽ giữa Trung ương và địa phương, sự đồng hành của doanh nghiệp và cộng đồng khoa học sẽ là nhân tố quyết định. Chỉ khi các bộ, ban, ngành, các tỉnh, thành phố và cộng đồng doanh nghiệp cùng chung tay, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số mới thực sự trở thành trụ cột phát triển bền vững của quốc gia trong những năm tới.

Hội nghị giao ban của Bộ Khoa học và Công nghệ đã không chỉ là một cuộc họp tổng kết mà còn là lời hiệu triệu, là một tín hiệu mạnh mẽ cho thấy Việt Nam đã sẵn sàng bứt phá, vươn lên mạnh mẽ bằng sức mạnh của tri thức, công nghệ và sự đổi mới không ngừng.

Hương Mi