Cà phê đặc sản (specialty coffee) được định nghĩa là loại cà phê đạt từ 80 điểm trở lên theo thang điểm của Hiệp hội Cà phê Đặc sản Thế giới (SCA). Ở Việt Nam, xu hướng này bắt đầu từ các quán nhỏ dành cho giới sành cà phê, rồi lan dần sang các thương hiệu cao cấp.

Điểm tích cực là cà phê đặc sản giúp nâng tầm hình ảnh cà phê Việt, thúc đẩy nông dân trồng theo quy trình chuẩn, chú trọng canh tác bền vững và chọn lọc hạt kỹ lưỡng. Đây là phân khúc có biên lợi nhuận cao, giúp doanh nghiệp và nông dân có cơ hội tăng thu nhập khi không phụ thuộc hoàn toàn vào giá sàn quốc tế.

Tuy nhiên, giá một ly cà phê đặc sản tại các quán thường từ 80.000 đến 200.000 đồng, khiến nó trở thành sản phẩm dành cho nhóm khách hàng có thu nhập cao. Quá trình sản xuất yêu cầu đầu tư lớn vào máy móc, đào tạo barista và bảo quản hạt, dẫn tới giá bán khó giảm.

Ngoài ra, thị trường này đang bị pha loãng khi nhiều quán gắn mác “cà phê đặc sản” để định giá cao nhưng thực chất không đạt chuẩn. Điều này không chỉ gây nhầm lẫn cho khách hàng mà còn ảnh hưởng đến uy tín của phân khúc.

Cà phê đặc sản có tiềm năng giúp Việt Nam xây dựng thương hiệu mạnh trên thị trường thế giới, nhưng để phát triển bền vững, cần minh bạch tiêu chuẩn, bảo vệ thương hiệu và mở rộng tiếp cận cho nhiều nhóm khách hàng hơn.

Đức Tài