Việc tăng cường kết nối giữa hai địa danh này không chỉ mở ra hướng phát triển bền vững cho ngành du lịch địa phương, mà còn góp phần bảo tồn và phát huy giá trị di sản thiên nhiên và văn hóa dân tộc.

Di tích khảo cổ Cát Tiên - bí ẩn của nền văn hóa cổ

Di tích khảo cổ Cát Tiên (DTKCCT) và vườn quốc gia Cát Tiên (VQGCT), tuy tên gọi có vẻ giống nhau về địa danh, nhưng lại nằm trên địa bàn hai tỉnh khác nhau, được ngăn cách bởi sông Đồng Nai hùng vĩ, được mệnh danh là “dòng sông điện”. Bên này, nơi bờ bắc sông Đồng Nai là di tích quốc gia đặc biệt DTKCCT thuộc huyện Cát Tiên (cũ) nay là huyện Đạ Huoai, tỉnh Lâm Đồng. Đây là quần thể đền tháp cổ có niên đại từ thế kỷ VII đến thế kỷ X sau công nguyên, được phát hiện vào những năm 80 của thế kỷ trước. Nơi đây là trung tâm sinh hoạt tôn giáo của người xưa và chịu ảnh hưởng của Hindu giáo, trải qua chín đợt khai quật lớn nhỏ khác nhau đã phát hiện hàng ngàn hiện vật trong đó nổi bật là ngẫu tượng Linga – Yoni, các mảnh vàng khắc hình các vị thần Brahman, Vishnu, Sihva,… và các tượng thần. Di tích không chỉ có giá trị về mặt khảo cổ, mà còn mở ra cánh cửa khám phá quá khứ huy hoàng của vùng đất này.

Bờ nam sông Đồng Nai là VQGCT nằm trên địa bàn ba tỉnh Đồng Nai, Lâm Đồng và Bình Phước. Đây là một trong những khu rừng nhiệt đới tiêu biểu và phong phú nhất Việt Nam. Nơi đây nổi tiếng với hệ sinh thái rừng nguyên sinh đa dạng, với 1.655 loài thực vật, 1.730 loài động vật là nơi cư trú của nhiều loài động - thực vật quý hiếm như bò tót, voọc chà vá chân đen, gà so cổ hung, cây gõ đỏ,…. Vườn có năm kiểu rừng chính: rừng lá rộng thường xanh, rừng nửa rụng lá, rừng hỗn giao tre nứa, rừng tre thuần loài và vùng đất ngập nước. Du khách đến VQGCT có thể trải nghiệm các hoạt động như đi bộ xuyên rừng, tham quan trạm cứu hộ động vật, cắm trại trong rừng, hay chèo thuyền trên sông Đồng Nai vào lúc hoàng hôn…

Một điểm đến – hai trải nghiệm

Cách di tích khảo cổ Cát Tiên 80 km là khu du lịch sinh thái Madagui Forest City nổi tiếng với hệ thống rừng nguyên sinh. Bên cạnh đó là các hoạt động trải nghiệm như leo núi, đi thuyền, các trò chơi mạo hiểm… Việc kết hợp này, giúp tạo ra sự đa dạng về sản phẩm du lịch, thu hút cả du khách yêu thích thiên nhiên và văn hóa - lịch sử.

Việc liên kết DTKCCT với khu du lịch Madagui và VQGCT, sẽ đưa những nơi này trở thành điểm đến lý tưởng đối với du khách. Việc kết nối các điểm du lịch không những phát huy huy giá trị cho các điểm đến còn tạo ra sức hấp dẫn tổng thể cho du lịch khu vực. Từ ba điểm du lịch này, các công ty lữ hành có thể giúp du khách có những trải nghiệm thú vị như: Buổi sáng tham quan DTKCCT, chiều khám phá VQGCT, tối trải nghiệm xem thú đêm. Ngày thứ hai, di chuyển đến Madagui để tham gia các hoạt động mạo hiểm và thư giãn trước khi kết thúc hành trình.

Sự phong phú trong các loại hình du lịch thu hút đa dạng khách tham quan. Những người yêu thích lịch sử, văn hóa, thì DTKCCT là điểm đến hấp dẫn. Với du khách thích du lịch sinh thái và phiêu lưu thì khu du lịch Madagui, VQGCT là điểm đến không thể bỏ lỡ.

Sự kết hợp này tạo ra một hành trình đa dạng, giúp thu hút nhiều đối tượng du khách từ các độ tuổi và sở thích khác nhau, đặc biệt là gia đình, nhóm bạn trẻ, hoặc các đoàn nghiên cứu, trường học.

Khi phát triển du lịch liên kết, các cộng đồng địa phương xung quanh DTKCCT, Madagui và Vườn quốc gia sẽ có cơ hội tham gia vào chuỗi giá trị du lịch. Họ có thể cung cấp dịch vụ homestay, hướng dẫn viên địa phương, hoặc kinh doanh các sản phẩm đặc sản, thủ công mỹ nghệ mở ra cơ hội nghề nghiệp cũng như nâng cao đời sống của người dân nơi đây.

Đặc biệt, việc này sẽ giúp nâng cao nhận thức của cộng đồng về việc bảo tồn di tích và tài nguyên thiên nhiên, đồng thời tạo thêm sinh kế bền vững cho họ.

Hiện nay, Công ty du lịch Cào Cào Adventures đã tổ chức thành công tour kết nối VQGCT và DTKCCT. Đó là tour đạp xe xuyên rừng, với điểm xuất phát VQGCT và điểm dừng chân là DTKCCT. Tuyến du lịch này giúp du khách vừa được hòa mình với không khí trong lành ngắm các loài cây rừng với sức sống mạnh mẽ,  đồng thời được chiêm ngưỡng những đền thờ cổ trường tồn theo thời gian.

Việc kết nối giữa hai điểm đến đã có những bước tiến ban đầu thông qua công tác truyền thông như: lắp đặt pano tại hai địa điểm, cung cấp ấn phẩm giới thiệu và tờ gấp cho du khách. Đặc biệt, VQGCT đã đưa vào hoạt động Nhà Diễn giải môi trường - nơi giúp khách tham quan hiểu rõ hơn về hệ sinh thái cũng như giá trị văn hóa đặc trưng của vùng đất này.

Tuy nhiên, do sông Đồng Nai ngăn cách, việc di chuyển hiện nay còn nhiều hạn chế, chủ yếu bằng đường vòng hoặc phà nhỏ. Điều này cũng mở ra cơ hội phát triển loại hình du lịch sinh thái sông nước – vừa khám phá, vừa nghiên cứu, trải nghiệm.

Một hành trình lý tưởng có thể bắt đầu từ VQGCT, tiếp đó là vượt sông bằng thuyền gỗ hoặc cầu treo để đến với DTKCCT – nơi du khách được đắm mình trong không gian linh thiêng và cổ kính. Các tour liên kết như: “xe đạp xuyên rừng – tham quan di tích”, “du lịch sông nước – đền tháp”, hoặc “combo rừng – sông – đền”… là những sản phẩm du lịch mới mẻ, khác biệt so với tour truyền thống hiện nay.

Đồng thời, việc đầu tư hạ tầng giao thông, bến bãi, dịch vụ du lịch hai bên bờ, và quảng bá thương hiệu du lịch "Cát Tiên" là những yếu tố then chốt để thúc đẩy sự kết nối bền vững.

Kết nối VQGCT và DTKCCT không chỉ là bài toán giao thông, mà còn là chiến lược phát triển du lịch gắn với bảo tồn di sản. Đây là cơ hội để xây dựng một điểm đến hấp dẫn, nơi con người được hòa mình vào thiên nhiên, chìm đắm trong màu xanh cây lá, ngắm nhìn những đền đài xưa cở mà hoài vọng về một miên đất trù phú , hưng thịnh từ ngàn xưa đã xuất hiện nơi này.

Liên kết DTKCCT với khu du lịch Madagui và VQGCT là một chiến lược mang tính bền vững, không chỉ giúp phát huy giá trị của từng điểm đến mà còn nâng cao sức hấp dẫn tổng thể của khu vực. Nơi đây, có rừng, có suối, có sông, có thác, có đền đài xưa cổ… đều là vẻ đẹp nguyên sơ của tạo hóa. Trải nghiệm này, trong lòng du khách sẽ lắng nghe tiếng vọng trầm hùng của lịch sử, để rồi khi khép lại hành trình, trong trái tim mỗi người sẽ đọng lại một Cát Tiên đa sắc, vừa hùng vĩ, vừa trầm mặc, vừa hiện hữu, vừa huyền bí. Bước chân rời đi, nhưng dư âm về một vùng đất thiêng, nơi di sản và thiên nhiên hòa quyện làm một, sẽ còn ngân vang mãi trong ký ức, thôi thúc họ trở lại, để tiếp tục khám phá những tầng sâu văn hóa và vẻ đẹp bất tận mà Cát Tiên vẫn đang ẩn giấu.

 Tiến Ngọc