Bứt phá từ những mô hình kinh tế mới tại Hoành Mô

Xác định Chương trình "Mỗi xã, phường một sản phẩm" (OCOP) là động lực then chốt trong xây dựng nông thôn mới, xã Hoành Mô đã chủ động ban hành kế hoạch triển khai giai đoạn 2026-2030. Trọng tâm của kế hoạch là rà soát, lựa chọn các sản phẩm mang nét đặc trưng riêng, đồng thời phát huy vai trò nòng cốt của các hợp tác xã (HTX), tổ hợp tác và hộ sản xuất.

Nhờ sự đồng hành, hướng dẫn sát sao của chính quyền địa phương, tháng 8/2026, 4 sản phẩm tiềm năng tại xã đã chính thức được Hội đồng OCOP cấp tỉnh thẩm định, phê duyệt công nhận đạt chuẩn OCOP 3 sao (đợt 1), bao gồm: Nhung hươu mật ong, Nhung hươu thái lát, Rượu nhung hươu (HTX Nông nghiệp và dịch vụ Nghiệp Đoàn). Bí ngô khổng lồ Hoành Mô (HTX Hoa Bình Liêu).

"Sau 3 năm kiên trì đầu tư hàng tỷ đồng, mô hình nuôi hươu sao lấy nhung của ông Vi Văn Nghiệp - Giám đốc HTX Nông nghiệp và dịch vụ Nghiệp Đoàn - đã khẳng định hiệu quả kinh tế rõ rệt. Với quy mô đàn 30 con, HTX không chỉ làm chủ kỹ thuật nhân giống và thu hoạch nhung dinh dưỡng cao mà còn đẩy mạnh chế biến sâu nhằm nâng tầm giá trị sản phẩm."

Thời gian tới, HTX Nghiệp Đoàn dự kiến mở rộng quy mô đàn hươu, hoàn thiện hạ tầng chuồng trại và máy móc chế biến để nâng hạng sao OCOP. Đơn vị cũng sẽ tăng cường liên kết với các hộ dân trong xã nhằm tạo vùng nguyên liệu ổn định.

Song song với đó, những quả bí ngô đạt trọng lượng hàng trăm kilôgam tại HTX Hoa Bình Liêu đang mở ra mô hình kinh doanh kết hợp giữa nông nghiệp và du lịch cộng đồng. Xã Hoành Mô đang quy hoạch các vườn bí khổng lồ thành điểm đến tham quan, check-in trải nghiệm du lịch sinh thái, biến văn hóa nông nghiệp bản địa thành tài nguyên du lịch độc đáo.

Ông Hoàng Kiên Trung - Phó Chủ tịch UBND xã Hoành Mô - chia sẻ, xã sẽ tiếp tục chỉ đạo các bộ phận chuyên môn hỗ trợ các chủ thể chuẩn hóa quy trình, cải tiến mẫu mã bao bì, đẩy mạnh quảng bá thương hiệu, đồng thời hoàn thiện hồ sơ đánh giá đợt 2 năm 2026 cho các sản phẩm tiềm năng khác.

Kỳ Thượng: Đẩy mạnh liên kết chuỗi giá trị từ dược liệu xanh

Tại xã Kỳ Thượng, kinh tế lâm nghiệp được định hướng là mũi nhọn phát triển đến năm 2030 với mục tiêu thành lập mới 2-3 HTX, phát triển thêm 2-3 sản phẩm OCOP đạt 3 sao trở lên. Bên cạnh cây trà hoa vàng quen thuộc, địa phương đang vận động người dân mở rộng diện tích trồng ba kích tím bản địa.

Nổi bật trong hướng đi này là Dự án “Thổ dược Kỳ Thượng - Hệ sinh thái dược liệu xanh từ ba kích tím bản địa” do HTX Bảo tồn và phát triển dược liệu Kỳ Thượng triển khai. Ông Trần Văn Linh - Phó Giám đốc HTX - cho biết đơn vị đang xây dựng chuỗi liên kết giá trị 4 tầng toàn diện:

Vùng trồng chuẩn hóa: Tổ chức trồng, thu mua và bao tiêu sản phẩm cho bà con.

Sơ chế & Chuẩn hóa: Sấy khô, kiểm soát chất lượng nguyên liệu.

Chế biến sâu: Sản xuất các dòng sản phẩm giá trị gia tăng cao.

Thương mại: Đẩy mạnh kênh B2B và chương trình OCOP.Hiện dự án sở hữu khoảng 10ha ba kích và phấn đấu mở rộng lên 20-25ha vào năm 2027. HTX đặt mục tiêu đưa 2 sản phẩm chủ lực ra thị trường trong năm 2026 và nâng hạng lên OCOP 4 sao vào năm 2027.

Mỗi sản phẩm OCOP mới ra đời đại diện cho một bước chuyển mình trong việc đánh thức tiềm năng đất đai, khí hậu và nét đẹp văn hóa vùng cao Quảng Ninh. Sự chủ động của các HTX cùng chiến lược hỗ trợ đúng đắn từ chính quyền địa phương đang biến tài nguyên bản địa thành sinh kế bền vững, đặt nền móng vững chắc cho nền kinh tế nông thôn phát triển hiện đại và xanh hóa.

Mạnh Tiến