Diễn đàn thu hút sự tham dự của khoảng 250 đại biểu là đại diện các bộ, ban, ngành, chuyên gia trong lĩnh vực năng lượng, dầu khí cùng đông đảo doanh nghiệp hoạt động trong chuỗi giá trị khí và năng lượng. Ban Tổ chức kỳ vọng, diễn đàn sẽ trở thành không gian đối thoại chính sách, trao đổi học thuật và chia sẻ thực tiễn, qua đó góp phần tìm kiếm các giải pháp thúc đẩy sự phát triển của thị trường khí LNG tại Việt Nam, đồng thời mở ra hướng đi giúp doanh nghiệp khí Việt Nam từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung cấp năng lực khu vực và quốc tế.

Phát biểu khai mạc diễn đàn, Tiến sĩ Nguyễn Đăng Khang, Phó Tổng Biên tập Báo Đại đoàn kết, Trưởng Ban Tổ chức, đã nhấn mạnh tầm quan trọng chiến lược của các quyết sách từ Trung ương. Ông nhắc lại cột mốc quan trọng vào ngày 20/8/2025, khi Bộ Chính trị ban hành Quyết định số 70-NQ/TW về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Đây được coi là kim chỉ nam cho mọi hoạt động phát triển năng lượng, khẳng định quan điểm xuyên suốt là phải gắn kết chặt chẽ giữa kinh tế thị trường với bảo bộ, công bằng xã hội và an ninh quốc gia. Tầm nhìn đến năm 2045 không chỉ dừng lại ở việc xây dựng một hệ thống năng lượng đồng bộ, hiện đại mà còn hướng tới một thị trường minh bạch, cạnh tranh và giảm phát thải khí nhà kính. Trong lộ trình đó, khí LNG được xác định là một trong những trụ cột then chốt, đóng vai trò "cầu nối" không thể thay thế trong quá trình chuyển dịch từ năng lượng truyền thống sang năng lượng sạch, giúp Việt Nam thực hiện cam kết phát thải ròng bằng không (Net Zero).

Xuyên suốt hai phiên làm việc chính, diễn đàn đã vẽ nên một bức tranh toàn cảnh về vị thế của Việt Nam trên bản đồ năng lượng quốc tế. Phiên thảo luận đầu tiên tập trung vào bối cảnh toàn cầu và khả năng thích ứng của doanh nghiệp nội địa, trong khi phiên thứ hai đi sâu vào các giải pháp thực tế nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và đảm bảo sự phát triển bền vững. Các chuyên gia đầu ngành như GS.TS Hoàng Văn Cường, nguyên Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Đặng Huy Đông hay TS Nguyễn Quốc Thập, Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam, đã cùng nhau phân tích những bước tiến dài mà ngành khí đã đạt được trong thời gian qua. Đáng chú ý, năm 2024 được coi là năm bản lề khi lần đầu tiên LNG nhập khẩu được đưa vào phục vụ sản xuất điện tại Việt Nam. Sự kiện này, kết hợp với việc triển khai thành công mô hình vận chuyển LNG đa phương thức qua đường sắt và xe bồn ra khu vực phía Bắc, đã chính thức hoàn thiện bản đồ cung ứng năng lượng linh hoạt, xóa bỏ những rào cản về địa lý và hạ tầng cứng.

Một dấu ấn đậm nét khác được TS Nguyễn Quốc Thập chia sẻ chính là việc doanh nghiệp Việt Nam lần đầu tiên thực hiện thành công thương vụ kinh doanh LNG quốc tế với khối lượng hơn 70.000 tấn. Đây không chỉ là một con số thương mại đơn thuần mà là lời khẳng định về sự trưởng thành, dám nghĩ dám làm của đội ngũ nhân lực ngành khí trong nước, đánh dấu sự hiện diện chính thức của Việt Nam trên thị trường giao dịch năng lượng toàn cầu. Hơn thế nữa, việc các nhà máy điện Nhơn Trạch 3 và 4 dự kiến vận hành thương mại từ đầu năm 2026 sẽ tạo ra một cú hích lịch sử. Đây là những dự án điện khí LNG quy mô lớn đầu tiên đi vào hoạt động, cung cấp nguồn điện nền ổn định cho khu vực trọng điểm kinh tế phía Nam, đồng thời thiết lập một tiêu chuẩn mới về công nghệ và quản trị vận hành cho toàn ngành điện lực.

Tuy nhiên, bên cạnh những gam màu sáng, các đại biểu cũng thẳng thắn chỉ ra những thách thức "nghẹt thở" mà doanh nghiệp đang phải đối mặt. Thị trường LNG thế giới vốn nổi tiếng với sự biến động giá cả khôn lường và tính đầu cơ cao, đòi hỏi các doanh nghiệp Việt Nam phải có khả năng quản trị rủi ro cực tốt. Thêm vào đó, kinh nghiệm quản lý vận hành chuỗi giá trị từ thượng nguồn đến hạ nguồn của đội ngũ nhân sự trong nước vẫn còn khoảng cách so với các tập đoàn đa quốc gia. Đặc biệt, vấn đề pháp lý luôn là nỗi trăn trở lớn nhất.

Theo TS Nguyễn Minh Thảo, Trưởng Ban Phát triển Doanh nghiệp và Môi trường Kinh doanh, mặc dù Nghị quyết số 79-NQ/TW đã định hướng phát triển các tập đoàn kinh tế nhà nước mạnh để dẫn dắt các lĩnh vực chiến lược, nhưng thực tế việc cụ thể hóa các chính sách này vẫn còn chậm. Những điểm nghẽn trong Luật Dầu khí (sửa đổi) và các quy định về cơ chế giá khí - điện cần được tháo gỡ sớm để tạo ra một hành lang pháp lý thông thoáng, bảo vệ quyền lợi của cả nhà đầu tư lẫn người tiêu dùng.

Nhiều ý kiến tại diễn đàn thống nhất rằng, để doanh nghiệp khí Việt Nam không chỉ "ra khơi" mà còn "vươn xa", cần có một cơ chế giá linh hoạt, dựa trên nguyên tắc chia sẻ rủi ro giữa nhà nước và doanh nghiệp. Việc thiết kế các chuẩn mực quốc tế trong quản lý kho cảng, logistics LNG và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao là nhiệm vụ cấp bách. Các chuyên gia như PGS.TS Phạm Hoàng Lương và PGS.TS Lê Quang Duyến cũng nhấn mạnh vai trò của khoa học công nghệ trong việc tối ưu hóa hiệu suất sử dụng năng lượng và giảm thiểu tác động môi trường. Sự kết nối giữa các cơ sở đào tạo, nghiên cứu như Đại học Bách khoa Hà Nội hay Đại học Mỏ - Địa chất với cộng đồng doanh nghiệp sẽ là chìa khóa để tạo ra những giải pháp nội địa mang tầm quốc tế.

Khép lại diễn đàn, một thông điệp mạnh mẽ đã được gửi đi: Việt Nam đang đứng trước cơ hội vàng để trở thành một trung tâm trung chuyển và phân phối LNG của khu vực ASEAN. Tuy nhiên, cơ hội này chỉ có thể hiện thực hóa nếu có sự đồng lòng, quyết tâm từ cấp quản lý cao nhất đến từng đơn vị sản xuất trực tiếp. Những kiến nghị và đề xuất từ diễn đàn này sẽ là nguồn tư liệu quý báu để các cơ quan chức năng tham khảo, từ đó hoàn thiện khung pháp lý và các chiến lược hỗ trợ doanh nghiệp. Với tinh thần tiên phong và đổi mới, ngành khí Việt Nam đang từng bước tự tin hội nhập, đóng góp quan trọng vào mục tiêu giữ vững an ninh năng lượng quốc gia và thúc đẩy nền kinh tế xanh phát triển bền vững trong những thập kỷ tới. Sự thành công của diễn đàn hôm nay chính là minh chứng cho khát vọng của một dân tộc luôn nỗ lực làm chủ nguồn năng lượng để thắp sáng tương lai.

PV