Nếu bạn đang đi bộ đường dài, bỗng nhiên bạn nhìn thấy cây cỏ dại với thân xanh mướt và những chiếc gai nhọn kỳ lạ thì hãy nhanh chóng tránh xa nó. Thực vật tưởng chừng vô hại này chính là ké đầu ngựa, loài cây có độc tố gây tử vong.

Vào năm 2007, 76 dân làng ở Đông Bắc Bangladesh ngộ độc sau khi ăn cây ké đầu ngựa non và 1/4 trường hợp đã tử vong. 

Theo nghiên cứu, chất độc trong cây non và chồi (thường được gọi là quả và hạt) là carboxyatractyloside, có thể gây buồn nôn, đánh trống ngực, buồn ngủ, ảo giác và rối loạn chức năng đa cơ quan dẫn đến tử vong.

Bên cạnh đó, carboxyatractyloside dẫn đến suy gan cấp tính ở lợn, gia súc, cừu, gia cầm, ngựa và các động vật nhai lại khác. 

Tuy nhiên, các nhà khoa học đang ngày càng quan tâm tới loài thực vật chết người này vì hàng loạt lợi ích sức khỏe tiềm ẩn, bao gồm chống ung thư và điều trị viêm khớp.

Mới đây, một nghiên cứu còn phát hiện các hợp chất ở cây ké đầu ngựa có khả năng chống lão hóa và chữa lành vết thương. Cụ thể, quả ké đầu ngựa mang đặc tính chống oxy hóa và chống viêm, có thể được con người sử dụng như một chất bảo vệ da hiệu quả.

Nghiên cứu từ Đại học Myongji ở Hàn Quốc đã nêu chi tiết cách thức tiến hành các thử nghiệm lâm sàng trên mô và tế bào. Những hợp chất được chiết xuất và phân lập từ mũi khoan làm giảm tác hại tia cực tím, tăng tốc độ chữa lành vết thương và kích thích sản xuất collagen.

Eunsu Song, nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Đại học Myongji cho biết: “Chúng tôi nhận thấy, quả ké đầu ngựa có khả năng bảo vệ da và tăng cường sản xuất collagen. Xét về khía cạnh này, đây là thành phần tiềm năng cho các loại kem hoặc một số dạng mỹ phẩm khác. Khi kết hợp với những hợp chất hiệu quả khác, chẳng hạn như axit hyaluronic hoặc axit retinoic, quả ké đầu ngựa sẽ ngăn chặn quá trình lão hóa”.

Từ hàng ngàn năm trước, y học cổ truyền Trung Quốc đã sử dụng ké đầu ngựa để chữa “bách bệnh”, từ đau đầu đến nhiễm nấm. Kể từ đó, các nhà khoa học xác định được khoảng 170 hợp chất trong loại cây này và ứng dụng trong nghiên cứu y học.

Có thể nói, sự phát triển của ké đầu ngựa cung cấp một nguồn mỹ phẩm và dược phẩm vừa bền vững vừa tiết kiệm chi phí. 

Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu cảnh báo đây mới chỉ là kết quả sơ bộ và họ cần mở rộng phạm vi nghiên cứu để đánh giá mức độ an toàn.

Song giải thích thêm: “Trong vỏ của quả sò lông cũng chứa carboxyatractyloside, có thể gây hại cho gan. Ké đầu ngựa cho thấy tiềm năng trở thành một chất làm đẹp nhờ tăng cường tổng hợp collagen”.

“Tuy nhiên, sử dụng ké đầu ngựa với nồng độ cao sẽ không mang lại tác dụng như mong muốn. Do đó, việc tìm ra nồng độ thích hợp rất quan trọng. Đây sẽ là chìa khóa để thương mại hóa chất chiết xuất từ quả ké đầu ngựa trong mỹ phẩm”.

Thu Nga