Huế 'hồi sinh' đầm Lập An: Công nghệ số làm nòng cốt quy hoạch, phát triển du lịch
Phục hồi hệ sinh thái, phát triển du lịch
Trọng tâm của kế hoạch là ứng dụng công nghệ hiện đại vào công tác khảo sát, đánh giá hiện trạng và xây dựng dữ liệu số. Thành phố sẽ triển khai đồng bộ các giải pháp công nghệ cao như hệ thống thông tin địa lý (GIS), thiết bị bay không người lái (drone, flycam), ảnh vệ tinh kết hợp với trí tuệ nhân tạo (AI).
Nhờ các công nghệ này, các cơ quan chức năng sẽ khảo sát chính xác hiện trạng môi trường, nguồn lợi thủy sản, thảm cỏ biển, hệ sinh thái rừng ngập mặn và xác định rõ các nguồn xả thải để xây dựng bản đồ số toàn diện làm cơ sở quy hoạch. Bên cạnh đó, các mô hình mô phỏng chuyên sâu sẽ tính toán chính xác sự trao đổi nước, độ mặn, nồng độ oxy hòa tan và tình trạng phù sa bồi lấp, tạo tiền đề khoa học cho việc nạo vét luồng lạch, chống sạt lở và khơi thông dòng chảy tại khu vực cửa biển Lăng Cô.
Dựa trên nền tảng dữ liệu số thu thập được, chính quyền địa phương sẽ kiểm kê toàn bộ hộ nuôi, diện tích mặt nước, số lượng lồng cọc để tổ chức và sắp xếp lại khoảng 100 ha vùng nuôi thủy sản. Thành phố sẽ dọn dẹp các cọc hàu dày đặc gây cản trở giao thông thủy và ô nhiễm nguồn nước, loại bỏ việc dùng vỏ lốp xe hay cọc xi măng để hỗ trợ ngư dân chuyển sang kỹ thuật nuôi hàu công nghiệp bằng giá thể thân thiện với môi trường trong lồng bè di động, đồng thời di dời các lồng cá ra khu vực nước sâu có dòng chảy phù hợp.
Du khách dừng xe thưởng ngoạn vẻ đẹp đầm Lập An. Ảnh: Bảo Hòa.
Hệ thống quản lý hạ tầng công nghệ cao chính là thước đo hiệu quả của toàn bộ kế hoạch. Huế đặt mục tiêu cụ thể đến năm 2030 sẽ có ít nhất 70% vùng nuôi thủy sản được quản lý chính xác bằng định vị GPS, 100% diện tích nuôi trồng được số hóa hoàn toàn trên hệ thống cơ sở dữ liệu và triển khai giám sát chất lượng môi trường trực tuyến.
Song song với hạ tầng số, dự án chú trọng thành lập khu bảo vệ nguồn lợi thủy sản tại đầm Lập An kết nối trực tiếp với khu bảo tồn biển Bắc Hải Vân để tạo hành lang di cư, sinh sản tự nhiên cho các loài thủy sinh. Ngư dân cũng sẽ được tập huấn chuyển đổi nghề nghiệp, thành lập các tổ hợp tác và phát triển các mô hình kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, nuôi trồng carbon thấp gắn liền với tour du lịch sinh thái, trải nghiệm và ẩm thực đầm phá.
Tổng nguồn kinh phí 13,8 tỷ đồng sẽ được phân kỳ bố trí trong 4 năm: năm 2027 là 5,15 tỷ đồng, năm 2028 là 5,67 tỷ đồng, năm 2029 là 1,54 tỷ đồng và năm 2030 là 1,44 tỷ đồng. Trong đó, hai năm đầu tiên (2027–2028) sẽ dồn trọng tâm cho công tác xây dựng dữ liệu số, nạo vét khơi thông dòng chảy, tháo dỡ cọc hàu và sắp xếp lại không gian mặt nước; giai đoạn 2028–2030 sẽ đẩy mạnh tái tạo nguồn lợi tự nhiên và hoàn thiện chuỗi du lịch sinh thái bền vững.
Nằm bình yên dưới chân đèo Hải Vân và ngay sát vịnh Lăng Cô, đầm Lập An (còn gọi là đầm An Cư) từ lâu đã được ví như một "Tuyệt Tình Cốc" hay bức tranh thủy mặc hữu tình của vùng đất Cố đô.
Đầm Lập An sở hữu mặt nước tĩnh lặng như gương, phản chiếu trọn vẹn dãy núi Bạch Mã hùng vĩ và dải mây trắng vờn quanh đỉnh núi. Thời điểm đầm đẹp nhất là khi hoàng hôn buông xuống, không gian khoác lên lớp áo sắc cam tím huyền ảo, hòa cùng hình bóng chòi lồng, ghe thuyền của ngư dân làm nên khung cảnh thi vị. Đặc biệt, mỗi khi thủy triều rút, giữa lòng đầm lại lộ ra một con đường cát trắng tự nhiên uốn lượn, cho phép du khách thong dong dạo bước giữa bốn bề sông nước.
Tiềm năng du lịch sinh thái và trải nghiệm
Không chỉ mang vẻ đẹp nguyên sơ, đầm Lập An còn sở hữu dư địa phát triển du lịch rất lớn nhờ vị trí đắc địa và nguồn lợi tự nhiên phong phú:Vị trí kết nối vàng: Nằm ngay trên tuyến hành trình du lịch Huế – Đà Nẵng, đầm là điểm dừng chân lý tưởng kết hợp tham quan vịnh Lăng Cô, vườn quốc gia Bạch Mã và đèo Hải Vân.
Say đắm với vẻ đẹp của đầm Lập An, TP Huế. Ảnh: HL.
Du lịch sinh thái & trải nghiệm văn hóa đầm phá: Hệ sinh thái mặn lợ đặc trưng mở ra tiềm năng phát triển các tour chèo thuyền SUP, ngắm bình minh/hoàng hôn, cùng trải nghiệm đánh bắt thủy hải sản và nuôi hàu cùng ngư dân bản địa.Đột phá từ quy hoạch xanh: Với định hướng quy hoạch lại vùng nuôi trồng bằng công nghệ cao, tháo dỡ cọc hàu truyền thống để chuyển sang lồng bè sinh thái thân thiện môi trường, đầm Lập An đang từng bước hình thành mô hình du lịch carbon thấp, du lịch ẩm thực hải sản tươi sống và nghỉ dưỡng xanh bền vững.
Bảo Hòa