Tại hồ sơ dự thảo Nghị định về quản lý thuế với kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử, Bộ Tài chính cho biết có khoảng 300.000 cá nhân đang bán hàng tại hơn 400 sàn, theo dữ liệu được các bên cung cấp thông tin cho cơ quan thuế. Số thuế nhóm này nộp trong năm ngoái khoảng 2.500 tỷ đồng.

Ngoài số trên, theo nhà điều hành, một lượng lớn các gian hàng kinh doanh trên các nền tảng thương mại vẫn chưa định danh được người bán. Thống kê riêng tại 5 sàn thương mại điện tử lớn (Shopee, Lazada, Tiki, Sendo, Grab) có hơn 300.000 gian hàng chưa định danh được người dùng. Doanh số kinh doanh ước tính của nhóm này khoảng trên 70.000 tỷ đồng.

Theo quy định tại luật Thuế giá trị gia tăng, hộ kinh doanh, cá nhân bán hàng online là đối tượng phải kê khai, tính thuế theo phương pháp tính trực tiếp theo doanh thu (tỷ lệ phần trăm trên doanh thu). Trong đó, tỷ lệ phần trăm đối với hàng hóa là 1% và đối với dịch vụ là 5% và vận tải, dịch vụ có gắn với hàng hóa là 3%. Doanh thu để tính thuế giá trị gia tăng là tổng số tiền bán hàng hóa, dịch vụ ghi trên hóa đơn bán hàng, bao gồm các khoản phụ thu và phí thu thêm mà cơ sở kinh doanh được hưởng.

Tại luật Thuế thu nhập cá nhân, cá nhân cư trú kinh doanh nộp thuế thu nhập cá nhân theo tỷ lệ trên doanh thu. Trong đó, tỷ lệ phần trăm đối với hàng hóa là 0,5%, đối với dịch vụ là 2% và dịch vụ gắn với hàng hóa là 1,5%. Doanh thu tính thuế là toàn bộ tiền bán hàng, tiền gia công, tiền hoa hồng, tiền cung ứng dịch vụ phát sinh trong kỳ tính thuế từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ.

Như vậy hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh online sẽ nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân tổng cộng 1,5% trên tổng doanh thu. Bộ Tài chính ước tính, với hơn 300.000 gian hàng chưa định danh được người dùng với doanh số kinh doanh trên 70.000 tỷ đồng, số thu thuế theo tỷ lệ 1,5% (giả thiết các gian hàng này là của cá nhân chưa phân biệt cá nhân có doanh thu cao hơn hay thấp hơn ngưỡng doanh thu không chịu thuế) là khoảng 1.000 tỷ đồng.

Tại dự thảo Nghị định, Bộ Tài chính đề xuất áp dụng quy định tổ chức quản lý nền tảng thương mại điện tử, nền tảng số phải khấu trừ, nộp thay thuế của hộ, cá nhân bán hàng trên sàn. Việc kê khai, nộp thuế thay gồm cả đối tượng cư trú và không cư trú tại Việt Nam.

"Việc này sẽ giúp tăng thu ngân sách Nhà nước với thu nhập từ kinh doanh của hộ, cá nhân kinh doanh trên sàn, nhất là các đối tượng chưa định danh được", Bộ Tài chính nêu.

Cơ quan này cũng cho biết đây là cách được nhiều quốc gia đang áp dụng, như Anh, Mỹ, Australia, Đức, Trung Quốc. OECD cũng khuyến nghị các nước quy định người tạo lập nền tảng kỹ thuật số (các sàn giao dịch điện tử) có trách nhiệm đầy đủ, duy nhất trong việc xác định số thuế phải nộp của các đơn hàng, thu hộ và nộp cho cơ quan thuế.

Phạm Tuấn