Từ năm 2011, những cây cà gai leo đầu tiên được trồng tại huyện Yên Thủy tỉnh Hòa Bình. Theo nghiên cứu đây là loại dược liệu quý, có nhiều công dụng, được dân gian sử dụng hỗ trợ điều trị, chữa các bệnh về gan, giải rượu, chữa đau nhức xương... Cà gai leo có tên khoa học là “Solanum hainanense Hance Solanaceae” cây thường mọc hoang khắp mọi nơi, từ vùng núi thấp đến trung du và đồng bằng ven biển. Cây nhỏ, sống nhiều năm, mọc leo hay bò dài. Thân cây cà gai leo hóa gỗ, nhẵn, phân nhiều cành. Cành phủ lông hình sao và có rất nhiều gai màu vàng. Lá mọc so le, mặt trên lá có gai, mặt dưới có lông mềm hình sao màu trắng. Cụm hoa hình xim ở nách lá (gồm 2-5-7-9) hoa màu tím nhạt. Quả của cây cà gai leo hình cầu, mọng, khi chính thì màu đỏ. Hạt hình thận dẹt, màu vàng. Ra hoa tháng 4-5, quả chín vào tháng 7-9.

Khai thác tiềm năng đất đai, khí hậu những năm gần đây người dân tại huyện Yên Thủy, tỉnh Hòa Bình đã thực hiện chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vận động bà con nông dân trồng cây dược liệu trên diện tích đất màu cho hiệu quả kinh tế cao. Tiêu biểu như cây Cà gai leo, là cây dược liệu dễ trồng, sau khi đem phơi khô dưới nắng tự nhiên, nguyên liệu được chế biến thành các sản phẩm nhiều công dụng, tốt cho sức khỏe như cao, thuốc, trà… Bình quân cứ 3 tháng, cà gai leo cho thu hoạch 1 lần, năng suất đạt khoảng 3 tấn/ ha/lần, tương đương 10 - 12 tấn /năm. Theo tính toán của nông dân, trừ chi phí mỗi ha cà gai leo cho thu nhập từ 160 - 200 triệu đồng /ha. Trong những năm trở lại đây hàng trăm hộ tham gia trồng cà gai leo trong hoạt động liên kết thị trường của Dự án Giảm nghèo đã thoát nghèo.

Và mới đây, UBND huyện Yên Thủy tổ chức công bố nhãn hiệu chứng nhận "Cà gai leo Yên Thủy” cho sản phẩm cà gai leo của huyện.

Trước đó, vào tháng 7/2019, Công ty CP sở hữu công nghiệp Investip đã phối hợp UBND huyện tổ chức hội nghị xác định chủ sở hữu nhãn hiệu chứng nhận "Cà gai leo Yên Thủy". Sau khi xác nhận được chủ sở hữu nhãn hiệu, ngày 29/7/2020, nhãn hiệu chứng nhận "Cà gai leo Yên Thủy" được Cục Sở hữu trí tuệ cấp giấy chứng nhận theo Quyết định số 57367.

Tại lễ công bố, đại diện lãnh đạo Sở KH&CN đã trao giấy chứng nhận "Cà gai leo Yên Thủy" cho UBND huyện Yên Thủy. Đồng thời, trao nhãn hiệu chứng nhận quyền sử dụng nhãn hiệu tập thể "Cà gai leo Yên Thủy" cho 2 đơn vị đạt tiêu chuẩn theo bộ tiêu chí là Công ty CP dược liệu Bình An và HTX nông lâm nghiệp Bảo Hiệu.

Việc sản phẩm Cà gai leo Yên Thủy được cấp nhãn hiệu chứng nhận là sự khẳng định đối với uy tín, chất lượng, danh tiếng và giá trị thương hiệu sản phẩm của huyện Yên Thủy. Đây là điều kiện thuận lợi để đưa sản phẩm đến với thị trường trong và ngoài nước. Góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế trong sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện, thực hiện các mục tiêu phát triển KT-XH của huyện, tỉnh.

Minh Anh