Việt Nam đang chứng kiến sự chuyển mình mạnh mẽ, khi hàng loạt doanh nghiệp tiên phong đã áp dụng các giải pháp công nghệ hiện đại nhằm minh bạch hóa chuỗi cung ứng, từ nông trại đến bàn ăn. Sự chuyển đổi này không chỉ đáp ứng yêu cầu khắt khe của các đối tác thương mại mà còn giúp triệt tiêu vấn nạn hàng giả, hàng nhái, củng cố vững chắc niềm tin của người tiêu dùng trong nước và quốc tế.

Nếu như trước đây, mã QR code là bước khởi đầu cho việc cung cấp thông tin sản phẩm, thì nay, công nghệ Blockchain đang nổi lên như một nền tảng xương sống cho hệ sinh thái TXNG quốc gia.

Các tập đoàn lớn trong ngành nông nghiệp và thực phẩm đang ứng dụng Blockchain để tạo ra một hệ thống ghi chép điện tử phi tập trung và bất biến. Điều này có nghĩa là mọi thông tin về quá trình sản xuất, từ khâu giống, chăm sóc, thu hoạch, chế biến cho đến vận chuyển, đều được ghi nhận vĩnh viễn và không thể làm giả hay thay đổi.

Đơn cử, việc ứng dụng công nghệ này đã giúp nhiều mặt hàng nông sản chủ lực như cà phê, xoài hay thanh long của Việt Nam nâng cao khả năng cạnh tranh. Nhờ khả năng chứng minh rõ ràng nguồn gốc và quy trình canh tác đạt chuẩn quốc tế, sản phẩm đã thuận lợi thâm nhập vào các thị trường cao cấp như Nhật Bản, Hàn Quốc và khối EU, nơi các rào cản kỹ thuật về chất lượng và minh bạch luôn ở mức cao nhất. Không chỉ giúp hàng hóa "vượt rào" xuất khẩu, hệ thống TXNG còn gia tăng giá trị cảm nhận, giúp nông sản Việt bán được với giá cao hơn, mang lại lợi ích kinh tế trực tiếp cho người nông dân và hợp tác xã.

Hệ thống truy xuất nguồn gốc đã tạo ra sự minh bạch hai chiều. Với các hệ thống phân phối bán lẻ lớn trong nước, việc sản phẩm nông nghiệp phải có mã QR code, cung cấp đầy đủ thông tin về mã số vùng trồng, quy trình chăm sóc, và chứng nhận an toàn thực phẩm đã trở thành quy tắc gần như bắt buộc. Đây là công cụ hữu hiệu giúp chuỗi bán lẻ đảm bảo chất lượng hàng hóa đầu vào, đồng thời là căn cứ để người tiêu dùng an tâm lựa chọn.

Đối với các sản phẩm như sữa và thực phẩm chế biến, các doanh nghiệp hàng đầu đã chủ động áp dụng TXNG như một phần của chiến lược phát triển bền vững. Khả năng truy vết toàn diện từ trang trại chăn nuôi đến kệ siêu thị không chỉ bảo vệ thương hiệu khỏi các rủi ro về thu hồi sản phẩm mà còn khẳng định trách nhiệm của doanh nghiệp đối với sức khỏe cộng đồng.

Để biến TXNG thành động lực phát triển, Chính phủ và các cơ quan quản lý đang tích cực hoàn thiện hành lang pháp lý và triển khai các đề án quốc gia nhằm xây dựng một hệ thống truy xuất nguồn gốc quốc gia đạt chuẩn. Sự hợp tác giữa các tỉnh thành phố, tập trung vào các sản phẩm chủ lực và sản phẩm OCOP, đang tạo ra một nền tảng dữ liệu lớn, giúp kết nối và đồng bộ hóa thông tin trong toàn bộ chuỗi cung ứng.

Nhà nước đang khuyến khích và hỗ trợ các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, chủ động nắm bắt công nghệ, xem TXNG là khoản đầu tư chiến lược để xây dựng uy tín. Chỉ khi dữ liệu được chuẩn hóa từ gốc, hàng hóa Việt Nam mới thực sự có thể mang trên mình "hộ chiếu số" tin cậy, vững bước tiến vào chuỗi cung ứng toàn cầu mở và bền vững.

Minh Thư