Vinamilk

Hậu quả khôn lường khi lạm dụng thuốc giảm đau

(SHTT) - Nhiều người bệnh có thói quen hễ cứ bị đau là uống thuốc giảm đau, nhưng nhiều người không biết rằng lợi dụng thuốc giảm đau sẽ gây ra những hậu quả nghiêm trọng

metmoi

Hậu quả khôn lường khi lạm dụng thuốc giảm đau. Ảnh minh họa

Hiện nay thuốc giảm đau được bày bán khá rộng rãi trên thị trường, người tiêu dùng cũng không khó khăn gì để có thể mua được chúng. Chính vì vậy, nhiều người đã lạm dụng vào thuốc giảm đau như một sự "cầu cứu" mỗi khi đau ốm, thậm chí một số người còn không biết được tình trạng sức khỏe của mình có thể dùng được thuốc hay không cũng "liều" mua về dùng.

Paracetamol là thuốc giảm đau, hạ sốt thông thường và phổ biến nhất hiện nay, được bán mà không cần sự kê đơn của bác sĩ. Người bệnh thường sử dụng ngay paracetamol khi có triệu chứng đau đầu, sốt và cảm cúm. Tuy nhiên nhiều người không biết thuốc này chỉ có tác dụng chữa bệnh tạm thời mà không có tác dụng trong việc điều trị dứt điểm bệnh, dẫn đến việc lạm dụng và gây ra tình trạng ngộ độc.

Trước đó, vào năm 2013 một trường hợp ở Hà Nội đã ngộ độc khi lạm dụng thuốc paracetamol.

Cụ thể, Từ sáng tới trưa, 4 lần cho con uống thuốc giảm sốt mà bé vẫn 39 độ C, chị Kim đưa con đến phòng khám gần nhà và cậu nhóc 6 tuổi lại được nhét 2 viên eferalgan, đồng thời chích thuốc. Tuy nhiên, sau đó bé bị nôn ra máu và nhanh chóng được ra đình chuyển đến bệnh viện để cấp cứu.

Tại bệnh viện, kết quả xét nghiệm máu của con trai chị Kim (Gia Lâm, Hà Nội) cho thấy, nồng độ Acetaminophen (paracetamol) trong máu của bé rất cao, vượt ngưỡng cho phép. Bé được rửa dạ dày và sử dụng thuốc giải độc.

Chia sẻ với VnExpress, Tiến sĩ Phạm Duệ, Giám đốc Trung tâm chống độc, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, paracetamol là thuốc giảm đau, hạ sốt thông thường và phổ biến nhất hiện nay, được bán mà không cần sự kê đơn của bác sĩ. Người bệnh thường có tâm lý sử dụng ngay paracetamol khi có triệu chứng sốt và cảm cúm. Tuy nhiên, do không cẩn trọng và thiếu hiểu biết nên không ít ca bị ngộ độc do sử dụng quá liều.

"Đây là loại ngộ độc thường gặp nhất ở các nước đang phát triển, khi việc quản lý thuốc còn lỏng lẻo và kiến thức của người dân về an toàn dùng thuốc còn thiếu", ông Duệ nói.

Ông Duệ cho biết thêm, hiện có hàng trăm biệt dược, có loại chỉ chứa paracetamol nhưng cũng có loại phối hợp với một hoặc vài dược chất khác. Trong đó, biệt dược có thêm thành phần phenobarbital sẽ làm tăng độc tính của paracetamol với gan; những chế phẩm có thêm thành phần phenylpropanolamin, phenylephrin thì không nên dùng cho người có bệnh cường giáp, huyết áp cao, đau thắt ngực, huyết khối, mạch vành, đái tháo đường, tiền sử tai biến mạch máu não.

Hiện phần lớn người dân có thói quen tự dùng thuốc. Hễ cảm cúm, đau đầu, cúm, hắt hơi, sổ mũi... là ra ngay hiệu thuốc mua và thường được cho thuốc chứa paracetamol. Một số người đi viện thì nhân viên y tế không hướng dẫn đầy đủ, quên kiểm tra trước đó bệnh nhân đã dùng thuốc có chứa paracetamol hoặc các loại thuốc có tương tác bất lợi với paracetamol chưa.

Bác sĩ cho biết, với trẻ em dưới 12 tuổi, liều paracetamol được khuyến cáo là 10-15 mg/kg uống hoặc đặt hậu môn mỗi 4-6 giờ, tối đa không vượt quá 5 lần dùng mỗi ngày. Trẻ em dưới 2 tuổi hoặc cân nặng nhỏ hơn 11 kg nên dùng paracetamol theo chỉ định của thầy thuốc. Với người lớn, liều khuyến cáo là 60-80 mg/kg/ngày và không được quá 4 gam một ngày. Tuyệt đối không nên uống rượu khi dùng thuốc và uống nhiều loại thuốc cảm cúm cùng một lúc. Khi dùng với liều cao hơn kéo dài có thể gây ngộ độc. Những người bị sốt do virus, sốt do nhiễm trùng, có men gan tăng... khi sử dụng thuốc quá liều càng dễ nhiễm độc gan. 

Thuốc giảm đau cũng được nhiều người bệnh đau xương khớp coi như một vị cứu tinh.

Bác Hoàng Mạnh Quân (Gia Lâm, Hà Nội) bị gai cột sống, căn bệnh khiến bác chịu nhiều đau đớn trong khi vận động. Trò chuyện với bác, bác cho biết:"Thuốc giảm đau là thứ luôn phải có trong tủ thuốc của gia đình, bệnh của tôi bây giờ không chữa khỏi được mà chỉ đỡ được phần nào là may rồi, thiếu thuốc giảm đau thì không chịu được, mỗi  lần trái gió trở trời là đau lắm".

Bác Quân cũng cho biết thêm, bác dùng thuốc giảm đau từ khi phát hiện ra bệnh, và mỗi lần đau bác đều tự ý uống vài liều cho cơn đau suy giảm. Tuy nhiên từ lúc phát hiện ra và dùng kèm thuốc giảm đau, bác cùng thừa nhận là bệnh chỉ có nặng thêm chứ không có dấu hiệu thuyên giảm.

Vì thiếu hiểu biết mà nhiều người lạm dụng thuốc giảm đau trong cuộc sống hàng ngày. Nó cũng chính là một trong những nguyên nhân kéo theo hàng loạt những nguy hại cho sức khỏe.  Ban đầu, có thể người bệnh chỉ bị nhẹ nhưng bệnh do không được điều trị đúng nên trở nặng, từ các cơn đau cấp tính dễ dàng chuyển thành mạn tính, kéo dài, đau đớn dai dẳng, rất khó điều trị dứt điểm và có thể ảnh hưởng tới các dây thần kinh trong cơ thể.

PV (t/h)