Theo Cục Quản lý thị trường Hà Nội, thời gian qua, các cơ quan chức năng đã phát hiện và thu giữ nhiều vụ vận chuyển hàng lậu từ Trung Quốc sang Việt Nam có gắn mác "Made in Vietnam". Các mặt hàng bị bắt giữ đa chủng loại từ quần áo, giày dép, túi xách, linh kiện điện tử, vải da, đến thiết bị xây dựng…

Lý do là hàng hóa nước ngoài (đặc biệt là Trung Quốc) mượn xuất xứ Việt Nam để hưởng ưu đãi về thuế quan từ các Hiệp định Thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam tham gia. Nhãn mác Việt Nam cũng giúp hàng hóa của Trung Quốc và các nước khác lẩn tránh được hàng rào phòng vệ thương mại của nước nhập khẩu.

Chiêu bài “ve sầu thoát xác” này tỏ ra cực kì hữu hiệu, giúp các doanh nghiệp nước ngoài dễ dàng trục lợi thông qua đường tiểu ngạch. Thế nhưng, hậu quả của nó là vô cùng tai hại với nền kinh tế. Doanh nghiệp Việt Nam đánh mất uy tín với các thị trường khó tính, phải đối mặt với các biện pháp phòng vệ thương mại cứng rắn của nước nhập khẩu. Người tiêu dùng thì bị móc túi trắng trợn, phải bỏ tiền ra mua hàng kém chất lượng. Đây chính là thiệt đơn thiệt kép.

Chuyên gia bán lẻ Vũ Vinh Phú phản ánh, hiện trên thị trường nội địa xuất hiện tình trạng nông sản, thủy sản không rõ nguồn gốc, xuất xứ được bày bán dưới tên gọi sản phẩm cùng loại của Việt Nam như: Nho Ninh Thuận, khoai tây Đà Lạt, cá tầm, cải mầm đá Sapa... Để tăng sức mua, người bán thường trà trộn với nông sản hàng Việt, hoặc dán nhãn mác hàng Việt đánh lừa người tiêu dùng.

Phó Cục trưởng Cục Quản lý thị trường Hà Nội Trần Việt Hùng cho biết, nắm bắt tâm lý người tiêu dùng quay lưng với hàng Trung Quốc kém chất lượng, nhiều sản phẩm do Trung Quốc sản xuất đã được doanh nghiệp nhập khẩu “phù phép” mang nhãn mác “Made in Vietnam”, sau đó tuồn sang Việt Nam tiêu thụ. “Vừa qua lực lượng chức năng phát hiện Công ty TNHH MTV Thương mại tổng hợp Bảo Tiến An nhập khẩu từ Trung Quốc 3.300 bộ khóa mang nhãn hiệu Khóa Việt Tiệp, 1.560 van bếp ga đã dán tem kiểm nghiệm của Tổng công ty Bảo hiểm Bảo Minh Việt Nam” - ông Trần Việt Hùng nêu ví dụ.

Vấn đề cấp bách đặt ra hiện nay là cần hoàn thiện thể chế pháp lý về ghi nhãn sản xuất "Made in Viet Nam". Đồng thời có cơ chế phối hợp, bảo đảm huy động sức mạnh tổng hợp của các cấp, ngành trong hoạt động chống hàng nhái nhãn mác. Với sự ra đời của khung pháp lý về vấn đề này, sản phẩm, hàng hóa Việt Nam sẽ khẳng định chất lượng, chỗ đứng trong lòng người tiêu dùng Việt Nam và thế giới. Về phía các DN phải có biện pháp tự bảo vệ mình bằng cách đăng ký nhãn hiệu sản phẩm, quyền sở hữu trí tuệ, minh bạch các thông tin về tiêu chuẩn, chất lượng, sản phẩm, kênh phân phối.

Hạ Vi