Theo Korea Herald, các tổ chức đại diện cho giới sáng tạo và bảo vệ bản quyền tại Hàn Quốc mới đây đã ra tuyên bố chung phản đối “Kế hoạch Hành động AI Hàn Quốc” do Hội đồng Tổng thống về Chiến lược Trí tuệ Nhân tạo Quốc gia công bố, cảnh báo rằng kế hoạch này có thể cho phép các công ty AI sử dụng các tác phẩm có bản quyền “mà không có rủi ro pháp lý”, và trên thực tế là không phải trả tiền.

Các tổ chức này, đại diện cho nhiều lĩnh vực như văn học, phát thanh truyền hình, biên kịch, âm nhạc, biên đạo múa và nghệ thuật thị giác, trong tuyên bố hôm 13/1 vừa qua đã khẳng định rằng họ không thể chấp nhận định hướng chính sách mà họ mô tả là “dùng trước, trả tiền sau”. Theo họ, cách tiếp cận này sẽ làm suy yếu quyền kiểm soát của các nhà sáng tạo đối với chính tác phẩm của mình và đe dọa tính bền vững lâu dài của các ngành công nghiệp văn hóa Hàn Quốc.

“Đây là tuyên bố cho thấy chính phủ đang từ bỏ tính bền vững của ngành công nghiệp văn hóa Hàn Quốc”, các tổ chức nhấn mạnh, đồng thời kêu gọi phải rà soát lại chính sách một cách căn bản.

Trọng tâm của làn sóng phản đối là Hạng mục hành động số 32, nội dung nhằm “kích hoạt hệ sinh thái sử dụng và phân phối các tác phẩm có bản quyền phục vụ cho việc huấn luyện và đánh giá AI”. Tuyên bố cho rằng kế hoạch này có đề cập đến việc Bộ Văn hóa, phối hợp với các bộ ngành khác, sẽ chuẩn bị trong quý II các phương án sửa đổi Luật Cơ bản về AI hoặc ban hành một “Luật AI đặc biệt”, cho phép doanh nghiệp sử dụng các tác phẩm có bản quyền cho mục đích huấn luyện AI “mà không có rủi ro pháp lý”.

Các tổ chức sáng tạo và bản quyền cho rằng kế hoạch này đã mở rộng khái niệm “sử dụng hợp lý” quá mức theo hướng có lợi cho lợi ích thương mại tư nhân, đồng thời 'bóp méo' xu hướng quốc tế khi cho rằng thế giới đang tiến tới việc nới rộng các ngoại lệ.

Họ cảnh báo điều này có nguy cơ chuyển gánh nặng bảo vệ quyền lợi sang chính các nhà sáng tạo. Bên cạnh đó, họ cũng chỉ trích đề xuất cơ chế “từ chối tham gia” (opt-out), cho rằng việc yêu cầu áp dụng các biện pháp kỹ thuật có thể đọc được bằng máy sẽ khiến phần lớn các nhà sáng tạo cá nhân không đủ khả năng thực tế để tự bảo vệ quyền của mình.

Các tổ chức này khẳng định sẽ tiếp tục có những hành động mạnh mẽ cho đến khi chính phủ điều chỉnh định hướng chính sách theo hướng phát triển AI bền vững, bảo vệ quyền của nhà sáng tạo và coi việc trả thù lao công bằng là nguyên tắc cốt lõi.

Tuyên bố chung được đưa ra sau những chỉ trích tương tự từ Hiệp hội Báo chí Hàn Quốc, tổ chức cho rằng nền tảng của luật bản quyền nằm ở quyền của chủ sở hữu trong việc quyết định trước liệu tác phẩm có được sử dụng hay không. Các tổ chức sáng tạo kêu gọi chính phủ xem xét lại cách tiếp cận hiện nay và tái khẳng định một khuôn khổ dựa trên sự cho phép trước và trả thù lao công bằng, đồng thời cảnh báo rằng một khi việc sử dụng không trả tiền hoặc trả phí thấp trở nên phổ biến, thì rất khó có thể khôi phục lại cơ chế bồi đắp thù lao có ý nghĩa.

Dự thảo Kế hoạch Hành động AI Hàn Quốc được công bố vào ngày 15/12/202 và lấy ý kiến công chúng đến hết ngày 4/1. Chiến lược quốc gia tập trung vào triển khai thực thi này bao gồm 98 hạng mục hành động, từ mở rộng hạ tầng tính toán, phát triển chất bán dẫn AI, chuyển đổi công nghiệp dựa trên AI, cho đến các cải cách thể chế liên quan đến việc sử dụng các tác phẩm có bản quyền trong huấn luyện và đánh giá AI.

Tuyên bố chung được ký bởi 16 tổ chức, bao gồm các hiệp hội đại diện cho nhà sản xuất độc lập, nhà sáng tạo nội dung số, nhà văn, biên kịch, nghệ sĩ biểu diễn, biên đạo múa, chủ sở hữu bản quyền âm nhạc và ngành phát thanh truyền hình nói chung. Hội đồng này dự kiến sẽ tổ chức phiên thảo luận mới về vấn đề này.

PV