Ngày 15/5, UBND xã Bình Minh (thành phố Hà Nội) đã phối hợp cùng đoàn công tác do Phòng An ninh chính trị nội bộ Công an thành phố Hà Nội (PA03), Trung tâm Pháp luật và Tác quyền (LECOCE), Thông tấn xã Việt Nam và Tạp chí Sở hữu trí tuệ và Sáng tạo tổ chức Hội nghị triển khai công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức và hỗ trợ thực thi quyền sở hữu trí tuệ trên địa bàn.

Chương trình được triển khai theo tinh thần Công điện số 38/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường đấu tranh, ngăn chặn và xử lý các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, đồng thời hướng tới xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, lành mạnh và an toàn pháp lý ngay từ cấp cơ sở.

Đây cũng là địa bàn đầu tiên tại Hà Nội được lựa chọn triển khai mô hình thí điểm về tuyên truyền và hỗ trợ thực thi quyền sở hữu trí tuệ.

Tham dự chương trình có đại diện các phòng nghiệp vụ Công an thành phố Hà Nội, đại diện cơ quan truyền thông, các tổ chức quản lý tập thể quyền, cán bộ địa phương cùng đông đảo hộ kinh doanh và người dân trên địa bàn.

Hiểu đúng để làm đúng – Bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ để phát triển bền vững

Phát biểu tại chương trình, ông Nguyễn Đăng Việt, Chủ tịch UBND xã Bình Minh cho biết, trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, vấn đề sở hữu trí tuệ không còn là lĩnh vực xa vời mà đã gắn trực tiếp với hoạt động kinh doanh, văn hóa, giáo dục và đời sống thường nhật của người dân.

Theo ông, việc địa phương được lựa chọn triển khai mô hình thí điểm có ý nghĩa quan trọng trong nâng cao nhận thức pháp luật cho cán bộ, hộ kinh doanh và cộng đồng dân cư, từ đó từng bước hình thành môi trường sử dụng nội dung hợp pháp, văn minh hơn trên môi trường số.

Lãnh đạo địa phương cũng khẳng định, xã Bình Minh xác định công tác tuyên truyền, hướng dẫn và hỗ trợ người dân là ưu tiên hàng đầu, với tinh thần đồng hành cùng người dân và doanh nghiệp trước khi đặt ra các biện pháp xử lý vi phạm.

“Địa phương mong muốn người dân hiểu đúng quy định pháp luật để chủ động bảo vệ chính hoạt động kinh doanh, uy tín và quyền lợi của mình”, ông Nguyễn Đăng Việt nhấn mạnh.

Với chủ đề “Hiểu đúng để làm đúng – Bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ để phát triển bền vững”, trong khuôn khổ chương trình, các chuyên gia từ PA03 và LECOCE đã tập trung phổ biến các quy định liên quan đến quyền tác giả, quyền liên quan và sở hữu trí tuệ; hướng dẫn nhận diện các hành vi vi phạm phổ biến; cảnh báo rủi ro pháp lý trong hoạt động kinh doanh và trên môi trường số.

Nhiều tình huống thực tế được đưa ra trao đổi như việc sử dụng nhạc có bản quyền tại quán karaoke, nhà hàng, quán cà phê; sử dụng tài liệu photocopy trong trường học; trách nhiệm pháp lý khi đăng tải nội dung trên mạng xã hội; hay nguy cơ liên quan đến hàng giả, hàng nhái trong hoạt động kinh doanh đã được đưa ra để người dân và cán bộ địa phương có thể dễ dàng nắm bắt các tình huống pháp lý tưởng chừng 'vô hại' nhưng đang xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Thí điểm mô hình “tuyên truyền trước, hỗ trợ trước” 

Chia sẻ về việc lựa chọn xã Bình Minh làm địa bàn triển khai đầu tiên, chị Lê Hằng, đại diện LECOCE cho biết, sở hữu trí tuệ hiện nay đã đi sâu vào đời sống xã hội và không còn chỉ là vấn đề của các doanh nghiệp lớn hay đô thị lớn.

Theo vị đại diện LECOCE, Bình Minh là địa phương có tinh thần đổi mới, đồng thời sở hữu nhiều giá trị văn hóa và di sản giàu tiềm năng để phát triển theo hướng văn hóa số và kinh tế sáng tạo. Do đó, đoàn công tác mong muốn phối hợp cùng địa phương xây dựng mô hình theo hướng tuyên truyền trước, nâng cao nhận thức trước và từng bước giúp xã hình thành môi trường sử dụng nội dung hợp pháp, văn minh hơn trên môi trường số.

"Chúng tôi mong muốn người dân hiểu rằng thực hiện đúng bản quyền không phải để gây khó khăn cho hoạt động kinh doanh, mà là để bảo vệ chính mình, bảo vệ uy tín và bảo vệ giá trị lâu dài của địa phương", chị Lê Hằng chia sẻ.

Điểm đáng chú ý của mô hình là cách tiếp cận theo hướng hỗ trợ và đồng hành cùng người dân, thay vì tạo áp lực xử lý ngay từ đầu. Theo đại diện LECOCE, trên thực tế nhiều trường hợp vi phạm xuất phát từ việc thiếu thông tin hoặc chưa hiểu rõ quy định pháp luật. Vì vậy, việc nâng cao nhận thức cộng đồng được xem là nền tảng quan trọng để người dân và doanh nghiệp chủ động thực hiện đúng quy định.

Trong giai đoạn đầu, chương trình dự kiến tập trung tuyên truyền tới các nhóm như karaoke, nhà hàng, quán cà phê, cơ sở photocopy, trường học, trung tâm đào tạo, doanh nghiệp công nghệ, đơn vị quảng cáo – truyền thông và cộng đồng sử dụng mạng xã hội.

Đồng thời, địa phương cũng định hướng triển khai “Chương trình cam kết nghiên cứu, tìm hiểu và từng bước thực hiện đúng quy định về quyền sở hữu trí tuệ”, với tinh thần tuyên truyền trước, hướng dẫn trước và không gây khó khăn cho hoạt động kinh doanh hợp pháp.

Gắn bảo vệ sở hữu trí tuệ với phát triển văn hóa địa phương 

Một trong những nội dung được nhấn mạnh tại chương trình là việc gắn công tác bảo vệ sở hữu trí tuệ với gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa địa phương trong bối cảnh chuyển đổi số.

Theo đại diện LECOCE, các dữ liệu văn hóa như hình ảnh lễ hội, di tích, video truyền thông, tư liệu lịch sử hay sản phẩm quảng bá địa phương đều có thể trở thành tài sản số có giá trị nếu được quản lý và bảo vệ đúng cách.

Việc lựa chọn Bình Minh, địa phương nổi tiếng với Lễ hội truyền thống thờ Quốc tổ Lạc Long Quân cùng làng cổ Cự Đà, làm điểm khởi đầu cho mô hình thí điểm cũng thể hiện định hướng đưa công tác thực thi quyền sở hữu trí tuệ đi từ cơ sở, gắn với bảo tồn văn hóa và xây dựng thương hiệu hình ảnh địa phương.

Theo ban tổ chức, nếu được triển khai hiệu quả, mô hình này có thể trở thành cơ sở để nghiên cứu nhân rộng tại nhiều địa phương khác, góp phần xây dựng nền tảng cho phát triển văn hóa số và kinh tế sáng tạo tại Việt Nam trong thời gian tới.

Khép lại chương trình, các đơn vị tham gia tiếp tục kêu gọi người dân, cơ sở kinh doanh và doanh nghiệp chủ động tìm hiểu pháp luật, sử dụng nội dung hợp pháp và đồng hành cùng địa phương xây dựng môi trường kinh doanh văn minh, minh bạch và phát triển bền vững.    

LECOCE kỳ vọng nhất là mô hình tuyên truyền sở hữu trí tuệ được triển khai thí điểm tại xã Bình Minh sẽ giúp nâng cao nhận thức cộng đồng về sở hữu trí tuệ theo cách gần gũi, thực tế và phù hợp với đời sống địa phương. Thông qua công tác tuyên truyền, người dân có thể hiểu rằng thực hiện đúng bản quyền không phải để gây khó khăn cho hoạt động kinh doanh, mà là để bảo vệ chính mình, bảo vệ uy tín và bảo vệ giá trị lâu dài của địa phương.

Nếu mô hình này triển khai hiệu quả, đây có thể trở thành cơ sở để nghiên cứu mở rộng ra nhiều địa phương khác, đồng thời góp phần xây dựng nền tảng cho phát triển văn hóa số và kinh tế sáng tạo tại Việt Nam trong thời gian tới.

Phạm Tài - Duy Khương