Những năm gần đây, khái niệm “xanh hóa” không còn xa lạ với người dân Thủ đô. Từ nhà máy, làng nghề đến khu chợ, siêu thị, tinh thần sản xuất và tiêu dùng thân thiện môi trường đang dần trở thành lựa chọn tự nhiên. Hà Nội, với vị thế trung tâm kinh tế, văn hóa lớn nhất cả nước, đang từng bước hiện thực hóa mô hình phát triển bền vững  nơi tăng trưởng kinh tế đi cùng gìn giữ môi trường sống.

Trong lĩnh vực sản xuất, hàng loạt doanh nghiệp Hà Nội đã chủ động chuyển đổi mô hình hoạt động. Nhiều cơ sở áp dụng quy trình sạch hơn, sử dụng nguyên liệu tái chế, tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải. Các sản phẩm thân thiện môi trường xuất hiện ngày càng nhiều trong các ngành bao bì, dệt may, thủ công mỹ nghệ, thực phẩm và đồ gia dụng. Không ít doanh nghiệp đạt chứng nhận sản phẩm xanh, tham gia chương trình “Sản xuất sạch hơn trong công nghiệp” và hưởng ứng mạnh mẽ cam kết “Không rác thải nhựa”.

Làng nghề niềm tự hào của Hà Nội cũng đang thay đổi diện mạo. Ở Bát Tràng, Phú Vinh, Tranh Khúc hay Đường Lâm, nhiều cơ sở sản xuất đã đầu tư hệ thống xử lý chất thải, tận dụng vật liệu tự nhiên, giảm thiểu ô nhiễm. Việc gìn giữ nghề truyền thống nay được gắn liền với mục tiêu phát triển bền vững, vừa tạo sinh kế cho người dân, vừa bảo tồn di sản văn hóa.

Theo thống kê, hơn một nửa số doanh nghiệp phân phối trên địa bàn đã áp dụng giải pháp sản xuất sạch hơn, tiết kiệm năng lượng; 65% bao bì khó phân hủy tại các chợ, trung tâm thương mại và siêu thị đã được thay thế; 70% doanh nghiệp trong khu công nghiệp chuyển sang công nghệ sạch; gần 80% doanh nghiệp nông sản, thực phẩm tham gia chuỗi sản xuất an toàn. Những con số ấy không chỉ là kết quả mà còn là minh chứng cho một chuyển động sâu rộng trong nhận thức.

Sự thay đổi ấy lan sang cả đời sống tiêu dùng. Người dân Hà Nội ngày càng chủ động lựa chọn xanh: mang túi vải, bình nước cá nhân đi siêu thị, nói không với túi nilon dùng một lần. Tại các hệ thống bán lẻ lớn như GO!, WinMart, BRG Mart hay Aeon, khu vực trưng bày hàng hữu cơ, tiết kiệm năng lượng luôn thu hút người mua. Khảo sát gần đây cho thấy, phần lớn người tiêu dùng trẻ sẵn sàng trả thêm để sở hữu sản phẩm thân thiện môi trường một dấu hiệu rõ ràng rằng “tiêu dùng xanh” đã trở thành phong cách sống đô thị.

Dù vậy, con đường phát triển xanh của Hà Nội vẫn còn những thách thức. Nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa hạn chế về vốn, công nghệ; sản phẩm xanh còn giá cao; và nhận thức về tiêu dùng bền vững chưa đồng đều. Theo các chuyên gia, để khắc phục, thành phố cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế tài chính và tín dụng xanh, đẩy mạnh tuyên truyền trong cộng đồng, đồng thời xây dựng hệ thống nhận diện, nhãn sinh thái minh bạch giúp người tiêu dùng dễ nhận biết và tin tưởng.

Phó Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội Nguyễn Thế Hiệp cho biết, thực hiện Chương trình quốc gia về sản xuất và tiêu dùng bền vững giai đoạn 2021 - 2030, Trung tâm Khuyến công và Tư vấn phát triển công nghiệp Hà Nội đã triển khai nhiều chương trình kết nối chuỗi cung ứng xanh, hỗ trợ doanh nghiệp các ngành thủ công mỹ nghệ, dệt may, nông sản, thực phẩm… “Chúng tôi hướng tới mục tiêu biến sản xuất và tiêu dùng xanh thành hành động thường nhật, không chỉ là phong trào,” ông Hiệp nhấn mạnh.

Trong giai đoạn 2021 - 2025, Hà Nội đưa phát triển xanh vào chương trình hành động trọng tâm, tập trung hoàn thiện cơ chế chính sách, triển khai mô hình điểm về sản xuất sạch hơn, quản lý rác thải, thúc đẩy sử dụng năng lượng tiên tiến trong công nghiệp và hỗ trợ doanh nghiệp cả về kỹ thuật lẫn tài chính.

Xanh hóa sản xuất và tiêu dùng không chỉ là định hướng phát triển kinh tế mà còn là cam kết của Hà Nội trong bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu và xây dựng tương lai bền vững. Khi sản phẩm xanh trở thành thói quen của mỗi người dân, Thủ đô sẽ thực sự vươn tới hình ảnh một thành phố xanh  thông minh  đáng sống, hình mẫu cho cả nước về phát triển hài hòa giữa con người và thiên nhiên.

PV