Kiến tạo Thủ đô văn hiến, văn minh, hiện đại, hạnh phúc

Quy hoạch được lập trên diện tích hơn 3.359 km2. Phạm vi gồm toàn bộ địa giới hành chính Thủ đô Hà Nội, với 126 đơn vị hành chính cấp xã (51 phường, 75 xã).

Quan điểm xuyên suốt của quy hoạch là xây dựng và phát triển Thủ đô "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc"; lấy con người làm trung tâm, chủ thể, mục tiêu và động lực của phát triển. Đặt văn hoá ở vị trí trung tâm của chiến lược phát triển kinh tế - xã hội. Phát triển Thủ đô nhanh, bền vững, thông minh, hiện đại, bao trùm gắn với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, thích ứng với biến đổi khí hậu; giữ vững quốc phòng, an ninh, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội...

Đến năm 2035, Thủ đô Hà Nội trở thành đô thị xanh, thông minh, hiện đại; hội tụ tinh hoa văn hoá, hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng; có năng lực cạnh tranh cao, chính trị - xã hội ổn định, thành phố thanh bình, người dân hạnh phúc, trở thành điểm đến an toàn, thân thiện và hấp dẫn. Hình thành một số trung tâm giáo dục - đào tạo, y tế chất lượng cao thuộc nhóm dẫn đầu trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương; trung tâm dịch vụ tài chính, thương mại và đổi mới sáng tạo quan trọng cấp quốc gia, khu vực và quốc tế; trung tâm nghiên cứu, phát triển; giữ vai trò hạt nhân trong các chuỗi liên kết phát triển vùng Thủ đô, vùng đồng bằng Sông Hồng, vùng Trung du và miền núi phía Bắc.

Đến năm 2045, Hà Nội trở thành một trung tâm đổi mới sáng tạo quan trọng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương, nơi hội tụ tri thức và công nghệ; hạ tầng, quản trị đô thị hiện đại; người dân có chất lượng sống cao; xã hội văn minh, an toàn, đáng sống, hạnh phúc.

Đến năm 2065, Thủ đô Hà Nội là thành phố toàn cầu, có trình độ phát triển cao và bền vững; thuộc nhóm các thủ đô có chất lượng sống và hạnh phúc cao trên thế giới. Sau năm 2085, thành phố được định vị là siêu đô thị bền vững tiêu biểu, tác động quốc tế sâu rộng.

Xây dựng Hà Nội thành trung tâm kinh tế, tri thức đa tầng

Về các chỉ tiêu phát triển xã hội, môi trường và đô thị… theo lộ trình, Quy hoạch nêu rõ, giai đoạn đến năm 2035, dự báo dân số của Hà Nội khoảng 14-15 triệu người, đến năm 2045 khoảng 15-16 triệu người, đến năm 2065 khoảng 17-19 triệu người, sau đó giữ ổn định và khống chế quy mô dân số tối đa không quá 20 triệu người.

 Đến năm 2035, tỷ lệ đất xây dựng đô thị tại Hà Nội chiếm khoảng 40% - 45% tổng diện tích tự nhiên; đến năm 2045 nâng tỷ lệ đất xây dựng đô thị lên khoảng 45% - 50% tổng diện tích tự nhiên, phát triển theo mô hình "nén – xanh"; đến năm 2065 nâng tỷ lệ này lên khoảng 55% - 60% sau đó giữ phát triển ổn định.

Về các chỉ tiêu phát triển kinh tế theo lộ trình, Quy hoạch nêu rõ giai đoạn 2026-2035: Tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân của Hà Nội đạt trên 11%/năm; quy mô GRDP năm 2035 đạt khoảng 200 tỉ USD; GRDP bình quân đầu người đạt tối thiểu 18.800 USD. Năm 2035, kinh tế số chiếm 50% trong GRDP; công nghiệp văn hóa đóng góp khoảng 10% trong GRDP của thành phố; đóng góp của năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng đạt 60%.

Giai đoạn 2036-2045: Tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân giai đoạn 2036-2045 đạt trên 11%/năm; quy mô GRDP năm 2045 đạt khoảng 640 tỉ USD; GRDP bình quân đầu người đạt tối thiểu 42.000 USD. Năm 2045, công nghiệp văn hóa đóng góp khoảng 12% trong GRDP của thành phố.

Giai đoạn 2046-2065: Tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân trên 5%/năm; quy mô GRDP năm 2065 đạt khoảng 1.920 tỉ USD; GRDP bình quân đầu người đạt tối thiểu 95.000 USD. Năm 2065, công nghiệp văn hóa đóng góp khoảng 15-20% trong GRDP của Thành phố.

Giai đoạn 2066-2085: Tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân 4-5%/năm; GRDP bình quân đầu người đạt tối thiểu 200.000 USD…

Tầm nhìn đến 100 năm (sau năm 2085), Thủ đô Hà Nội là thành phố Thịnh vượng - Hài hòa - Văn hiến - Bản sắc, đô thị kết nối toàn cầu đặt nền tảng trên giá trị nghìn năm; hội tụ các dòng chảy thương mại, tri thức và đổi mới sáng tạo, với khả năng tiếp cận nhanh chóng tới các trung tâm kinh tế lớn trong khu vực và thế giới. Hoàn chỉnh cấu trúc Đô thị đa tầng - đa lớp và nền kinh tế không gian.

Sông Hồng trở thành trục xương sống

Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm lấy Sông Hồng làm trục cảnh quan sinh thái - văn hoá chủ đạo; gắn kết chặt chẽ với vùng Thủ đô, vùng đồng bằng Sông Hồng, vùng Trung du và miền núi phía Bắc và các hành lang kinh tế quốc gia, quốc tế.

Phát triển không gian hai bên sông Hồng trở thành trục xương sống về cảnh quan, văn hóa, lịch sử, môi trường của Thủ đô, với các chức năng chính là công trình công cộng, các công viên cây xanh, văn hóa, dịch vụ du lịch, giải trí biểu tượng của Thủ đô, phục vụ các hoạt động lễ hội, du lịch. Kết nối liên thông không gian hai bên sông với đô thị trung tâm phía Bắc và Nam sông Hồng thành một cấu trúc hoàn chỉnh, thống nhất. Tạo lập hình ảnh một đô thị mới, hiện đại, văn minh và sinh thái hai bên sông, đồng bộ về cơ sở hạ tầng đô thị, kết hợp bảo tồn, phát huy bản sắc truyền thống.

Cùng với đó, khai thác không gian hai bên sông trên cơ sở tôn trọng tối đa địa hình tự nhiên, giảm thiểu tác động tiêu cực và đảm bảo không gian thoát lũ, tuyệt đối an toàn theo Quy hoạch phòng chống lũ và quy hoạch đê điều được duyệt.

Trong trường hợp phục vụ nhu cầu phát triển đô thị, có thể xem xét nghiên cứu điều chỉnh tăng tỷ lệ, quy mô diện tích đất xây dựng tại khu vực bãi sông nhưng phải đảm bảo yêu cầu không gian thoát lũ, tuyệt đối an toàn theo Quy hoạch phòng chống lũ và quy hoạch đê điều (có ý kiến thống nhất của Bộ Nông nghiệp và Môi trường), bảo vệ môi trường sinh thái, phát triển bền vững và đáp ứng hệ thống hạ tầng xã hội, hạ tầng kỹ thuật đồng bộ theo quy định hiện hành.

Thành phố sẽ tạo lập các công viên văn hóa kết hợp sinh thái, công viên chuyên đề, công viên vui chơi giải trí, các không gian cộng đồng; hình thành những công trình văn hóa và vui chơi giải trí mang tính biểu tượng, tạo điểm nhấn trọng tâm trên trục sông. Xây dựng các công viên, đường dạo cảnh quan hai bên sông nhằm tạo những không gian xanh rộng lớn, có tầm nhìn đẹp, phục vụ nhu cầu vui chơi giải trí, thư giãn, thể dục thể thao, lễ hội, tổ chức sự kiện,… thuận tiện cho tiếp cận sử dụng phương tiện xe đạp, đi bộ, chạy bộ.

Quy hoạch cũng đề ra các nhiệm vụ trọng tâm và 4 đột phá chiến lược để có thể biến các mục tiêu, chỉ tiêu thành hiện thực. Trong đó, Hà Nội sẽ tập trung giải quyết 5 điểm nghẽn đã được chỉ ra (an toàn thực phẩm, bảo vệ môi trường và xử lý úng ngập, trật tự đô thị và ùn tắc giao thông…); xác lập mô hình tăng trưởng mới tập trung hoàn thành công nghiệp hóa, hiện đại hóa trước năm 2030; thúc đẩy phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; tập trung tái cấu trúc đô thị; xác lập mô hình quản trị Thủ đô thông minh, hiện đại, dựa trên dữ liệu và theo thời gian thực; xây dựng cấu trúc không gian đô thị đa tầng, đa lớp theo hướng đô thị lập thể (ngầm - mặt đất - trên cao)…

Hương Mi