Thủ đô không chỉ dừng lại ở các đợt ra quân thanh tra định kỳ mà đang nỗ lực thiết lập một hệ thống quản lý khép kín, nơi tính minh bạch và công nghệ trở thành "thước đo" niềm tin của người tiêu dùng.

Nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu mà ngành nông nghiệp Thủ đô triển khai chính là việc rà soát và định danh chính xác các thực thể tham gia vào thị trường. Theo số liệu thống kê mới nhất, toàn thành phố hiện vận hành gần 15.000 cơ sở sản xuất, kinh doanh vật tư nông nghiệp và sản phẩm nông, lâm, thủy sản chính quy. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất nằm ở mạng lưới khổng lồ với hơn 85.000 cơ sở sản xuất ban đầu quy mô nhỏ lẻ do cấp xã, phường trực tiếp quản lý. Việc phân loại và nắm vững "bản đồ" các cơ sở này đã tạo tiền đề quan trọng để các cơ quan chức năng triển khai công tác thanh tra, kiểm tra có trọng tâm, thay vì dàn trải như trước đây.

Thực tế cho thấy, các hoạt động giám sát đã mang lại những kết quả mang tính răn đe cao. Từ đầu năm đến nay, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hà Nội liên tục phát hiện và xử lý nhiều tổ chức, cá nhân vi phạm các quy định về an toàn thực phẩm. Hàng trăm triệu đồng tiền phạt đã được thực thi, cùng với đó là lượng lớn thực phẩm không rõ nguồn gốc, thuốc thú y kém chất lượng bị tiêu hủy quyết liệt.

Những hành vi vi phạm phổ biến như kinh doanh không giấy phép, sử dụng vật tư nông nghiệp ngoài danh mục hay không đảm bảo điều kiện vệ sinh tại các cơ sở nhỏ lẻ vẫn là những điểm nóng cần tiếp tục theo sát. Điều này khẳng định rằng nguy cơ mất an toàn vẫn luôn tiềm ẩn và chỉ có sự hiện diện thường xuyên của cơ quan quản lý mới có thể ngăn chặn thực phẩm bẩn thẩm thấu vào bữa ăn gia đình.

Để giải quyết bài toán nguồn cung một cách căn cơ, Hà Nội đã chủ động mở rộng không gian quản lý thông qua các chuỗi cung ứng liên kết. Thành phố hiện duy trì hơn 1.300 chuỗi thực phẩm an toàn kết nối với 26 tỉnh, thành trên cả nước. Đây là chiến lược "quản lý từ gốc" nhằm kiểm soát chất lượng nông sản ngay tại nơi sản xuất trước khi đưa về Thủ đô tiêu thụ. Việc xây dựng các thương hiệu nông sản được bảo hộ và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong truy xuất nguồn gốc đã góp phần chuẩn hóa quy trình sản xuất. Hệ thống dữ liệu trực tuyến về hồ sơ tự công bố sản phẩm giúp người dân dễ dàng nhận diện hàng thật, hàng giả, đồng thời buộc các doanh nghiệp phải tự nâng cao trách nhiệm với sản phẩm của mình.

Dù đã đạt được những bước tiến đáng kể, lộ trình xây dựng hệ thống an toàn thực phẩm bền vững vẫn còn nhiều rào cản. Đặc thù của thị trường Hà Nội là nguồn cung phụ thuộc lớn vào các địa phương khác, trong khi cơ chế chia sẻ thông tin và xử lý vi phạm liên vùng đôi khi chưa kịp thời. Bên cạnh đó, sự thiếu thống nhất trong một số văn bản quy phạm pháp luật về giới hạn hóa chất, kháng sinh cũng tạo ra những lúng túng nhất định cho lực lượng thực thi công vụ. Đáng lo ngại hơn là nhận thức của một bộ phận người sản xuất còn chạy theo lợi nhuận, trong khi người tiêu dùng đôi khi vẫn dễ dãi với các loại thực phẩm giá rẻ, không rõ xuất xứ tại các chợ cóc, chợ tạm.

Trước những thực trạng này, Hà Nội đang quyết liệt đề xuất các bộ, ngành Trung ương rà soát, bổ sung danh mục chỉ tiêu kiểm soát hóa chất và vật tư nông nghiệp sát với thực tế hơn. Trong thời gian tới, Hà Nội sẽ ưu tiên xây dựng một cơ sở dữ liệu đồng bộ, lấy công nghệ số làm nền tảng để kết nối cung cầu và minh bạch hóa toàn bộ quá trình luân chuyển hàng hóa. Song song với đó, việc tuyên truyền thay đổi tư duy sản xuất từ "số lượng" sang "chất lượng" là yếu tố sống còn. Chỉ khi người nông dân hiểu rằng làm thực phẩm sạch là con đường duy nhất để tồn tại và người tiêu dùng kiên quyết tẩy chay thực phẩm bẩn, khi đó hệ thống an toàn thực phẩm của Thủ đô mới thực sự đạt được sự bền vững và bảo vệ trọn vẹn sức khỏe cộng đồng.

Minh Anh