Mở ra sân chơi giúp sản phẩm làng nghề vươn xa

Nghị quyết về Khu phát triển thương mại và văn hóa tại Thủ đô đã đặt ra ba tiêu chí cốt lõi để xác lập khu vực đủ điều kiện hình thành: có địa điểm cụ thể với ranh giới rõ ràng; có tiềm năng về hạ tầng thương mại - văn hóa và khả năng cải tạo, chỉnh trang; có cộng đồng dân cư, nghệ nhân, chủ thể di sản sẵn sàng tham gia hoạt động, đồng hành phát triển. Đặc biệt, mỗi khu vực phải có phương án tài chính - kỹ thuật rõ ràng, định hướng khai thác gắn với bảo tồn văn hóa và phát triển du lịch.

Đặc biệt, Hà Nội ưu tiên bố trí các khu phát triển tại khu vực định hướng phát triển theo mô hình TOD (Transit Oriented Development - đô thị định hướng giao thông công cộng) theo quy định của Luật Thủ đô.

Một trong những điểm đột phá của nghị quyết là cơ chế hỗ trợ mạnh mẽ từ thành phố dành cho khu phát triển thương mại và văn hóa. Ngoài ưu tiên đầu tư hạ tầng, chỉnh trang đô thị và tổ chức lại giao thông, các khu vực này còn được hưởng chính sách tăng cường dịch vụ công về vệ sinh môi trường, chiếu sáng, giao thông công cộng, cấp thoát nước và truyền thông quảng bá rộng rãi.

Nghị quyết cũng cho biết, ngân sách thành phố sẽ hỗ trợ truyền thông về hình ảnh khu thương mại - văn hóa cả trong và ngoài nước, tạo hiệu ứng lan tỏa và tăng sức hấp dẫn với khách du lịch, nhà đầu tư, cộng đồng sáng tạo. Theo đó, tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân hoạt động văn hóa - nghệ thuật trong khu vực này sẽ được hỗ trợ sử dụng công trình công cộng để tổ chức sự kiện, truyền thông quảng bá và tài trợ tối đa đến 200 triệu đồng cho mỗi hoạt động có giá trị văn hóa đặc sắc hoặc đóng vai trò nổi bật trong bảo tồn, phát huy văn hóa Thủ đô. 

Bên cạnh đó, Nghị quyết cũng dành nguồn lực hỗ trợ đào tạo nhân lực chất lượng cao trong ngành công nghiệp văn hóa, khởi nghiệp sáng tạo và thử nghiệm các sản phẩm mới.

Theo Nghị quyết, Khu phát triển thương mại và văn hóa không chỉ là khái niệm về không gian vật lý, mà còn là thiết chế tổng hợp được hình thành tại các tuyến phố, làng nghề, cụm dân cư có tiềm năng để đầu tư phát triển các hoạt động văn hóa - nghệ thuật - thương mại.

Khu vực này không chỉ là không gian quy tụ các giá trị truyền thống và sáng tạo đương đại, mà còn là sân chơi chung cho các nghệ nhân, nghệ sĩ, người thực hành di sản phi vật thể và các doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực văn hóa, dịch vụ cùng giao lưu, trao đổi kinh nghiệm bảo tồn và phát huy các giá trị truyền thống.

Khuyến khích phát huy giá trị di sản văn hóa

Khu phát triển thương mại và văn hóa sẽ vận hành theo nguyên tắc tự nguyện, tự quản; bảo đảm sự đồng thuận đa số đại diện của cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, chủ sở hữu nhà ở/công trình kiến trúc, hộ gia đình thường trú trong khu.

Được áp dụng các tiêu chuẩn, điều kiện về văn hóa kinh doanh, an ninh, trật tự, vệ sinh an toàn thực phẩm, bảo vệ môi trường tại khu phát triển thương mại và văn hóa cao hơn so với các quy định chung để phát triển các hoạt động văn hoá, sáng tạo gắn với phát triển kinh tế bền vững, bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa và ngành, nghề truyền thống, thu hút, phát triển du lịch trên địa bàn.

Nhà nước khuyến khích và ưu tiên đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng, bảo vệ, phát huy giá trị di sản văn hóa, phát triển trung tâm công nghiệp văn hoá trong phạm vi khu phát triển thương mại và văn hóa; bảo đảm an ninh trật tự, an toàn xã hội, cải thiện cảnh quan, môi trường.

Cho phép triển khai thử nghiệm có kiểm soát các ý tưởng, sản phẩm, mô hình, công nghệ hoặc hoạt động văn hóa sáng tạo mới tại khu phát triển thương mại và văn hóa với khuôn khổ giới hạn không gian, thời gian, đối tượng và trách nhiệm nhằm đánh giá tính khả thi và tác động trước khi áp dụng rộng rãi.

Chia sẻ về việc Nghị quyết được thông qua, TS Bùi Văn Tuấn – Phó Viện trưởng Viện Hà Nội học và Đào tạo quốc tế (Đại học Thủ đô) cho biết, Hà Nội hiện đang sở hữu hơn 1.350 làng nghề truyền thống với các sản phẩm đa dạng, đây là tiềm năng rất lớn về du lịch văn hóa. Nghị quyết về khu phát triển thương mại và văn hóa (Thực hiện khoản 8 Điều 21 Luật Thủ đô), người dân làng nghề có cơ hội phát huy giá trị của nghề truyền thống, bảo tồn được tinh hoa văn hóa.

"Những trung tâm thương mại và văn hóa thúc đẩy sản xuất kinh doanh làng nghề sẽ tạo ra những đóng góp cho kinh tế địa phương và góp phần phát triển công nghiệp văn hóa Thủ đô”, TS Bùi Văn Tuấn khẳng định.

Thái An