Tại buổi họp báo về tình hình kinh tế - xã hội Quý I/2026 diễn ra vào chiều ngày 6/4, Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội Nguyễn Trọng Kỳ Anh đã công bố những định hướng mang tính bước ngoặt của Quy hoạch tổng thể Thủ đô. Đây được coi là bản quy hoạch lịch sử, đặt nền móng vững chắc cho sự phát triển của thành phố hướng tới mốc kỷ niệm 1100 năm Thăng Long - Hà Nội.

Triết lý "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại" và Trục xương sống Sông Hồng

Khác với những bản quy hoạch ngắn hạn trước đây, tầm nhìn lần này xác lập một chiến lược xuyên suốt một thế kỷ, đặt Hà Nội vào vị thế cực tăng trưởng chủ đạo của vùng Đồng bằng sông Hồng và là mắt xích quan trọng trong mạng lưới thành phố kết nối toàn cầu. Triết lý xuyên suốt "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại" không chỉ là khẩu hiệu mà được cụ thể hóa bằng cấu trúc đô thị đa trung tâm, hình thành các cực phát triển động lực tại phía Bắc (Đông Anh, Mê Linh, Sóc Sóc), phía Tây (Hòa Lạc, Xuân Mai) và phía Nam (Phú Xuyên).

Điểm nhấn đáng chú ý nhất trong không gian kiến trúc chính là việc xác lập 9 trục phát triển chủ đạo. Trong đó, trục cảnh quan sông Hồng sẽ đóng vai trò là "xương sống" – nơi hội tụ của các hoạt động văn hóa, giải trí và kinh tế. Việc phát triển hài hòa hai bên bờ sông sẽ tạo nên diện mạo mới cho đô thị, kết nối chặt chẽ giữa lõi di sản nghìn năm với những khu đô thị mới hiện đại. Để hiện thực hóa viễn cảnh này, Hà Nội dự kiến huy động nguồn lực khổng lồ lên tới 11 triệu tỷ đồng cho giai đoạn đến năm 2045, ưu tiên hoàn thiện hệ thống đường sắt đô thị (Metro) và các tuyến vành đai chiến lược.

"Mở khóa" nguồn lực từ Luật Thủ đô (sửa đổi)

Một trong những yếu tố then chốt giúp bản quy hoạch này khả thi hơn các giai đoạn trước chính là sự hỗ trợ từ Luật Thủ đô (sửa đổi). Với các cơ chế đặc thù, Hà Nội được trao quyền tự chủ cao hơn trong quản lý đất đai, đầu tư công và đặc biệt là chiến lược thu hút nhân tài.

Đáng chú ý, mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) sẽ được triển khai mạnh mẽ tại các nhà ga Metro. Đây là chìa khóa để hình thành các khu đô thị nén hiện đại, giúp giảm tải áp lực dân cư cho khu vực nội đô lịch sử, đồng thời tạo ra không gian sống tiện nghi, giảm thiểu ô nhiễm môi trường.

Chiến lược 5 trọng tâm giải quyết bài toán quá tải hạ tầng

Trước những lo ngại về việc gia tăng mật độ xây dựng khi quy mô dân số dự báo đạt mức 20 triệu người vào năm 2065, lãnh đạo Sở Quy hoạch - Kiến trúc khẳng định thành phố đã chuẩn bị những kịch bản ứng phó bài bản. Thay vì phát triển dàn trải, Hà Nội sẽ điều tiết dân cư theo mô hình đa cực, phân tán áp lực nội đô bằng cách tạo ra việc làm và sinh kế tại các trung tâm mới.

Hệ thống hạ tầng giao thông sẽ đóng vai trò dẫn dắt với mục tiêu đầy tham vọng: triển khai hơn 1.000 km đường sắt đô thị. Chỉ tính riêng đến năm 2035, thành phố phấn đấu hoàn thành từ 400 - 450 km Metro, tạo ra một sự thay đổi diện mạo giao thông cực kỳ lớn.

Song song với phát triển hạ tầng, Hà Nội sẽ thực hiện quản trị đô thị thông minh thông qua công nghệ số và dữ liệu lớn để giám sát quy hoạch theo thời gian thực. Việc quản lý không gian cũng được chuyển dịch sang hướng đa tầng, đa lớp: tăng hệ số sử dụng không gian ngầm và chiều cao để dành quỹ đất cho cây xanh, mặt nước. Với việc HĐND Thành phố chính thức thông qua Nghị quyết số 03/NQ-HĐND vào ngày 28/3/2026, bản quy hoạch này không chỉ là những con số xây dựng khô khan, mà còn là lời cam kết về một chất lượng sống bền vững cho người dân Thủ đô trong tương lai.

Hương Mi