Theo Báo cáo Chỉ số Thương mại điện tử Việt Nam 2025 (EBI 2025) vừa được Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) công bố trong khuôn khổ Diễn đàn toàn cảnh thương mại điện tử Việt Nam, Hà Nội đã vươn lên dẫn đầu bảng xếp hạng với 74,7 điểm. Đáng chú ý, khoảng cách giữa Hà Nội và các địa phương khác là vô cùng lớn, cho thấy sự phân hóa mạnh mẽ trong phát triển thương mại điện tử trên cả nước.

Thành phố Hồ Chí Minh xếp thứ hai với 73,5 điểm, theo sát Hà Nội. Tuy nhiên, vị trí thứ ba thuộc về Đà Nẵng chỉ đạt 28,1 điểm, một khoảng cách đáng kể lên tới 46,6 điểm so với Hà Nội. Điểm trung bình của chỉ số EBI năm nay chỉ là 9,3, làm nổi bật sự chênh lệch rõ rệt giữa hai trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước với các tỉnh, thành phố còn lại.

Báo cáo EBI 2025 được xây dựng dựa trên khảo sát hàng nghìn doanh nghiệp trên toàn quốc, đánh giá dựa trên 3 nhóm tiêu chí chính: hạ tầng và nguồn nhân lực, giao dịch giữa doanh nghiệp với người tiêu dùng (B2C), và giao dịch giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp (B2B). Đặc biệt, năm nay VECOM lần đầu tiên đưa vào thông tin về dịch vụ bưu chính chuyển phát cho thương mại điện tử theo từng địa phương, một yếu tố quan trọng trong việc tính toán chỉ số thương mại điện tử bán lẻ (B2C).

Phân tích chi tiết các nhóm tiêu chí cho thấy sự vượt trội của Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh. Ở chỉ số giao dịch B2C, hai thành phố này đạt từ 62,9 điểm trở lên, trong khi 61 địa phương còn lại có số điểm cao nhất chỉ đạt 4,5 điểm (tỉnh Bắc Ninh). Tương tự, ở chỉ số hạ tầng và nguồn nhân lực, ba địa phương dẫn đầu là Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng có số điểm thấp nhất là 76,9, trong khi 60 địa phương còn lại có số điểm cao nhất là 36 (thành phố Hải Phòng). Đối với chỉ số giao dịch B2B, TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội và Đà Nẵng có số điểm từ 62,6 trở lên, bỏ xa 60 địa phương còn lại với số điểm cao nhất là 42,2 (tỉnh Bình Dương).

VECOM nhận định rằng có những giải pháp có thể nhanh chóng cải thiện điểm số thành phần, bao gồm việc nâng cao nhận thức về tên miền, khuyến khích hộ kinh doanh và doanh nghiệp vừa và nhỏ tham gia các sàn thương mại điện tử, và nâng cao chất lượng dịch vụ bưu chính chuyển phát nhanh tại địa phương. Sở Công Thương được xác định là cơ quan nòng cốt trong việc triển khai các giải pháp này.

Tuy nhiên, để nâng cao một số tiêu chí thành phần phức tạp hơn như quy mô doanh nghiệp hay thu nhập, VECOM nhấn mạnh sự cần thiết của các giải pháp nhất quán và đồng bộ trong nhiều năm, đòi hỏi sự phối hợp từ cấp tỉnh đến nhiều cơ quan quản lý nhà nước liên quan đến thương mại, đầu tư, doanh nghiệp, khoa học và công nghệ, bưu chính, và giao thông vận tải.

Việc Hà Nội dẫn đầu bảng xếp hạng EBI 2025 cho thấy những nỗ lực đáng kể của thành phố trong việc phát triển hạ tầng, nguồn nhân lực và tạo điều kiện thuận lợi cho các giao dịch thương mại điện tử. Tuy nhiên, báo cáo cũng chỉ ra một thách thức lớn đối với sự phát triển cân bằng của thương mại điện tử trên cả nước, đòi hỏi các địa phương cần có những chiến lược và hành động quyết liệt hơn để thu hẹp khoảng cách với các thành phố lớn.

Hương Mi