Tối 14/11, tại không gian lịch sử và linh thiêng của Hoàng thành Thăng Long, Festival Bảo tồn và Phát triển Làng nghề Quốc tế năm 2025 đã chính thức khai mạc, trở thành một sự kiện văn hóa, kinh tế quy mô, hội tụ 350 gian hàng tinh hoa thủ công mỹ nghệ trong nước và quốc tế.

Lễ khai mạc Festival năm nay mang ý nghĩa sâu sắc, không chỉ là dịp để cộng đồng làng nghề giao lưu mà còn là hoạt động thiết thực kỷ niệm 80 năm Ngày thành lập ngành Nông nghiệp và Môi trường (14/11/1945 - 14/11/2025). Sự kiện cũng là màn chào mừng thành công của Đại hội Đảng bộ thành phố Hà Nội lần thứ XVIII, nhiệm kỳ 2025-2030, tiến tới Đại hội XIV của Đảng, thể hiện sự quán triệt tinh thần phát triển văn hóa đi đôi với kinh tế.

Làng Nghề Việt Nam: Linh hồn văn hóa và đòn bẩy kinh tế

Phát biểu tại Festival, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng khẳng định Festival là sự kiện văn hóa, kinh tế có ý nghĩa sâu sắc, "tôn vinh tinh hoa làng nghề Việt Nam và thế giới, khẳng định sức sống bền vững của văn hóa nghề truyền thống trong thời đại mới". Ông nhấn mạnh rằng, sản phẩm thủ công không chỉ là sinh kế mà còn là linh hồn của văn hóa dân tộc, biểu tượng của sự khéo léo, bền bỉ và sáng tạo.

Hiện nay, khu vực ngành nghề nông thôn có khoảng 600.000 cơ sở sản xuất, tạo việc làm cho hơn 2,1 triệu lao động, bao gồm cả người cao tuổi và người khuyết tật. Đặc biệt, kim ngạch xuất khẩu sản phẩm thủ công mỹ nghệ năm 2024 đã đạt trên 2,3 tỷ đô la Mỹ, minh chứng rõ nét cho tiềm năng to lớn và sức sống bền bỉ của làng nghề Việt Nam.

Festival năm 2025 được kỳ vọng sẽ là cầu nối hợp tác, sáng tạo và phát triển bền vững, giúp khu vực làng nghề Việt Nam tiếp tục phát triển mạnh mẽ, không chỉ bảo tồn di sản văn hóa mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh và giá trị gia tăng của sản phẩm, góp phần xây dựng nông thôn Việt Nam ngày càng giàu đẹp, văn minh.

Hà Nội - Vùng đất "trăm nghề" và tầm nhìn sáng tạo

Với Hà Nội, mảnh đất nghìn năm văn hiến, tiếp tục khẳng định vị thế là "cái nôi" của làng nghề Việt Nam với hơn 1.350 làng nghề và làng có nghề, trong đó có 337 làng nghề truyền thống đã được công nhận. Đây là một kho tàng vô giá, nơi lưu giữ tinh hoa và kỹ thuật cha truyền con nối.

Phát biểu tại lễ khai mạc, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Đức Trung nhấn mạnh Festival năm nay vượt lên khuôn khổ của một triển lãm đơn thuần. Đó là "không gian giao lưu, chia sẻ, học hỏi và kết nối thương mại", nơi các nghệ nhân có thể tiếp cận xu hướng toàn cầu, nâng cao năng lực sản xuất và cạnh tranh.

Thành phố đã đạt được những bước tiến đáng kể trong việc đưa làng nghề hội nhập quốc tế. Đáng chú ý, năm 2024, hai làng nghề tiêu biểu của Thủ đô là gốm sứ Bát Tràng và dệt lụa Vạn Phúc đã chính thức trở thành thành viên của Mạng lưới các thành phố thủ công sáng tạo trên toàn thế giới (World Craft City Network) – một vinh dự lần đầu tiên thuộc về Việt Nam. Hiện nay, Hà Nội đang tiếp tục tích cực hoàn thiện hồ sơ trình Hội đồng Thủ công thế giới xem xét công nhận thêm hai làng nghề: điêu khắc sơn mỹ nghệ Sơn Đồng và khảm trai, sơn mài Chuyên Mỹ, thể hiện rõ chiến lược phát triển bền vững và hội nhập sâu rộng.

Festival 2025: Nơi giao thoa văn hóa

Diễn ra từ ngày 14 đến 18/11, Festival 2025 được tổ chức tại Trung tâm Hoàng thành Thăng Long – một di sản thế giới, tạo nên sự kết hợp độc đáo giữa giá trị truyền thống và tinh thần hiện đại. Với 350 gian hàng, sự kiện được chia thành các không gian chủ đề: Bảo tồn, Phát triển, Hội nhập quốc tế, OCOP và Ẩm thực.

Festival không chỉ tôn vinh tinh hoa nghề Việt mà còn chào đón sự hội tụ của các làng nghề thế giới. Khách tham quan được chiêm ngưỡng bức tranh đa sắc màu của thủ công nhân loại, từ gốm sứ Nhật Bản, lụa Thái Lan, chạm bạc Lào, thổ cẩm Indonesia, điêu khắc gỗ Ấn Độ, cho đến thêu tay Pháp và dệt truyền thống châu Phi. Mỗi sản phẩm mang đến một câu chuyện văn hóa, tạo nên cuộc đối thoại xuyên biên giới giữa các dân tộc.

Bên cạnh hoạt động trưng bày, Festival còn diễn ra nhiều hoạt động chuyên sâu, giàu tính kết nối:

Hội thi sản phẩm thủ công mỹ nghệ Việt Nam: Thu hút hàng trăm nghệ nhân với gần 500 tác phẩm dự thi.

Lễ rước tổ nghề và tôn vinh nghệ nhân, thợ giỏi tiêu biểu.

Hội thảo chuyên đề và Diễn đàn giao lưu quốc tế: Với sự tham gia của Hội đồng Thủ công thế giới và nhiều chuyên gia, nghệ nhân hàng đầu đến từ các châu lục, thảo luận về định hướng phát triển và bảo tồn di sản nghề.

Không gian Ẩm thực OCOP Việt Nam: Nơi du khách trải nghiệm nét văn hóa ẩm thực đặc sắc, mà mỗi món ăn được xem là một "bản sắc kể chuyện", kết nối văn hóa, con người và thiên nhiên. 

Tại lễ khai mạc, Ban tổ chức cũng đã tiến hành trao giải cho các tác giả xuất sắc của Hội thi sản phẩm Thủ công mỹ nghệ Việt Nam và Hội thi làng nghề Hà Nội năm 2025, khép lại một buổi tối ý nghĩa, mở ra một tuần lễ giao lưu đầy hứa hẹn.

Hương Mi