GS.VS. Châu Văn Minh được Viện Hàn lâm Khoa học Nga  – trung tâm khoa học hàng đầu thế giới với hơn 300 năm lịch sử bầu là Viện sĩ trong kỳ họp toàn thể ngày 29-30/5/2025.

Thành lập từ năm 1724, RAS là một trong những trung tâm học thuật lớn và uy tín hàng đầu thế giới, quy tụ gần 2.000 viện sĩ cùng mạng lưới hàng trăm viện nghiên cứu trên khắp Liên bang Nga, nơi từng sản sinh nhiều nhà khoa học đoạt giải Nobel và tạo nên những đột phá trong các lĩnh vực khoa học tự nhiên và công nghệ. 

Với sự kiện này, GS.VS. Châu Văn Minh là Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Nga thứ 4 của VAST, cùng với GS.VS. Trần Đại Nghĩa, GS.VS. Nguyễn Văn Hiệu và GS.VS. Đặng Vũ Minh; đồng thời là Viện sĩ của 3 tổ chức hàn lâm quốc tế gồm: gồm Viện Hàn lâm Khoa học Nga, Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Belarus và Liên hiệp các Viện Hàn lâm Khoa học Thế giới (IAAS).

GS. VS. Châu Văn Minh là chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực hóa sinh các hợp chất thiên nhiên, với gần 500 công trình khoa học, công bố hơn 40 sáng chế và giải pháp hữu ích. 

Trên cương vị Chủ tịch Viện Hàn lâm từ năm 2008, ông đã lãnh đạo triển khai nhiều chương trình khoa học công nghệ trọng điểm quốc gia như: Chương trình Tây Nguyên 3, chương trình phát triển vệ tinh quan sát Trái đất của Việt Nam, hệ thống bảo tàng thiên nhiên quốc gia, dự án phát triển trường Đại học công lập quốc tế Việt – Pháp (USTH),…

Đặc biệt, GS. VS. Châu Văn Minh đã có nhiều đóng góp quan trọng trong việc phát triển hợp tác khoa học Việt – Nga, nhất là trong nghiên cứu cơ bản và đào tạo nguồn nhân lực.

Ông đã thúc đẩy việc xây dựng và triển khai các lộ trình hợp tác biển giữa hai Viện Hàn lâm Việt - Nga, chỉ đạo tổ chức các chuyến khảo sát chung bằng các tàu nghiên cứu khoa học Nga "Viện sĩ Oparin" và "Viện sĩ Lavrentiev" trong vùng biển Đông Việt Nam, hợp tác nghiên cứu và đào tạo nhân lực trong lĩnh vực vật lý hạt nhân Viện Liên hiệp Nghiên cứu Hạt nhân Dubna (JINR), và phát triển các chương trình nghiên cứu liên ngành về vật liệu mới, hóa dược – công nghệ sinh học, vật lý hạt nhân, công nghệ vũ trụ… với nhiều Viện nghiên cứu và trường Đại học Nga.

Những nỗ lực này góp phần củng cố nền tảng nghiên cứu cơ bản của Viện Hàn lâm nói riêng và Việt Nam, nói chung, đào tạo đội ngũ cán bộ khoa học trình độ cao và làm sâu sắc thêm quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt – Nga.

Trên cơ sở những đóng góp tích cực thúc đẩy hợp tác nghiên cứu và đào tạo khoa học công nghệ chất lượng cao giữa Việt Nam và Nga, Hội đồng Liên hiệp các tổ chức giáo dục và khoa học Liên bang Nga tín nhiệm lựa chọn GS.VS. Châu Văn Minh là "Đại sứ Giáo dục và Khoa học Nga".

Việc Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam được bầu làm Viện sĩ của Viện Hàn lâm Khoa học Nga không chỉ là sự ghi nhận xứng đáng đối với một nhà khoa học xuất sắc, mà còn là niềm tự hào chung của cộng đồng khoa học Việt Nam. 

Đây là minh chứng rõ ràng cho sự phát triển và hội nhập ngày càng sâu rộng của khoa học Việt Nam, đồng thời mở ra những cơ hội mới để tăng cường hợp tác nghiên cứu và đào tạo giữa Việt Nam và Liên bang Nga trong giai đoạn tới.

Thu Giang