Đại hội đại biểu toàn quốc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026-2031 khai mạc trọng thể với sự tham dự của 489 đại biểu chính thức. Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể Trung ương, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài dự và phát biểu chỉ đạo Đại hội.

Với chủ đề “Đoàn kết - sáng tạo - đột phá - phát triển”, Đại hội có nhiệm vụ đánh giá toàn diện kết quả thực hiện Nghị quyết Đại hội khóa VIII; xác định phương hướng, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp nhiệm kỳ 2026-2031; đồng thời thảo luận những vấn đề quan trọng nhằm tiếp tục phát huy vai trò của Liên hiệp Hội Việt Nam trong thời kỳ phát triển mới.

Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam phát huy vai trò của đội ngũ trí thức

Báo cáo chính trị tại Đại hội cho thấy, trong nhiệm kỳ VIII, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam và các tổ chức thành viên đã bám sát chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nhất là những chủ trương về xây dựng và phát huy vai trò đội ngũ trí thức, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đồng thời nỗ lực đổi mới nội dung, phương thức hoạt động và đạt nhiều kết quả quan trọng.

Đến hết tháng 7/2026, hệ thống Liên hiệp Hội Việt Nam có 34 Liên hiệp Hội tỉnh, thành phố, 92 hội ngành toàn quốc và 575 tổ chức khoa học và công nghệ. Cùng với củng cố tổ chức, hệ thống tiếp tục mở rộng tập hợp đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ trên nhiều ngành, lĩnh vực, địa bàn; quan tâm hơn tới trí thức trẻ, trí thức trong doanh nghiệp và trí thức Việt Nam ở nước ngoài.

Hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội tiếp tục là một trong những thế mạnh nổi bật. Trong nhiệm kỳ, Liên hiệp Hội Việt Nam và các tổ chức thành viên tích cực tham gia góp ý các dự thảo văn kiện, cơ chế, chính sách, dự án luật, chương trình, đề án, dự án quan trọng; cung cấp các luận cứ khoa học, khách quan và thực tiễn phục vụ quá trình hoạch định chủ trương, chính sách và ra quyết định của các cơ quan có thẩm quyền.

Cùng với đó, hoạt động phổ biến kiến thức khoa học và công nghệ được triển khai thường xuyên, rộng khắp, với nội dung và phương thức ngày càng đa dạng. 

Từ năm 2020 đến nay, Liên hiệp Hội Việt Nam ở Trung ương và địa phương hằng năm triển khai hàng trăm đề tài, nhiệm vụ nghiên cứu khoa học ở nhiều cấp độ; tăng cường phối hợp với doanh nghiệp và huy động sự tham gia của đông đảo chuyên gia, nhà khoa học. Nhiều đề tài, dự án có tính ứng dụng cao, góp phần đưa tiến bộ khoa học và công nghệ vào sản xuất và đời sống.

Công tác tôn vinh trí thức, khuyến khích sáng tạo khoa học và công nghệ, hợp tác quốc tế và xã hội hóa các hoạt động khoa học và công nghệ, giáo dục và đào tạo, chăm sóc sức khỏe nhân dân, phát triển cộng đồng cũng tiếp tục được quan tâm, góp phần mở rộng phạm vi và nâng cao hiệu quả hoạt động của Liên hiệp Hội Việt Nam.

Đổi mới mạnh mẽ phương thức tập hợp đội ngũ trí thức trẻ và tăng cường hợp tác quốc tế

Phát biểu chỉ đạo tại Đại hội, đồng chí Bùi Thị Minh Hoài nhấn mạnh, trí thức nói chung và trí thức trong lĩnh vực KH-CN nói riêng là vốn quý của dân tộc. Trong quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Đảng luôn coi trọng vai trò của trí thức, từ đó, đội ngũ trí thức đã có những đóng góp thiết thực, cùng các giai cấp, các tầng lớp nhân dân làm nên những thắng lợi vẻ vang của dân tộc dưới sự lãnh đạo của Đảng.

Chiến lược quốc gia về phát triển đội ngũ trí thức trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã khẳng định: “Phát triển đội ngũ trí thức là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài của Đảng, Nhà nước, của người đứng đầu và của chính đội ngũ trí thức; là đầu tư chiến lược, cần được đặt trong tầm nhìn dài hạn, gắn với các chiến lược phát triển quốc gia”.

Đồng chí Bùi Thị Minh Hoài đề nghị trong nhiệm kỳ mới, VUSTA tập trung thực hiện tốt các nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm. Đó là làm tốt hơn nữa vai trò cầu nối chính trị, kiến tạo môi trường tự do sáng tạo cho đội ngũ trí thức; quyết liệt thực hiện chuyển đổi số toàn hệ thống, xây dựng hệ sinh thái số liên thông toàn quốc. Đồng thời nâng cao chất lượng và tính đột phá của hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội; đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng và chuyển giao KH-CN; đổi mới mạnh mẽ phương thức tập hợp đội ngũ trí thức trẻ và tăng cường hợp tác quốc tế.

Quyết tâm thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội IX

Tại Đại hội, các đại biểu đã phát huy tinh thần dân chủ, đoàn kết, trách nhiệm, tiến hành bầu Ban Chấp hành Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam khóa IX, nhiệm kỳ 2026-2031, gồm 143 đồng chí. Giáo sư, Viện sĩ Châu Văn Minh, nguyên Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng các khóa XI, XII, XIII; Phó Chủ tịch không chuyên trách Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Bí thư Đảng ủy Liên hiệp Hội Việt Nam, được tín nhiệm bầu giữ chức Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam khóa IX, nhiệm kỳ 2026-2031.

Phát biểu nhận nhiệm vụ, GS.VS Châu Văn Minh bày tỏ cảm ơn Đại hội và Ban Chấp hành đã tín nhiệm bầu ông cùng tập thể lãnh đạo khóa IX. Ông khẳng định Ban Chấp hành nhiệm kỳ mới sẽ kế thừa, phát huy những thành quả, truyền thống tốt đẹp và kinh nghiệm quý báu của các thế hệ lãnh đạo, cán bộ, hội viên trong toàn hệ thống; đồng thời xây dựng Ban Chấp hành đoàn kết, sáng tạo, thống nhất ý chí và hành động, quyết tâm thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội IX.

Theo GS.VS Châu Văn Minh, Đại hội IX diễn ra trong bối cảnh đất nước và khoa học, công nghệ đang có những thay đổi rất nhanh, đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với chất lượng đóng góp, năng lực dự báo và trách nhiệm xã hội của đội ngũ trí thức. Vì vậy, nhiệm kỳ mới cần tạo được một tinh thần đổi mới thực chất, bắt đầu từ cách tổ chức công việc, cách tập hợp trí thức, cách lắng nghe các nhà khoa học và cách đưa những ý kiến khoa học có giá trị đến với các cơ quan có trách nhiệm.

“Giá trị lớn nhất của Liên hiệp Hội Việt Nam chính là con người, là trí tuệ và tâm huyết của đội ngũ trí thức. Vì vậy, Liên hiệp Hội Việt Nam cần tiếp tục làm tốt vai trò cầu nối giữa trí thức với Đảng, Nhà nước và xã hội”, GS.VS Châu Văn Minh nhấn mạnh. 

5 nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm

Trong nhiệm kỳ 2026 - 2031, Liên hiệp Hội Việt Nam xác định tập trung vào 5 nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm:

Thứ nhất, đẩy mạnh tham mưu, tư vấn, phản biện nhằm cụ thể hóa các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và hướng dẫn của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; góp phần kiến tạo môi trường thuận lợi để đội ngũ trí thức phát huy năng lực sáng tạo, trách nhiệm và khát vọng cống hiến.

 Thứ hai, đổi mới mạnh mẽ phương thức tập hợp, đoàn kết và phát huy đội ngũ trí thức; chú trọng trẻ hóa đội ngũ, thu hút trí thức trẻ, trí thức trong doanh nghiệp và trí thức Việt Nam ở nước ngoài; tăng cường bồi dưỡng chính trị, đạo đức nghề nghiệp và cập nhật kiến thức cho đội ngũ cán bộ hội.

Thứ ba, tạo chuyển biến mạnh về chất lượng và hiệu quả hoạt động chuyên môn; nâng cao chất lượng tư vấn, phản biện và giám định xã hội theo hướng chủ động phát hiện vấn đề, dựa trên cơ sở khoa học và bằng chứng thực tiễn; đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo, phổ biến kiến thức và truyền thông; tăng cường ứng dụng chuyển đổi số để đưa tri thức khoa học đến gần hơn với người dân.

Thứ tư, tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động và quản trị của toàn hệ thống; hoàn thiện quy chế, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lí, điều hành và kết nối chuyên gia; tăng cường phối hợp giữa Cơ quan Trung ương Liên hiệp Hội Việt Nam với các hội ngành toàn quốc, Liên hiệp Hội địa phương và các tổ chức khoa học và công nghệ; nâng cao năng lực nghiên cứu, dự báo chiến lược và khả năng tham gia các nhiệm vụ lớn của đất nước.

Thứ năm, nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế về khoa học và công nghệ, tăng cường kết nối trí thức Việt Nam trên toàn cầu; chủ động mở rộng quan hệ với các tổ chức khoa học và công nghệ, mạng lưới chuyên gia quốc tế; xây dựng các hình thức kết nối linh hoạt với trí thức Việt Nam ở nước ngoài nhằm huy động nguồn lực tri thức, kinh nghiệm và công nghệ tiên tiến phục vụ phát triển đất nước.

GS.VS Châu Văn Minh cho biết, Ban Chấp hành khóa IX sẽ luôn chủ động, tích cực và trách nhiệm trong thực hiện các nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam giao và các nhiệm vụ theo Điều lệ Liên hiệp Hội Việt Nam; đồng thời tham mưu, đề xuất với Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và phối hợp chặt chẽ với các ban, bộ, ngành, địa phương.

Ban Chấp hành khóa IX cũng cam kết điều hòa, phối hợp hoạt động của các hội thành viên, quản lý tốt các đơn vị trực thuộc để triển khai hiệu quả Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết Đại hội XI của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp cách mạng trong giai đoạn mới.

Với phương châm “Đoàn kết - Sáng tạo - Đột phá - Phát triển”, GS.VS Châu Văn Minh khẳng định tập thể Ban Chấp hành khóa IX sẽ nỗ lực vượt qua khó khăn, thách thức, xứng đáng với niềm tin, sự kỳ vọng của Đảng, Nhà nước, Nhân dân và đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ cả nước.

Hương Mi