Theo các nghệ nhân cao tuổi trong làng, nghề gốm tại xã Gia Thủy bắt đầu từ năm 1959, khi một nghệ nhân làm gốm từ Thanh Hóa di cư về đây lập nghiệp.

Khác hẳn với sự bóng bẩy, cầu kỳ của gốm Bát Tràng hay gốm Phù Lãng, gốm Gia Thủy có được độ bóng tự nhiên nhờ nguyên liệu và kỹ thuật nung lửa điêu luyện. Nhờ vào nguyên liệu đất sét nâu vàng hiếm có, có độ kết dính cao, mịn màng và khả năng chịu nhiệt phi thường có tại địa phương và đôi tay tài hoa của người nghệ nhân đam mê với nghề, nghề làm gốm ở Gia Thủy đã được lưu giữ qua nhiều thế hệ và trở thành văn hóa truyền thống độc đáo tại địa phương.

Năm 2007, làng gốm Gia Thủy chính thức được công nhận là một trong những làng nghề truyền thống của Ninh Bình, khẳng định giá trị văn hóa độc đáo của địa phương. Cho đến nay, dù thời gian có trôi qua, gốm Gia Thủy vẫn luôn giữ được sức sống bền bỉ, trở thành một điểm đến hấp dẫn cho du khách gần xa.

Hiện nay, hợp tác xã Gốm Gia Thủy (xã Gia Tường) được thành lập, quy tụ gần 60 thành viên đang trở thành hạt nhân liên kết sản xuất, kinh doanh. Đặc biệt, chính quyền địa phương đã quy hoạch khu sản xuất tập trung rộng 5.000m2 và vùng nguyên liệu gần 10.000m2 tách biệt khu dân cư để giải quyết bài toán ô nhiễm môi trường, tạo đà cho sự phát triển bền vững.

Nhận thức rõ tính cấp bách của việc xây dựng thương hiệu, UBND tỉnh đã phê duyệt nhiệm vụ khoa học và công nghệ “Tạo lập, quản lý và phát triển nhãn hiệu tập thể “Gốm Gia Thủy” cho sản phẩm gốm Gia Thủy (xã Gia Tường) và được Viện Sở hữu trí tuệ quốc gia (Bộ Khoa học và Công nghệ) chủ trì thực hiện từ tháng 12/2023.

Đến nay, Nhãn hiệu tập thể “Gốm Gia Thủy - Ninh Bình” đã được Cục Sở hữu trí tuệ cấp văn bằng bảo hộ số 566186 ngày 21/8/2025, tạo nền tảng cho việc chuẩn hóa quy trình sản xuất, nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm, mở ra cơ hội đưa gốm Gia Thủy vươn xa hơn trên bản đồ thủ công mỹ nghệ Việt Nam.

Việc được công nhận nhãn hiệu tập thể giúp nâng cao vị thế sản phẩm gốm Gia Thủy trên thị trường, mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội cho người dân sản xuất, kinh doanh. Đồng thời duy trì, phát huy truyền thống làng nghề của người dân địa phương, tham gia vào chuỗi du lịch làng nghề của Ninh Bình.

Tại hội nghị, lãnh đạo Cục Sở hữu trí tuệ đã trao Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu cho sản phẩm “Gốm Gia Thủy - Ninh Bình”.

Khánh An