Giáo sư Ashish Sharma, giảng viên Khoa Điện tử và Truyền thông, Đại học Chandigarh, vừa được Văn phòng Sáng chế Ấn Độ cấp bằng sáng chế cho giải pháp mang tên "Vehicle Security System" (Hệ thống an ninh phương tiện). Hồ sơ đăng ký được nộp từ năm 2019 và chính thức được bảo hộ vào năm 2026.

Theo tác giả, hệ thống được thiết kế nhằm phát hiện các hành vi xâm nhập trái phép vào phương tiện. Thiết bị sử dụng cảm biến chuyển động để nhận biết khi có người tiếp cận xe, kết hợp cảm biến lực nhằm phát hiện các hành vi cạy phá hoặc mở cửa trái phép. Ngay khi phát hiện dấu hiệu bất thường, camera sẽ tự động ghi lại hình ảnh, video của đối tượng.

Đồng thời, hệ thống định vị GPS liên tục theo dõi vị trí phương tiện và gửi cảnh báo cùng hình ảnh, video và tọa độ hiện tại đến điện thoại của chủ xe, giúp người dùng nhanh chóng xử lý hoặc cung cấp thông tin cho cơ quan chức năng nếu cần thiết.

Theo Giáo sư Sharma, ý tưởng nghiên cứu xuất phát từ thực trạng trộm cắp phương tiện diễn biến phức tạp tại Ấn Độ. Báo cáo "Crime in India 2024" của Cục Hồ sơ Tội phạm Quốc gia Ấn Độ cho thấy nước này ghi nhận hơn 233.000 vụ trộm cắp phương tiện trong năm 2024 cùng hơn 5.600 vụ trộm tài sản bên trong xe. Tỷ lệ thu hồi phương tiện bị đánh cắp chỉ đạt khoảng 25–30%, trong khi đối với xe hai bánh, tỷ lệ phát hiện còn dưới 27%.

Ông cho biết việc kết hợp các cảm biến điện tử với công nghệ định vị và truyền dữ liệu qua Internet có thể tạo ra một hệ thống cảnh báo tự động, giúp chủ phương tiện phát hiện sớm nguy cơ mất cắp thay vì chỉ xử lý sau khi sự việc đã xảy ra.

Ngoài chức năng gửi cảnh báo theo thời gian thực, hệ thống còn có thể lưu trữ hình ảnh và video trên nền tảng đám mây để phục vụ việc điều tra khi cần thiết. Trong các phiên bản mở rộng, thiết bị cũng có thể sử dụng năng lượng mặt trời nhằm duy trì hoạt động liên tục.

Theo tính toán của nhóm nghiên cứu, chi phí lắp ráp hệ thống cơ bản dao động từ khoảng 5.000–10.000 rupee (tương đương khoảng 1,5–3 triệu đồng). Nếu tích hợp thêm các tính năng nâng cao, chi phí có thể tăng thêm khoảng 5.000 rupee.

Giáo sư Ashish Sharma cho biết đây là một trong 11 sáng chế ông đã đăng ký, trong đó đã có hai sáng chế được cấp bằng bảo hộ.

Đại diện Đại học Chandigarh nhận định việc được cấp bằng sáng chế phản ánh hiệu quả của hệ sinh thái nghiên cứu và đổi mới sáng tạo tại trường. Theo số liệu do nhà trường công bố, các giảng viên và sinh viên của trường đã nộp hơn 6.000 đơn đăng ký sáng chế, trong đó khoảng 5.800 đơn đã được công bố và 260 sáng chế đã được cấp văn bằng bảo hộ.

Theo nhà trường, việc khuyến khích nghiên cứu và bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ được xem là một trong những động lực thúc đẩy hoạt động đổi mới sáng tạo, đồng thời tạo điều kiện để các kết quả nghiên cứu có thể được thương mại hóa và ứng dụng vào thực tiễn.

Trần Ân