Theo kết quả công bố chiều ngày 9/10, Nhà văn Hungary László Krasznahorkai, 71 tuổi, thắng giải Nobel Văn học 2025 và nhận được phần thưởng 11 triệu krona Thụy Điển (hơn 1,1 triệu USD, khoảng 30,9 tỷ đồng).

Theo chia sẻ của Anders Olsson Chủ tịch Ủy ban Nobel, László Krasznahorkai là một nhà văn viết tiểu thuyết sử thi vĩ đại theo truyền thống Trung Âu - dòng chảy nối tiếp từ Kafka đến Thomas Bernhard - được đặc trưng bởi chủ nghĩa phi lý và sự phóng đại mang màu sắc u sầu. Tuy nhiên, ông còn sở hữu nhiều chiều sâu khác, hướng ánh nhìn về phương Đông với giọng  văn điệu chiêm nghiệm, tinh tế và đầy trầm lắng.

Dù chỉ có một số ít tác phẩm được dịch sang tiếng Anh, nhà phê bình văn học James Wood từng nhận xét rằng sách của Krasznahorkai “được chuyền tay nhau như một loại tiền tệ hiếm.” Tuy nhiên, Ủy ban Nobel cho biết giải thưởng này ghi nhận toàn bộ sự nghiệp sáng tác “được đặc trưng bởi chủ nghĩa phi lý và sự phóng đại grotesque,” đồng thời đã nhận được sự tán dương rộng rãi trên toàn cầu.

Sinh năm 1954 tại Gyula, Hungary – hai năm trước cuộc Cách mạng Hungary bị Liên Xô đàn áp tàn bạo – Krasznahorkai từng nói rằng ông lớn lên “trong một hoàn cảnh và một đất nước nơi một con người mang trong mình sự nhạy cảm thẩm mỹ và đạo đức cao độ như tôi gần như không thể tồn tại.”

Được nhà tiểu luận quá cố người Mỹ Susan Sontag mệnh danh là “bậc thầy đương đại của khải huyền,” các tiểu thuyết của Krasznahorkai – thường lấy bối cảnh tại những ngôi làng Trung Âu lạnh lẽo – khắc họa hình ảnh người dân đang tuyệt vọng tìm kiếm ý nghĩa trong những biểu tượng rải rác khắp một thế giới vô thần.   

Năm ngoái, Giải Nobel Văn học đã được trao cho nhà văn Hàn Quốc 54 tuổi Han Kang.

Giải Nobel Văn học đầu tiên được trao cho Sully Prudhomme vào năm 1901.

Giải Nobel Văn học là giải thưởng thường niên do Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển trao tặng cho các tác giả có những đóng góp đáng kể cho lĩnh vực văn học. Giải thưởng này là một trong năm giải Nobel được Alfred Nobel lập ra trong di chúc của ông vào năm 1895. Giải thưởng do Quỹ Nobel quản lý và được trao bởi một ủy ban gồm năm thành viên do Viện Hàn lâm Thụy Điển bầu ra. Mỗi người đoạt giải sẽ nhận được một huy chương, một bằng chứng nhận và một khoản tiền mặt, giá trị này thay đổi theo từng năm.

 Trong mùa giải Nobel 2025, giải Nobel Y sinh đã được công bố thuộc về ba nhà khoa học: Mary E. Brunkow, Fred Ramsdell và Shimon Sakaguchi. Hội đồng Nobel tại Viện Karolinska vinh danh họ vì những phát hiện mang tính đột phá về cơ chế dung nạp miễn dịch ngoại biên, đặc biệt là vai trò của tế bào T điều hòa (regulatory T cells).

Giải Nobel Vật lý 2025 đã được công bố thuộc về các nhà khoa học John Clarker, Michel Devoret và John Martinis với hiệu ứng xuyên hầm lượng tử vĩ mô và lượng tử hóa năng lượng trong mạch điện.

Và Giải Nobel Hóa học 2025 được công bố thuộc về ba nhà khoa học Susumu Kitagawa, Richard Robson và Omar Yaghi đã chính thức được Ủy ban Nobel 2025 công bố là chủ nhân của giải thưởng Nobel Hóa học 2025 với nghiên cứu về khung kim loại - hữu cơ (MOF).

Giải Nobel năm nay có 338 ứng cử viên được đề cử, bao gồm 244 cá nhân và 94 tổ chức. Tuần lễ Nobel 2025 sẽ tiếp tục với giải Nobel Hòa bình (10/10) và giải Nobel Kinh tế (13/10). Người đoạt giải sẽ được trao chứng nhận Nobel, huân chương Nobel và tiền thưởng vào ngày 10/12.

Thái An