Trước thực trạng này, Chi cục QLTT tỉnh Gia Lai đã và đang quyết liệt đổi mới phương thức kiểm tra, xử lý vi phạm nhằm bảo vệ người tiêu dùng và tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh.

"Lỗ hổng" từ tính ẩn danh trên không gian mạng

Thương mại điện tử (TMĐT) đang phát triển bùng nổ, trở thành kênh phân phối hàng hóa thiết yếu giúp người dân mua sắm thuận tiện và mở rộng cơ hội kinh doanh cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, mặt trái của sự phát triển này là sự gia tăng các hành vi gian lận thương mại.

Do đặc thù hoạt động trên không gian mạng, các đối tượng xấu đã lợi dụng để kinh doanh:

Hàng giả, hàng nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ.

Hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ (như các hội nhóm công khai giới thiệu túi xách "Like Auth" trên Facebook...).

Các đối tượng vi phạm thường xuyên thay đổi tên tài khoản, số điện thoại, địa chỉ, tài khoản thanh toán hoặc xóa ngay dữ liệu sau khi giao dịch. Nhiều chủ shop không có địa điểm cố định, sử dụng kho hàng ảo hoặc dịch vụ vận chuyển trung gian tại nhiều địa phương, gây khó khăn lớn cho việc xác minh và thu thập chứng cứ điện tử.

Nhận diện rõ các chiêu trò tinh vi, Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Gia Lai đã chủ động tăng cường giám sát, đổi mới phương thức thu thập thông tin để chuyển từ kiểm tra truyền thống sang môi trường số.

Kết quả công tác kiểm tra, xử lý vi phạm từ năm 2021 đến nay: Tổng số vụ kiểm tra - 149 vụ. Số vụ bị xử lý vi phạm - 126 vụ. Tổng số tiền xử phạt hành chính - Hơn 3,3 tỷ đồng. Trị giá hàng hóa vi phạm - Hơn 2 tỷ đồng. Số vụ chuyển cơ quan điều tra - 01 vụ (dấu hiệu tội phạm, trị giá gần 500 triệu đồng)

Biểu đồ phân bố các vụ việc vi phạm theo nền tảng cho thấy mạng xã hội đang là "điểm nóng":

Mạng xã hội (Zalo, Facebook, Instagram...): 80 vụ (Chiếm tỷ lệ lớn nhất).

Website thương mại điện tử: 45 vụ.

Sàn giao dịch thương mại điện tử: 01 vụ.

Các hành vi vi phạm chủ yếu được lực lượng chức năng làm rõ bao gồm: kinh doanh hàng lậu, hàng giả, không rõ nguồn gốc và đặc biệt là không thực hiện nghĩa vụ thông báo/đăng ký website TMĐT với cơ quan quản lý nhà nước theo quy định.

Hoàn thiện hành lang pháp lý: "Lá chắn" mới từ Nghị định 248

Để giải quyết triệt để các hạn chế và bắt kịp sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ, hệ thống pháp luật vừa qua đã có những bước hoàn thiện quan trọng:

Luật Thương mại điện tử số 122/2025/QH15 được Quốc hội ban hành.

Nghị định số 248/2026/NĐ-CP (quy định chi tiết một số điều của Luật) được Chính phủ ban hành ngày 30/6/2026 và chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2026.

Nghị định mới này quy định rất rõ trách nhiệm của các chủ thể. Tất cả tổ chức, cá nhân kinh doanh trên mạng bắt buộc phải đăng ký hoặc thông báo tùy theo loại hình nền tảng, đồng thời phải công khai đầy đủ, chính xác thông tin về chủ thể, hàng hóa và dịch vụ. Đây được xem là bước ngoặt giúp minh bạch hóa thị trường, nâng cao tính tự giác và bảo vệ quyền lợi tối đa cho người tiêu dùng.

Trong thời gian tới, Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Gia Lai xác định sẽ tiếp tục tăng cường ứng dụng công nghệ số vào công tác quản lý chuyên ngành. Cơ quan sẽ phối hợp chặt chẽ hơn nữa với các lực lượng chức năng liên quan nhằm phát hiện sớm và xử lý nghiêm các vi phạm.

Bên cạnh biện pháp "cương", Chi cục cũng đẩy mạnh phần "nhu" thông qua việc tuyên truyền, hướng dẫn, giúp các tổ chức và cá nhân kinh doanh chân chính nắm vững pháp luật, cùng chung tay xây dựng một môi trường TMĐT minh bạch, an toàn và công bằng.

TH