Kết quả này cho thấy yêu cầu kiểm soát nguồn gốc, xuất xứ, nhãn hiệu, giá bán và điều kiện kinh doanh đang được đặt ra ngày càng chặt chẽ đối với những nhóm hàng tác động trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng.

Kiểm soát từ nguồn hàng đến điều kiện kinh doanh

Dược phẩm và mỹ phẩm là những nhóm hàng có đặc thù riêng bởi không chỉ liên quan đến hoạt động thương mại mà còn tác động trực tiếp đến sức khỏe, an toàn và quyền lợi của người sử dụng. Trong khi thị trường ngày càng đa dạng về sản phẩm, nguồn cung và phương thức phân phối, nguy cơ hàng không rõ nguồn gốc, hàng giả, hàng vi phạm chất lượng hoặc sản phẩm không được kiểm soát đúng quy định cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác quản lý.

Thực hiện Chỉ thị số 17/CT-TTg ngày 19/6/2018 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả đối với các nhóm hàng dược phẩm, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, dược liệu và vị thuốc y học cổ truyền, cùng chỉ đạo của các cấp và Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Gia Lai, Đội Quản lý thị trường số 6 đã triển khai kiểm tra trên địa bàn được phân công.

Kết quả kiểm tra cho thấy, trong tổng số 40 vụ được kiểm tra, có 35 vụ phát hiện vi phạm và bị xử lý, với tổng số tiền thu nộp ngân sách nhà nước 142 triệu đồng.

Đối với mặt hàng mỹ phẩm, Đội Quản lý thị trường số 6 kiểm tra 11 vụ, phát hiện 6 vụ vi phạm, thu nộp ngân sách nhà nước 40 triệu đồng, trị giá hàng hóa vi phạm 24,51 triệu đồng.

Các hành vi được phát hiện chủ yếu liên quan đến kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ và buôn bán hàng hóa giả mạo nhãn hiệu. Lực lượng chức năng đã buộc tiêu hủy 350 chai sơn móng tay, 60 cây son môi các loại là hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ, cùng 39 hộp sáp vuốt tóc và 8 chai nước hoa giả mạo nhãn hiệu.

Đối với dược phẩm, Đội Quản lý thị trường số 6 kiểm tra và phát hiện 29 vụ vi phạm, thu nộp ngân sách nhà nước 102 triệu đồng.

Các vi phạm chủ yếu được xác định gồm không niêm yết giá bán lẻ bằng đồng Việt Nam tại nơi bán thuốc của cơ sở kinh doanh dược, để lẫn sản phẩm không phải là thuốc, trong đó có thực phẩm chức năng, cùng với thuốc theo quy định. Một số cơ sở còn không mở sổ hoặc không sử dụng máy tính để quản lý nhập, xuất, tồn trữ, theo dõi số lô, hạn dùng, nguồn gốc của thuốc và các thông tin liên quan theo quy định.

Không chỉ xử lý, tăng cường phòng ngừa từ cơ sở

Từ những vi phạm được phát hiện, công tác quản lý đối với dược phẩm và mỹ phẩm cho thấy yêu cầu kiểm soát không chỉ nằm ở thời điểm lực lượng chức năng tiến hành kiểm tra. Việc cơ sở kinh doanh chủ động kiểm tra nguồn hàng, thông tin sản phẩm, nhãn hàng, hạn sử dụng và các điều kiện liên quan trước khi đưa hàng ra thị trường có ý nghĩa quan trọng trong việc hạn chế vi phạm ngay từ đầu.

Song song với kiểm tra, Đội Quản lý thị trường số 6 tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn các cơ sở kinh doanh thực hiện đúng quy định pháp luật.

Đơn vị kịp thời thông tin đến các cơ sở về những văn bản liên quan đến đình chỉ lưu hành, thu hồi và tiêu hủy mỹ phẩm vi phạm, không đạt chất lượng. Các cơ sở được yêu cầu rà soát hàng hóa, ngừng kinh doanh những sản phẩm thuộc diện đình chỉ, thu hồi theo quy định.

Qua công tác tuyên truyền, Đội Quản lý thị trường số 6 đã vận động 40 cơ sở kinh doanh ký cam kết chấp hành các quy định pháp luật, không kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ, hàng giả và hàng vi phạm chất lượng.

Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Sở hữu trí tuệ và Sáng tạo, đại diện Đội Quản lý thị trường số 6 cho biết, bên cạnh kiểm tra và xử lý, đơn vị tiếp tục chú trọng tuyên truyền, hướng dẫn cơ sở kinh doanh rà soát nguồn hàng, cập nhật thông tin về các sản phẩm bị đình chỉ lưu hành, thu hồi và tiêu hủy, qua đó nâng cao ý thức chấp hành pháp luật trong quá trình kinh doanh.

Theo đại diện Đội Quản lý thị trường số 6, việc yêu cầu cơ sở kinh doanh chủ động kiểm tra nguồn gốc, xuất xứ và chất lượng sản phẩm trước khi nhập hàng, đưa ra thị trường là một trong những giải pháp quan trọng nhằm hạn chế hàng hóa vi phạm lưu thông.

Từ kết quả xử lý đến yêu cầu xây dựng thị trường minh bạch

35 vụ vi phạm được phát hiện trong 40 vụ kiểm tra cho thấy công tác kiểm soát dược phẩm, mỹ phẩm vẫn cần được duy trì thường xuyên. Đáng chú ý, các vi phạm không chỉ tập trung vào nguồn gốc hàng hóa mà còn liên quan đến nhãn hiệu, giá bán và việc quản lý thuốc trong cơ sở kinh doanh dược.

Điều này cho thấy quản lý thị trường đối với nhóm hàng đặc thù không thể chỉ dựa vào việc kiểm tra hàng hóa hữu hình. Việc kiểm soát hồ sơ, thông tin sản phẩm, điều kiện kinh doanh và cách thức quản lý thuốc cũng là những yếu tố cần được xem xét trong quá trình kiểm tra.

Đặc biệt, đối với mỹ phẩm giả mạo nhãn hiệu, việc xử lý còn gắn với yêu cầu bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ của chủ thể quyền và bảo vệ người tiêu dùng trước nguy cơ mua phải sản phẩm không đúng nguồn gốc. Đối với dược phẩm, yêu cầu này càng trở nên quan trọng bởi sai lệch về nguồn gốc, chất lượng, hạn dùng hoặc điều kiện bảo quản có thể tác động trực tiếp đến sức khỏe người sử dụng.

Tinh thần này phù hợp với yêu cầu tăng cường hiệu quả thực thi pháp luật trên thị trường, trong đó Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 5/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ đặt trọng tâm vào việc ngăn chặn, xử lý các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, nâng cao trách nhiệm của lực lượng chức năng và góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, lành mạnh.

Với dược phẩm và mỹ phẩm, hiệu quả quản lý vì vậy không chỉ được thể hiện ở số vụ kiểm tra hoặc số tiền xử phạt, mà còn ở khả năng ngăn hàng hóa vi phạm tiếp tục lưu thông, nâng cao trách nhiệm của cơ sở kinh doanh và hình thành thói quen kiểm soát nguồn hàng trước khi đưa sản phẩm đến người tiêu dùng.

Kết quả 40 cơ sở được kiểm tra, 35 vụ vi phạm được xử lý và 40 cơ sở ký cam kết cho thấy công tác kiểm tra đang được kết hợp với tuyên truyền và phòng ngừa. Đây là hướng tiếp cận cần tiếp tục duy trì nhằm chuyển trọng tâm từ xử lý vi phạm sang nâng cao tính tuân thủ của thị trường.

Thời gian tới, việc tiếp tục rà soát nguồn hàng, kiểm soát sản phẩm bị đình chỉ hoặc thu hồi, tăng cường kiểm tra hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc và các hành vi vi phạm trong kinh doanh dược phẩm, mỹ phẩm sẽ là cơ sở để bảo vệ tốt hơn quyền lợi và sức khỏe người tiêu dùng.

Là cơ quan báo chí chuyên ngành trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ, đổi mới sáng tạo và tài sản trí tuệ, chuyển đổi số, Tạp chí Sở hữu Trí tuệ và Sáng tạo tiếp tục thông tin, phản ánh công tác thực thi pháp luật, đấu tranh chống hàng giả, hàng lậu, gian lận thương mại, hàng hóa không rõ nguồn gốc và các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, góp phần bảo vệ quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng và doanh nghiệp.

               Lê Tâm