Tại buổi lễ, Chủ tịch UBND huyện Thanh Trì Nguyễn Xuân Phong cho biết, Thanh Trì, là mảnh đất địa linh nhân kiệt, giàu truyền thống lịch sử cách mạng, văn hoá lâu đời. Toàn Huyện hiện có 154 di tích lịch sử văn hóa, trong đó có 88 di tích được xếp hạng (65 di tích xếp hạng cấp Quốc gia, 23 di tích xếp hạng cấp thành phố). Huyện có 45 lễ hội truyền thống, tiêu biểu trong đó là Lễ hội Tổng Nam Phù – nghi lễ thiêng liêng nhằm tri ân Nhị vị Bồ Tát Lý Từ Thục và Lý Từ Huy, hai công chúa triều Lý đã từ bỏ vinh hoa cung cấm để tu hành, hoằng dương Phật pháp và mang lại cuộc sống an hòa cho nhân dân.

Thấu hiểu nỗi khổ của dân Tổng Nam Phù đang sống trong cảnh đói nghèo, Nhị vị Công chúa đã thực hành hạnh Bồ Tát, cấp lại cho dân hơn 3.000 mẫu ruộng, hướng dẫn canh tác lúa nước, trồng dâu nuôi tằm và truyền dạy các nghề thủ công truyền thống như: Làm bánh ở Tranh Khúc, nghề bún, đậu phụ ở Đông Phù, đan lát ở Tự Khoát, làm lược ở Tương Trúc,...Tôn kính Nhị vị là hiện thân của Phật, của Bồ Tát ngay giữa đời thường, từ đó, nhân dân Tổng Nam Phù tưởng niệm xưng danh là Nhị vị Bồ Tát. Để tỏ lòng tri ân công đức to lớn của Nhị vị Bồ Tát, nhân dân địa phương đã tạc tượng thờ tại chùa Hưng Long, chùa Hưng Phúc, chùa Phổ Quang, chùa Thanh Liên, chùa Linh Quang. Đến đời Lê Sơ, hai công chúa được sắc phong làm Đại Thánh Bồ Tát.

Cứ mỗi độ tháng Ba âm lịch về, trên khắp vùng Tổng Nam Phù lại rộn ràng trong không khí linh thiêng và trang nghiêm của lễ hội truyền thống – một trong những nét văn hóa tâm linh đặc sắc, độc đáo của vùng đất Thanh Trì - Thường Tín. Được tổ chức vào các ngày 14, 15, 16 tháng ba âm lịch hằng năm, lễ hội là dịp để nhân dân thành kính tưởng nhớ và tri ân Nhị vị Đại Thánh Bồ Tát - hai vị thiền sư hóa thân vì dân, để lại dấu ấn đậm sâu trong đời sống tâm linh người Việt suốt hơn chín thế kỷ.

Tại buổi lễ, ông Nông Quốc Thành - Phó Cục trưởng Cục Di sản Văn hoá, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng đã công bố Quyết định số 323/QĐ-BVHTT&DL ngày 19/2/2025 của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận Lễ hội truyền thống - Lễ hội Tổng Nam Phù xã Đông Mỹ, Duyên Hà, Ngũ Hiệp huyện Thanh Trì và xã Ninh Sở huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, trao Bằng chứng nhận cho đại diện lãnh đạo 2 huyện Thanh Trì và Thường Tín.

Lễ hội Tổng Nam Phù được ghi danh vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia là minh chứng cho những giá trị văn hóa được bảo tồn và phát huy qua nhiều thế hệ, là biểu tượng cho sự gắn kết cộng đồng, nơi truyền thống được tôn vinh và giá trị văn hóa được thắp sáng hôm nay và mai sau.

Phạm Tuấn